| YouTube Channel

कृपा (kRpA)

 
Capeller Eng
English
कृपा
f.
compassion, pity.
Yates
English
कृपा (पा) 1.
f.
Pity, compassion,
tenderness.
Spoken Sanskrit
English
कृपा - kRpA -
f.
- grace
शोभा - zobhA -
f.
- grace
{ कृपां कृ } - {kRpAMkR} - verb - begraceful
रम्यता - ramyatA -
f.
- grace
कान्ति - kAnti -
f.
- grace
कान्तिमात्ता - kAntimAttA -
f.
- grace
लीला - lIlA -
f.
- grace
राति - rAti -
f.
- grace
प्रीति - prIti -
f.
- grace
लक्ष्मी - lakSmI -
f.
- grace
लवणा - lavaNA -
f.
- grace
वैदग्धी - vaidagdhI -
f.
- grace
शची - zacI -
f.
- grace
व्युष्टि - vyuSTi -
f.
- grace
श्री - zrI -
f.
- grace
प्रसाद - prasAda -
m.
- grace
परिग्रह - parigraha -
m.
- grace
प्रतिग्रह - pratigraha -
m.
- grace
लवणिमन् - lavaNiman -
m.
- grace
विभ्रम - vibhrama -
m.
- grace
कृपा - kRpA -
f.
- favor [ Br.: favour ]
कृपा - kRpA -
f.
- favour
उपकार - upakAra -
m.
- favour
हित - hita -
n.
- favour
प्रिय - priya -
n.
- favour
प्रिय - priya -
adj.
- favourite
प्रिय - priya -
adj.
- favourable
पक्षपात - pakSapAta -
m.
- favouritism
अनुग्रहं करोति { कृ } - anugrahaMkaroti{kR} - verb - doafavour
अनुपकारिन् - anupakArin -
m.
- onewhodoesnotreturnafavour
उपकृति - upakRti -
f.
- favour
सुमति - sumati -
f.
- favour
अभ्युपपत्ति - abhyupapatti -
f.
- favour
उपक्रिया - upakriyA -
f.
- favour
ओमात्रा - omAtrA -
f.
- favour
जुष्टि - juSTi -
f.
- favour
प्रणीति - praNIti -
f.
- favour
प्रसत्ति - prasatti -
f.
- favour
प्रीति - prIti -
f.
- favour
भुजि - bhuji -
f.
- favour
कृपा kRpA
f.
grace
कृपा kRpA
f.
favor [ Br.: favour ]
कृपा kRpA
f.
favour
कृपा kRpA
f.
tenderness
कृपा kRpA
f.
pity
कृपा kRpA
f.
compassion
कृपा kRpA
f.
loving kindness
कृपा kRpA
f.
favor [ Br.: favour ]
प्रिय priya
adj.
favorite
अभीष्ट abhISTa
n.
favorite [ computer ]
इष्टतम iSTatama
n.
favorite [ computer ]
राति rAti
f.
favor
सुम्न sumna
n.
favor
अनुगुणयति anuguNayati verb favor
अनुगृह्णाति { अनुग्रह् } anugRhNAti { anugrah } verb favor
अनुपरिगृह्णाति { अनुपरिग्रह् } anuparigRhNAti { anuparigrah } verb favor
अनुग्रह anugraha
m.
favour [ Am. : favor ]
अनुग्रहक anugrahaka
adj.
favoring
अनुग्रहिन् anugrahin
adj.
favoring
वल्लभ vallabha
adj.
favorite
राति rAti
adj.
favorable
सुम्न sumna
adj.
favorable
सुम्नायु sumnAyu
adj.
favorable
सुम्निन् sumnin
adj.
favorable
सुचेतुना sucetunA
ind.
with favor
सुमनस्यते sumanasyate verb be favorable
जुजोषति { जुष् } jujoSati { juS } verb 3 be favorable
अनुकूलवायु anukUlavAyu
m.
favorable wind
अनुकूलन anukUlana
n.
currying favor
रातिषाच् rAtiSAc
adj.
granting favors
सुम्नायते sumnAyate verb to be favorable
अनुकूलपरिणाम anukUlapariNAma
adj.
concluding favorably
अधिवाद adhivAda
m.
speaking in favor of
सुम्नावरी sumnAvarI
adj.
bringing favor or joy
सुम्न्य sumnya
adj.
deserving grace or favor
सुम्नहू sumnahU
adj.
invoking favor or protection
कृपा kRpA
f.
grace
शोभा zobhA
f.
grace
{ कृपां कृ } { kRpAM kR } verb be graceful
रम्यता ramyatA
f.
grace
कान्ति kAnti
f.
grace
कान्तिमात्ता kAntimAttA
f.
grace
लीला lIlA
f.
grace
राति rAti
f.
grace
प्रीति prIti
f.
grace
लक्ष्मी lakSmI
f.
grace
लवणा lavaNA
f.
grace
वैदग्धी vaidagdhI
f.
grace
शची zacI
f.
grace
व्युष्टि vyuSTi
f.
grace
श्री zrI
f.
grace
प्रसाद prasAda
m.
grace
परिग्रह parigraha
m.
grace
प्रतिग्रह pratigraha
m.
grace
लवणिमन् lavaNiman
m.
grace
विभ्रम vibhrama
m.
grace
Apte
English
कृपा [kṛpā], [क्रप्-भिदा ˚अङ् संप्र.] Pity, tenderness, compassion
कृपया परयाविष्टः
Bg.*
1.28
चक्रवाकयोः पुरो वियुक्ते मिथुने कृपावती
Ku.*
5.26
Śānti.4.19
सकृपम् kindly.
Comp.
-अन्वितa. merciful. -आकरः, -सागरः -सिन्धुः extremely compassionate. -दृष्टिः
f.
a look with favour, a kind of look.
Apte 1890
English
कृपा [क्रप्-भिदा° अङ् संप्र.] Pity, tenderness, compassion
चक्रवाकयोः पुरोवियुक्ते मिथुने कृपावती Ku. 5. 26
Śānti. 4. 19
सकृपं kindly.
Comp.
अन्वित a. merciful.
दृष्टिः f. a look with favour, a kind look.
Monier Williams Cologne
English
कृपा a (आ॑),
f.
, see
s.v.
below.
कृपा b
f.
(g. भिदादि) pity, tenderness, compassion (with
gen.
or
loc.
कृपां-√ कृ, to pity [with
loc.
]
Nal.
xvii
R.
),
MBh.
&c.
N.
of a river (v.l. रूपा),
VP.
Monier Williams 1872
English
कृपा, f. pity, tenderness, compassion
N. of a
river.
—कृपा-दृष्टि, इस्, f. a look with favour, a
kind look.
—कृपाद्वैत (°पा-अद्°), अस्, m. one
of the Buddhas or deified saints of the Buddhists.
—कृपान्वित (°पा-अन्°), अस्, आ, अम्, or कृपा-मय,
अस्, ई, अम्, or कृपालु, उस्, उस्, उ, or कृपा-वत्, आन्, अती,
अत्, pitiful, merciful, compassionate, tender.
—कृपा-
मिश्र, अस्, m., N. of a son of Deva-miśra.
—कृपा-
हीन, अस्, आ, अम्, pitiless, unfeeling, unkind.
Macdonell
English
कृपा kṛp-ā,
f.
pity, compassion (with g. or 🞄lc.): -ṃ kṛ, have pity on (lc.).
Benfey
English
कृपा कृप् + आ,
f.
Compassion, MBh.
2, 2294. कृपां कृ, To have com-
passion, Draup. 9, 22.
--
Comp.
-कृप + म्, adv. compassionately,
Śāntiś. 4, 19.
Hindi
Hindi
दया
Apte Hindi
Hindi
कृपा
स्त्री*
- "क्रप् - भिदा* अङ - टाप्, संप्र*"
"रहम, दयालुता, करुणा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृपा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಯೆ /ಕನಿಕರ /ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ಬುದ್ಧಿ /ಮರುಕ
निष्पत्तिः - > कृपू (सामार्थ्ये) - "अङ्" (३-३-१०४)
प्रयोगाः - > "कृपा नृपाणामुपरि क्वचिन्न ते नतेन हा हा शिरसा रसादृशाम्"
उल्लेखाः - > नैष० १२-४३
कृपा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಗ್ರಹಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ
प्रयोगाः - > "ततःफलत्वेन हरेः कृपेयमिमं तपस्येव जनं नियुङ्क्ते"
उल्लेखाः - > नैष० ६-९३
L R Vaidya
English
kfpA {% f. %} Pity, tenderness, compassion, चरवाकयोः पुरो वियुक्ते मिथुने कृपावती K.S.v.26, Sant.S.iv.19.
Bopp
Latin
कृपा f. (r. कृप् s. आ) miseratio, misericordia. BR. 1. 5.
Lanman
English
kṛpā, f. pity, compassion. [√kṛp.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दया, करुणा, अनुकम्पा, कृपा, कारुणिकता, कृपालुता, कारुण्यम्, अनुकम्पनम्, माया, विक्षेपः, अनुक्रोशः, अनुषङ्गः
noun
स्वजनान् दुर्बलान् वा मनुष्यान् व्यथितं दृष्ट्वा तेषां दुःखादीनाम् दूरीकरणम्।
"ईश्वरस्य दया अस्मासु भवेत्।"
Synonyms:
करुणा, कारुण्यम्, दया, कृपा, घृणा, शूकः, सहानुभूतिः, अनुकम्पनम्, अनुक्रोशः, आनृशंस्यम्, कारुणिकता, सुमृडीकम्
noun
परदुःखेन दुःखानुभवः।
"सन्तः अन्यान् प्रति करुणया व्यवहरन्ति।"
Synonyms:
घृणा, करुणा, कारुण्य, अनुकम्पा, अनुक्रोशः, कृपा, दया
noun
परदुःखनिवारणप्रेरिका वृत्तिः।
"हे ईश्वर सर्वेषां दयां कुरु।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः
महामना महात्मा कृपणस्तु मितंपचः ३६७
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ३६८
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ३६९
-wordlist-
महेच्छ (पुं), उद्भट (पुं), उदार (पुं), उदात्त (पुं), उदीर्ण (पुं), महाशय (पुं), महामनस् (पुं), महात्मन् (पुं), कृपण (पुं), मितम्पच (पुं), कीनाश (पुं), तद्धन (पुं), क्षुद्र (पुं), कदर्य (पुं), दृढमुष्टि (पुं), किम्पचान (पुं), दयालु (पुं), कृपालु (पुं), करुणापर (पुं), सूरत (पुं), दया (स्त्री), शूक (पुं), कारुण्य (क्ली), करुणा (स्त्री), घृणा (स्त्री), कृपा (स्त्री), अनुकम्पा (स्त्री), अनुक्रोश (पुं), हिंस्र (पुं), शरारु (पुं), घातुक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अनुक्रोश
अनुक्रोश, कृपा, शूक, दया, करुणा, घृणा
अनुक्रोशः कृपा शूकं दया करुणा घृणा
verse 4.1.1.724
page 0083
नाममाला
Sanskrit
कृपा, अनुकम्पा, अनुक्रोश, अहन्तोक्ति, करुणा, दया
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया
verse 0.1.1.110
page 0055
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृपा,
स्त्री,
(क्रपेः सम्प्रसारणञ्चेति भिदादिपाठादङ्टाप् ।) करुणा इत्यमरः १८
(यथा, महाभारते ।“उवाच भीमं कल्याणी कृपान्वितमिदं वचः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृपा स्त्री क्रप--भिदा० अङ् “कृपेः संप्रसारणञ्च” गणसू०संप्र० अनुग्रहेच्छायां प्रत्युपकारानपेक्षया परदुःखप्र-हरणेच्छायाम् अमरः “मिथुने कृपावती” कुमा०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्रप कृपायां गतौ च”@} 2 घटादिः।
मित् षिच्च।
3 “घटादिषु त्विहापूर्वपठिताः सर्वदा मितः।
बहिःस्थस्येह पाठे तु मित्त्वमुक्तेऽर्थ एव हि।।” इति धातुकाव्यव्याख्याने 4।]] क्रापकः-पिका, 5 क्रपकः-पिका, चिक्रपिषकः-षिका, चाक्रपकः-पिकाः
क्रपिता-त्री, क्रपयिता-त्री, चिक्रपिषिता-त्री, चाक्रपिता-त्री
-- क्रपयन्-न्ती, क्रपयिष्यन्-न्ती-ती
-- क्रपमाणः, क्रपयमाणः, चिक्रपिषमाणः, चाक्रप्यमाणः
क्रपिष्यमाणः, क्रपयिष्यमाणः, चिक्रपिषिष्यमाणः, चाक्रपिष्यमाणः
कप्-क्रपौ-क्रपः
-- -- -- 6 क्रपितम्-तः, कपितः, चिक्रपिषितः, चाक्रपितः-तवान्
कपः, 7 क्रपणः, क्रपः, चिक्रपिषुः, चाक्रपः
क्रपितव्यम्, क्रपयितव्यम्, चिक्रपिषितव्यम्, चाक्रपितव्यम्
क्रपणीयम्, क्रपणीयम्, चिक्रपिषणीयम्, चाक्रपणीयम्, 8 क्रप्यम्, क्रप्यम्, चिक्रपिष्यम्, चाक्रप्यम्
ईषत्क्रपः-दुष्क्रपः-सुक्रपः
-- -- क्रप्यमाणः, क्रप्यमाणः, चिक्रपिष्यमाणः, चाक्रप्यमाणः
क्रापः, क्रपः, चिक्रपिषः, चाक्रपः
क्रपितुम्, क्रपयितुम्, चिक्रपिषितुम्, चाक्रपितुम्
9 कृपा 10, क्रपणा, चिक्रपिषा, चाक्रपा
क्रपणम्, क्रपणम्, चिक्रपिषणम्, चाक्रपणम्
क्रपित्वा, क्रपयित्वा, चिक्रपिषित्वा, चाक्रपित्वा
प्रक्रप्य, 11 सङ्क्रपय्य, सञ्चिक्रपिप्य, सञ्चाक्रप्य
क्रापम् २, क्रपित्वा २, 12 क्रपम्-२ -क्रापम् २, क्रपयित्वा २, चिक्रपिषम् २, चिक्रपिषित्वा २, चाक्रपम्
चाक्रपित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२७२)
02
=>
(१-भ्वादिः-७७१। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(२-५)
05
=>
[[२। घटादित्वान्मित्त्वे ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ ह्रस्वः।]]
06
=>
[पृष्ठम्०२७९+ २२]
07
=>
[[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]
08
=>
[[२। ‘पोरदुपधात्’ (३-१-९८) इति यत्।]]
09
=>
[[३। ‘क्रपेः सम्प्रसारणं च’ (ग। सू। ३-३-१०४) इति ‘षिद्भिदादिभ्यः--’ (३-३-१०४) इति सूत्रे पाठात् अङ्। ‘कृपो रो लः (८-२-१८) इत्यत्र नास्य ग्रहणं, लाक्षणि- कत्वात्--इति भाष्ये स्पष्टम्।]]
10
=>
[[आ। ‘दक्षापरेणास्तकृपेण तासाम् अकान्दि चेतः कदनैः स्मरेण।’ धा। का। २-५।]]
11
=>
[[४। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
12
=>
[[५। ‘चिण्णमुलो--(६-४-९३) रिति दीर्घविकल्पः णमुलि।]]
Capeller
German
कृपा
f.
Mitleid.
Burnouf
French
कृपा कृपा (कृप्) compassion, pitié.
Stchoupak
French
कृपा-
f.
compassion, pitié, tendresse (-आं कृ- avoir pitié,
loc.)
-वन्त्- a. compatissant.
कृपाविष्ट- a. compatissant.