धातुः: कृश्
मूलधातुः: कृश
धात्वर्थः: तनूकरणे
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कृश्यति
अनुबन्धादिविशेषः: पुषादिः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

कृशँ कृश  (अर्थः)  तनूकरणे
(कृश्यति) इत्यादि भृशिवत् अस्याप्यनुदितत्वं विशेषः ( कृशः ) "अनुपसर्गात्फुल्लक्षीबकृशोल्लाघाः'' इति निष्ठायां ननिपातितः सोपसर्गत्वे तु (प्रकृशितः परि कृशि) प्रादिसमासः (क्रशिमा क्रशिष्टः क्रशीयान् क्रशयति) भृशिवद् रत्वं इमनिच्चा ( कृशित्वा, कर्शित्वा ) "तृषिमृषिकृशेः कास्यपस्य'' इति वा कित्वम् (कृशानुः "ऋतन्यञ्चि'' इत्यादिना नुक् 119

कृशँ कृश  तनूकरणे 
- कृश्यति  अकृशत्  कृशित्वा कर्शित्वा  कृशः  क्रशिमा  क्रशीयान्  क्रशिष्ठः  कार्श्यम्  कृशानुः  कृशानुरेताः  120

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“कृश तनूकरणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> कर्शकः-र्शिका, कर्शकः-र्शिका, चिकर्शिषकः-षिका, <a href="#foot_krm03">3</a> चरीकृशकः-शिका;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> कर्शिता-त्री, कर्शयिता-त्री, चिकर्शिषिता-त्री, चरीकृशिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> कृश्यन्-न्ती, कर्शयन्-न्ती, चिकर्शिषन्-न्ती;</li> <li> -- कर्शिष्यन्-न्ती-ती, कर्शयिष्यन्-न्ती-ती, चिकर्शिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- <a href="#foot_krm06">6</a> व्यतिकृश्यमानः, कर्शयमानः, -- चरीकृश्यमानः;</li> <li> व्यतिकर्शिष्यमाणः, कर्शयिष्यमाणः, -- चरीकृशिष्यमाणः;</li> <li> चरीकृशितः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> कृट्-कृड्-कृशौ-कृशः;</li> <li> -- <a href="#foot_krm08">8</a> कृशः, <a href="#foot_krm09">9</a> प्रकृशितः, <a href="#foot_krm10">10</a> कृशितवान्, <a href="#foot_krm11">11</a> परिकृशः, कर्शितः, चिकर्शिषितः, कृशः, कर्शः, चिकर्शिषुः, चरीकृशः;</li> <li> कर्शितव्यम्, कर्शयितव्यम्, चिकर्शिषितव्यम्, चरीकृशितव्यम्;</li> <li> कर्शनीयम्, कर्शनीयम्, चिकर्शिषणीयम्, चरीकृशनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm12">12</a> कृश्यम्, कर्श्यम्, चिकर्शिष्यम्, चरीकृश्यम्;</li> <li> ईषत्कर्शः-दुष्कर्शः-सुकर्शः;</li> <li> -- -- कृश्यमानः, कर्श्यमानः, चिकर्शिष्यमाणः, चरीकृश्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm13">13</a> कर्शः, कर्शः, चिकर्शिषः, चरीकृशः;</li> <li> कर्शितुम्, कर्शयितुम्, चिकर्शिषितुम्, चरीकृशितुम्;</li> <li> कृष्टिः, कर्शना, चिकर्शिषा, चरीकृशा;</li> <li> कर्शनम्, कर्शनम्, चिकर्शिषणम्, चरीकृशनम्;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> कृशित्वा-कर्शित्वा, कर्शयित्वा, चिकर्शिषित्वा, चरीकृशित्वा;</li> <li> परिकृश्य, प्रकर्श्य, प्रचिकर्शिष्य, सञ्चरीकृश्य;</li> <li> कर्शम् २, कृशित्वा २, कर्शित्वा २, कर्शम् २, कर्शयित्वा २, चिकर्शिषम् २, चिकर्शिषित्वा २, चरीकृशम् २;</li> <li> चरीकृशित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (२५४)</li> <li id="foot_krm02">02 => (४-दिवादिः-१२२७। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। ‘रीगृदुपधस्य च’ (७-४-९०) इत्यभ्यासस्य रीक्। अल्लोपस्य स्थानिवद्भावात् लघूपधगुणो न। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। ‘पुगन्तलघूपधस्य च’ (७-३-८६) इति गुणः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘दिवादिभ्यः श्यन्’ (३-१-६९) इति श्यन्। श्यनः ‘सार्वधातुकमपित्’ (१-२-४) इति ङिद्वद्भावात् अङ्गस्य गुणो न।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[४। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[५। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इत्यादिना षत्वम्। जश्त्वम्। चर्त्वविकल्पः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[६। ‘अनुपसर्गात् फुल्लक्षीबकृशोल्लाघाः’ (८-२-५५) इति अनुपसृष्टाद्धातोः निष्ठातकारस्य लोपः, इडभावश्च निपातितः। सोपसर्गात् तु प्रकृशित इत्येव।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[आ। ‘मुस्तामोष्यमसः किटिस्त्वमसमो लुठ्यन् खलानोकसः मृश्यद्भ्रंशनवर्शकाकृशदयस्तृष्णाहरो हृष्य मे।।’ धा। का। २-६६।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[७। ‘अनुपसर्गात्--’ (८-२-५५) इत्येतत् क्तवतौ नेष्यते। तेन एवं रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[८। कृशधात्वर्थक्रियानिरूपितोपसर्गत्वाभावात् परेः, परिगतः कृशं--परिकृशः इति प्रादिसमासः। तेन, ‘अनुपसर्गात्--’ (८-२-५५) इति निषेधो न शङ्क्यः। परेः कृशधात्वर्थक्रियानिरूपितोपसर्गत्वं नास्तीत्यर्थः।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[९। ‘ऋदुपधात्--’ (३-१-११०) इति क्यप्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [पृष्ठम्०२५४+ २२]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[१। ‘तृषिमृषिकृशेः काश्यपस्य’ (१-२-२५) इति क्त्वायाः कित्त्वं वा। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इत्यस्यापवादः।]]</li></ul>

कृश् (कृ꣡शँ꣡ तनूकरणे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = कर्शनम्
अनीयर् = कर्शनीयः - कर्शनीया
ण्वुल् = कर्शकः - कर्शिका
तुमुँन् = कर्शितुम्
तव्य = कर्शितव्यः - कर्शितव्या
तृच् = कर्शिता - कर्शित्री
क्त्वा = कर्शित्वा / कृशित्वा
ल्यप् = प्रकृश्य
क्तवतुँ = कृशितवान् - कृशितवती
क्त = कृशः - कृशा
शतृँ = कृश्यन् - कृश्यन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

कृशँ कृश  तनूकरणे
- कृश्यति  अकृशत्  के (द्र0 31135) कृशः  अनुपसर्गात् फुल्लक्षीब (8255) इति क्ते कृशः, उपसर्गात्तु प्रकृशितः  तुषिमृषिकृशेः काश्यपस्य (1225) इति वा कित्-कृशित्वा कर्शित्वा  ऋतन्यञ्जि (उ0 42) इति कृशानुः  115

अल्पत्वे
1.1.13
लिश्यते कृश्यति ह्रसति चुण्डते

कृश - तनूकरणे (दिवा० अपर० अक० से०) कृश्यति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಕೃಶವಾಗು /ತೆಳ್ಳನಾಗು /ಸಣ್ಣದಾಗು

कृश्यति (kRzyati)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika