| YouTube Channel

कृष्ट (kRSTa)

 
शब्दसागरः
English
कृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Ploughed or tilled, a field, &c.
E.
कृष् to plough,
affix क्त.
Capeller Eng
English
कृष्ट॑
s.
a ploughed field.
Yates
English
कृष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Ploughed or tilled.
Spoken Sanskrit
English
कृष्ट kRSTa
adj.
ploughed or tilled
कृष्ट kRSTa
adj.
drawn
कृष्ट kRSTa
m.
lengthened
कृष्ट kRSTa
m.
n.
cultivated ground
Wilson
English
कृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Ploughed or tilled, a field, &c.
E.
कृष to plough, affix क्त.
Apte
English
कृष्ट [kṛṣṭa],
a.
[कृष् कर्मणि क्त]
Drawn, pulled, dragged, attracted
&c.
Ploughed
हि तस्मात्फलं तस्य सुकृष्टादूष- रादिव
Pt.*
1.47.
Comp.
-उप्त
a.
sown on cultivated ground. -ज
a.
grown in cultivated ground
Ms.*
11. 144. -पच्य, -पाक्य
a.
ripening in cultivated ground
यो हि कृष्टे पक्तव्यः कृष्टपाक्यः भवति Mbh. on
P.
III.1.114
cf.
अकृष्टपच्य
कृष्टपच्यमश्नीयादकृष्टं चाप्यकालतः
Bhāg.*
7.12. 18.
cultivated. -फलम् the product of a harvest.
Apte 1890
English
कृष्ट a. [कृष् कर्माणि क्त] 1 Drawn, pulled, dragged, attracted &c.
2 Ploughed
Pt. 1. 47.
Comp.
उप्त a. sown on cultivated ground.
पच्य,
पाक्य a. {1} ripening in cultivated. ground
cf. अकृष्टपच्य. {2} cultivated.
फलं the product of a harvest.
Monier Williams Cologne
English
कृष्ट
mfn.
drawn
&c.
(ifc. ),
Ragh.
Śak.
&c.
ploughed or tilled (ifc. ),
Pañcat.
&c.
कृष्ट (अ॑स् or अ॑म्),
m.
n.
cultivated ground,
ŚBr.
v
कृष्ट (अस्),
m.
‘lengthened’,
N.
of a particular note (in music),
TPrāt.
Monier Williams 1872
English
कृष्ट, अस्, आ, अम्, ploughed or tilled, a field
&c.
—कृष्ट-ज, अस्, आ, अम्, grown in cultivated
ground, cultivated.
—कृष्ट-पच्य, अस्, आ, अम्,
ripening in cultivated ground, sown or ripening after
ploughing, as rice &c.
cultivated.
—कृष्ट-पाक्य,
अस्, आ, अम्, ripening on cultivated ground
sown or
ripening after ploughing.
—कृष्ट-फल, अम्, n.
the product of a harvest.
—कृष्ट-राधि, इस्, इस्, इ,
Ved. successful in agriculture.
—कृष्टोप्त (°ट-
उप्°), अस्, आ, अम्, sown on cultivated ground.
Apte Hindi
Hindi
कृष्ट
वि* - कृष् - क्त
"खींचा हुआ, उखाड़ा हुआ, घसीटा हुआ, आकृष्ट"
कृष्ट
वि* - कृष् - क्त
हल चलाया हुआ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಳೆಯುವಿಕೆ
कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಳುಮೆ
निष्पत्तिः - > कृष (विलेखने) - भावे "क्तः" (३-३-११४)
कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > कृष (विलेखने) - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "नाभीमथैष श्लथवाससोऽनु मिमील दिक्षु क्रमकृष्टचक्षुः"
उल्लेखाः - > नैष० ६-२०
कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ
प्रयोगाः - > "भग्नोन्नतानन्तरपूरितान्तरा बभुर्भुवः कृष्टसमीकृता इव"
उल्लेखाः - > माघ० १२-२१
L R Vaidya
English
kfzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Drawn, attracted
2. ploughed, (pp. of कृष् q.v.)
Kridanta Forms
Sanskrit
कृष् (कृ॒षँ꣡ विलेखने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = कर्षणम्
अनीयर् = कर्षणीयः - कर्षणीया
ण्वुल् = कर्षकः - कर्षिका
तुमुँन् = कर्ष्टुम् / क्रष्टुम्
तव्य = कर्ष्टव्यः / क्रष्टव्यः - कर्ष्टव्या / क्रष्टव्या
तृच् = कर्ष्टा / क्रष्टा - कर्ष्ट्री / क्रष्ट्री
क्त्वा = कृष्ट्वा
ल्यप् = प्रकृष्य
क्तवतुँ = कृष्टवान् - कृष्टवती
क्त = कृष्टः - कृष्टा
शतृँ = कर्षन् - कर्षन्ती
कृष् (कृ॒षँ॑ विलेखने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = कर्षणम्
अनीयर् = कर्षणीयः - कर्षणीया
ण्वुल् = कर्षकः - कर्षिका
तुमुँन् = कर्ष्टुम् / क्रष्टुम्
तव्य = कर्ष्टव्यः / क्रष्टव्यः - कर्ष्टव्या / क्रष्टव्या
तृच् = कर्ष्टा / क्रष्टा - कर्ष्ट्री / क्रष्ट्री
क्त्वा = कृष्ट्वा
ल्यप् = प्रकृष्य
क्तवतुँ = कृष्टवान् - कृष्टवती
क्त = कृष्टः - कृष्टा
शतृँ = कृषन् - कृषन्ती / कृषती
शानच् = कृषमाणः - कृषमाणा
Abhyankara Grammar
English
कृष्ट also क्रुष्ट the foremost of the seven Yamas: .cf कुष्टप्रथमद्वितीयतृतीयचतुर्थ- मन्द्राति स्वार्याः Tai.Pr.XXIII.14.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rko byed
१) अवदारण २) कृष्ट ३) विशिख
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृष्टं, त्रि, (कृष्यते यत् तत् कृष् + कर्म्मणि क्तः ।)कृष्टक्षेत्रम् चसा क्षेत् इति भाषा तत्पर्य्यायः ।सीत्यम् हल्यम् इत्यमरः
(यथा, मनौ ११ १४५ ।“कृष्टजानामोषधीनां जातानाञ्च स्वयं वने”
भावे क्तः कर्षणम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृष्ट
त्रि०
कृष--कर्म्मणि क्त कृतकर्षणे क्षेत्रादौ “कृष्टजा-नामोषधीनां जातानां स्वयं वने” मनुः कृष्टपच्यःभावे क्त कर्षणे
न०
“न प्रदाप्यः कृष्टफलं क्षेत्रमन्येनकारयेत्” या० ततः दृढा० भावे इमनिच् ॠतोरः ।क्रष्टिमन् कृष्टत्वे कर्षणे
पु०
Capeller
German
कृष्ट॑ gepflügter Boden.