| YouTube Channel

कृशाश्व (kRzAzva)

 
शब्दसागरः
English
कृशाश्व
m.
 (-श्वः) The name of a sage.
Yates
English
कृशा_श्व (श्वः) 1.
m.
 A sage.
Wilson
English
कृशाश्व
m.
 (-श्वः) The name of a sage.
Monier Williams Cologne
English
कृशाश्व
mfn.
 having lean horses,
Subh.
कृशाश्व
m.
 (= Zd. keresâspa ),
N.
 of several persons,
MBh.
Hariv.
&c.
of an author of directions to players and dancers,
Pāṇ.
 iv, 3, 111.
Benfey
English
कृशाश्व कृशाश्व, i. e. कृश-अश्व,
m.
A proper name, Rām. 1, 23, 12.
Mahabharata
English
Kṛśāśva, an ancient king. § 267 (Yamasabhāv.): II, 8, 328 (in the palace of Yama).--§ 552 (Goharaṇap.): IV, 56, 1769 (among the kings who came in the chariot of Indra to see the encounter).--§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7675 (enumeration).
पुराणम्
English
कृशाश्व १ / KṚŚĀŚVA I. The prajāpati called kṛśāśva married jayā and suprabhā the daughters of Dakṣaprajāpati and to both were born fifty sons each. All the sons were really arrows called Saṁhāra. viśvāmitra, by the power of penance made these hundred sons (arrows) of kṛśāśva his own. It was these arrows, which viśvāmitra gave to śrī rāma and lakṣmaṇa. (vālmīki rāmāyaṇa, Bālakāṇḍa, Cantos 21 and 26).
कृशाश्व २ / KṚŚĀŚVA II. A king of the solar dynasty. (bhāgavata, 9th skandha).
कृशाश्व ३ / KṚŚĀŚVA III. A King who served yama in his court. (Sabhā Parva, Chapter 8, Verse 17).
Once he came down to earth in Indra's Vimāna to witness arjuna, in the company of uttara, the virāṭa prince, fight during the lifting of cows. (Sabhā Parva, Chapter 56).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृशाश्व
त्रि०
 कृशोऽश्वोऽस्य । १ ह्रस्वाश्वस्वामिनि । तृणविन्दु-वंश्ये २ राजर्षिभेदे
पु०
 । “तत् पुत्रात् संयमादासीत् कृ-शाश्वः सहदेवजः । कृशाश्वात् सोमदत्तोऽभूत्” भाग० ९, २, २२, श्लो० । ३ दक्षजामावृभेदे
पु०
 “कृशाश्वोऽर्चिषि भ-र्य्यायां धूमकेशमजीजनत् । धिषणायां वेदशिरं देवलंवयुनं मनुम्” भाग० ६६, १८, श्लो० । रामा० तु अन्यना-मिकवोर्दक्षकन्ययोः तद्भार्य्यात्वमुक्तं यथा“मर्वास्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्म्मिकाः । कौशि-काय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति । तेऽपि पुत्राः कृशा-नुस्य प्रजापतिसुतासुताः । नैकरूपा महावीर्य्या दीप्तिमलो जयावहाः । जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुम-ध्यमे । असुवातां च शस्त्राणि शतं परमभाखरम् ।पञ्चाशतं सुतान् लेभे जया लन्धवरा वरान । बधायासु-रसैन्यानामप्रमेयानुरूपिणः । सुप्रभाऽजनयच्च्यपि पु-त्रान् पञ्चाशतं पुनः । संहारान्नाम दुर्धर्षान्दुराक्रामान्-बलीयसः । तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत्कुशिका-त्मजः । अपूर्वाणां च जनने शक्तो भयश्च धर्म्मवित्” ।“देवि एतानि सरहस्यानि जृम्भकास्त्राणि यानि भगवतःकृशाश्वात् कौशिकमृषिमुपसंक्रान्तानि तेन च ताडका-बधे प्रसादोकृतार्न्याय्यस्य” उत्तरराम० । “व्यश्वः साश्वःकृशाश्वश्च शशविन्दुश्च पार्थिवः” भा० स० ८ अ० यमसभ्योक्तौ“धौन्धुमारिर्दृढाश्वश्च” इत्युपक्रमे “संहताश्वोनिकुम्भस्यपुत्रोरणविशारदः । अकृशाश्वकृशाश्वौ च संहताश्वश्च तौनृप” हरिव० १२ अ० उक्ते धुन्धुषारवंश्ये ३ नृपभेदेच । ततः तेन प्रोक्तमधीयते नटसूत्रम् इनि । कृशाश्विन्तत्प्रोक्तनटसूत्राध्यायिषु ब० व० ।
Burnouf
French
कृशाश्व कृशाश्व
m.
 (अश्व) np. d'un Ṛṣi guerrier
zd.
kĕrĕçàspa.
On le nomme aussi कृशाश्विन्।
कृशाश्विन्
m.
 danseur, sauteur, bateleur.