| YouTube Channel

कृप् (kRp)

 
Capeller Eng
English
1 कृ॑प्
f.
(only
instr.
कृपा॑) shape, appearance, beauty.
2 कृप् कृ॑पते mourn, long for (acc. ). अनु =
S.
Yates
English
कृप् (ङ, म, ष) कल्पते 1.
d. To pity.
(ङ, ऊ, ऌ, व) कल्पते 1.
d. To be
able. (कि) कल्पयति कल्पति 1. 10.
a.
To mix
to think
to paint
to be
able (क, त्) कृपयति to be weak.
Spoken Sanskrit
English
कृप् - kRp -
f.
- splendour
कृप् - kRp -
f.
- beauty
कृप् - kRp -
f.
- to mourn
कृप् - kRp -
f.
- grieve
कृप् - kRp -
f.
- lament
to pity
to be weak
कृप् - kRp -
f.
- long for
to lament
कृप् - kRp -
f.
- beautiful appearance
कृपते { कृप् } - kRpate { kRp } - verb 6 - pity
कृपते { कृप् } - kRpate { kRp } - verb 6 - be weak
कृपते { कृप् } - kRpate { kRp } - verb 6 - mourn
कृपते { कृप् } - kRpate { kRp } - verb 6 - long for
कृपते { कृप् } - kRpate { kRp } - verb 6 - lament
कृप् kRp
f.
grieve
कदते { कद् } kadate { kad } verb grieve
कृपायते { कृपाय } kRpAyate { kRpAya } verb grieve
क्रन्दते { क्रन्द् } krandate { krand } verb grieve
क्रन्दति { क्रन्द् } krandati { krand } verb grieve
बाधते { बाध् } bAdhate { bAdh } verb grieve
बाधति { बाध् } bAdhati { bAdh } verb grieve
शोचति { शुच् } zocati { zuc } verb 1 grieve
दहति { दह् } dahati { dah } verb 1 grieve
विषादयति { विषद् } viSAdayati { viSad } verb caus. grieve
शोचयते { शुच् } zocayate { zuc } verb caus. grieve
शोचयति { शुच् } zocayati { zuc } verb caus. grieve
विक्लव viklava
adj.
grieved
दुःखित duHkhita
adj.
grieved
उद्वेजित udvejita
adj.
grieved
दुःखिन् duHkhin
adj.
grieved
शुचित zucita
adj.
grieved
सव्यथ savyatha
adj.
grieved
सशुच् sazuc
adj.
grieved
उद्विग्न udvigna
adj.
grieved
शोचित zocita ppp. grieved
शोकार्त zokArta ppp. grieved
क्लेशित klezita ppp. grieved
अनुशोचति { अनु- शुच् } anuzocati { anu- zuc } verb 1 Par grieve for
उद्विजते { उद्- विज् } udvijate { ud- vij } verb 6, 1 be grieved
सुदुःखित suduHkhita
adj.
much grieved
दुःखितचित्त duHkhitacitta
adj.
grieved in mind
कृपण kRpaNa
adj.
inclined to grieve
उद्विजते { उद्विज् } udvijate { udvij } verb grieved or afflicted
उद्विजति { उद्विज् } udvijati { udvij } verb grieved or afflicted
सन्दह्यते { संदह् } sandahyate { saMdah } verb pass. be distressed or grieved
सञ्ज्वरति { संज्वर् } saJjvarati { saMjvar } verb be greatly depressed or grieved
हृदयग्रन्थि hRdayagranthi
m.
something that grieves the heart [ source of emotional distress ]
शोचयत् zocayat
adj.
causing to burn or causing to grieve
हृदयग्रन्थि hRdayagranthi
m.
anything which binds the soul or grieves the heart
Apte
English
कृप् [kṛp], I. 1 Ā. (कर्पते, कृपित) To have pity or mercy. -II. 1
P.
(कृप (पा) यति)
To be weak.
To pity
पुंसः कृपयते भद्रे सर्वात्मा प्रीयते हरिः
Bhāg.*
8.7.4.
To mourn, grieve, lament
अश्रूणि कृपमाणस्य यानि जीतस्य वावृतुः
Av.*
5.19.13.
Apte 1890
English
कृप् {vI.v} {c1c} A. (कर्पते, कृपित) To have pity or mercy. {vII.v} {c10c} P. (कृप (पा) यति) 1 To be weak.
2 To pity.
3 To mourn, grieve, lament.
Monier Williams Cologne
English
1. कृ॑प्
f.
(only instr. कृपा॑) beautiful appearance, beauty, splendour,
RV.
VS.
iv, 25.
2. कृप्
cl.
6. Ā. कृपते (impf. अकृ-पन्त
aor.
3.
pl.
अकृप्रन् and चकृप॑न्त, 3. sg. अक्रपिष्ट
pr.
p.
कृ॑पमाण),
to mourn, long for (acc. ),
RV.
to lament, implore,
RV.
AV.
v, 19, 3 :
cl.
10.
P.
कृपयति (impf. अकृपयत्
p.
कृप॑यत्
gen.
sg.
m.
कृपयत॑स्,
RV.
viii, 46, 16),
to mourn, grieve, lament (with
acc.
),
RV.
to pity,
BhP.
viii, 7, 40
to be weak,
Dhātup.
xxxv, 17 (cf. कृपाय and क्रप्.)
Monier Williams 1872
English
कृप् 1. कृप्, प्, f., Ved. (occurring only in
inst.), beautiful appearance, beauty, splendor.
—कृप-
नीऌअ (for कृपा-°), अस्, आ, अम्, Ved. one whose home is
splendor, dwelling in splendor, epithet of Agni
(Sāy.)
the support of sacred rites.
कृप् 2. कृप् (connected with rt. क्रप्),
cl. 1. A. कर्पते, to have pity or mercy
on
cl. 10. P. कृपयति or कृपापयति, -यितुम्,
to be weak
to pity
to mourn, grieve, lament
[cf. Gr. ἔλπω]
Macdonell
English
कृप् KṚP, Ⅵ. Ā. kṛpate, (V.) lament 🞄(for, ac.)
implore. anu, long for (ac.).
कृप् kṛ́p,
f.
form, appearance
beauty (only 🞄in. -ā́).
Benfey
English
कृप् कृप्, i. 10, Par. कृपय,
1.
To pity, Bhāg. P. 8, 7, 40.
2. To be
weak. -- Cf. क्रप्।
Bopp
Latin
1. कृप् 1. A.: कल्पे pro कर्पे (fortasse a कृ i. e. कर्, ad-
jecto प्, sicut saepe in formis caus. v. gr. 521. et
cf. rad. कॢप्, quod idem est ac कृप्, quum utrumque
transeat in कल्प्) misereri. (Cf. gr. ἔλπω.)
2. कृप् 10. P.: कल्पयामि, v. praec. (दौर्बल्ये) debilem
esse.
Lanman
English
√kṛp (kṛ́pate [745b]). mourn, lament.
Kridanta Forms
Sanskrit
कृप् (कृ꣡पूँ॒ सामर्थ्ये - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम् / कल्प्तुम्
तव्य = कल्पितव्यः / कल्प्तव्यः - कल्पितव्या / कल्प्तव्या
तृच् = कल्पिता / कल्प्ता - कल्पित्री / कल्प्त्री
क्त्वा = कल्पित्वा / कॢप्त्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢप्तवान् - कॢप्तवती
क्त = कॢप्तः - कॢप्ता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना
कृप् (कृ꣡पँ॒ क्रपँम् कपँम् कृपायां गतौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम्
तव्य = कल्पितव्यः - कल्पितव्या
तृच् = कल्पिता - कल्पित्री
क्त्वा = कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢपितवान् - कॢपितवती
क्त = कॢपितः - कॢपिता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना
कृप् (कृपँ꣡ अवकल्कने मिश्रीकरण इत्येके चिन्तन इत्यन्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पयितुम् / कल्पितुम्
तव्य = कल्पयितव्यः / कल्पितव्यः - कल्पयितव्या / कल्पितव्या
तृच् = कल्पयिता / कल्पिता - कल्पयित्री / कल्पित्री
क्त्वा = कल्पयित्वा / कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकल्प्य / प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कल्पितवान् / कॢपितवान् - कल्पितवती / कॢपितवती
क्त = कल्पितः / कॢपितः - कल्पिता / कॢपिता
शतृँ = कल्पयन् / कल्पन् - कल्पयन्ती / कल्पन्ती
शानच् = कल्पयमानः / कल्पमानः - कल्पयमाना / कल्पमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
कृप्
मूलधातुः:
कृप
धात्वर्थः:
दौर्बल्ये
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
कृपयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
अदन्तः
टिप्पनी: कृप, त्क दौर्ब्बल्ये इति कविकल्पद्रुमः (अदन्त चुरां--परं--अकं--सेट् ।) सप्तमस्वरी कृपयति षष्ठस्वरीति त्रिलोचनः इति दुर्गादासः
धातुः:
कृप्
मूलधातुः:
कृपू
धात्वर्थः:
सामर्थ्ये (कल्पने)
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
वेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
कल्पते
अनुबन्धादिविशेषः:
ऊदित्
टिप्पनी: कृप, कल्पने इति कविकल्पद्रुमः (भ्वां--आत्मं--अकं--सेट् ।) सप्तमस्वरी कल्पनं सामर्थ्यम् ऊ, अकल्पिष्ट अक्लप्त ङ, कल्पते कल्पवृक्षवदिति हलायुधः व, कल्प्स्यति चिकॢप्सति ऌ, अकॢपत् हते तस्मिन् प्रियं श्रुत्वा कल्प्ता प्रीतिं परां प्रभुरिति अनेकार्थत्वेऽन्तर्भूतञ्यर्थत्वात् जनयितेत्यर्थः इति दुर्गादासः
Capeller
German
1. कृ॑प्
f.
Gestalt, Erscheinung (nur Instr.
कृपा).
2. कृप् s. क्रप्.
Grassman
German
kṛ́p, f., Gestalt, Erscheinung, Schönheit [Fi. 〔38〕]
vgl. kalp. Adj.: ūrdhvá, devā́c, devī́, pāvaká, citáyat, pariṣṭóbhat.
-ṛpā́ {127, 1}
{128, 2}
{443, 6}
{456, 5}
{519, 9}
{643, 5}. _{643, 8}
{776, 28} (parallel: rucā́).
Burnouf
French
*कृप् कृप्। कर्पे [ou कल्पे] 1. Avoir pitié.
*कृप् कृप्। कृपयामि [ou कल्पयामि] 10
ppr.
कृपयन्। Etre faible. Cf. कूप्।
Stchoupak
French
कृप्-
कृपते (véd.)
कृपयति -- se plaindre
caus. plaindre,
avoir pitié de.