| YouTube Channel

कृत्स्न (kRtsna)

 
शब्दसागरः
English
कृत्स्न
mfn.
 (-त्स्नः-त्स्ना-त्स्नं) All, whole, entire.
n.
 (-त्स्नं)
1. Water.
2. The
flank or hip.
E.
 कृत् to encompass, कस्न Unadi
aff.
Capeller Eng
English
कृत्स्न॑
a.
 whole, entire
abstr.
 °ता
f.
 , °त्व†
n.
adv.
°शस्†.
Yates
English
कृत्स्न (त्स्नः-त्स्ना-त्स्नं)
a. All, entire.
1.
n.
 Water, flank or hip.
Spoken Sanskrit
English
कृत्स्न - kRtsna -
adj.
 - all
कृत्स्न - kRtsna -
adj.
 - whole
कृत्स्न - kRtsna -
adj.
 - entire
कृत्स्न - kRtsna -
n.
 - belly
कृत्स्न - kRtsna -
n.
 - flank or hip
कृत्स्न - kRtsna -
n.
 - water
Wilson
English
कृत्स्न
mfn.
 (-त्स्नः-त्स्ना-त्स्नं) All, whole, entire.
n.
 (-त्स्नं)
Water.
2 The flank or hip.
E.
 कृत to encompass, क्स्न Uṇādi
aff.
Apte
English
कृत्स्न [kṛtsna],
a.
 [Uṇ.* 3.17] All, whole, entire
कृत्स्नो रसघन एव Bṛi.
Up.*
 4.5.13
एकः कृत्स्नां नगरपरिघप्रांशुबाहु- र्भुनक्ति
Ś.*
 2.16
Bg.*
 3.29
Ms.*
 1.15
5.82.
त्स्नम् Water.
The flank or hip.
The belly.
Apte 1890
English
कृत्स्न a. [Uṇ. 3. 17] All, whole, entire
एकः कृत्स्नां नगरपरिघप्रांशुबाहुर्भुनक्ति Ś. 2. 15
Bg. 3. 29
Ms. 1. 105
5. 82.
त्स्नं 1 Water.
2 The flank or hip.
3 The belly.
Monier Williams Cologne
English
कृत्स्न॑ mf(आ)n. (rarely used in
pl.
R.
 iv, 43, 64) all, whole, entire,
ŚBr.
Mn.
&c.
कृत्स्न॑ (अस्),
m.
N.
 of a man
कृत्स्न॑ (अम्),
n.
 water,
L.
the flank or hip,
W.
the belly,
L.
Monier Williams 1872
English
कृत्स्न, अस्, आ, अम् (rarely used in pl.), all, whole,
entire
(अम्), n. water
the flank or hip
the belly.
—कृत्स्न-ता, f. totality, completeness.
—कृत्स्न-
विद्, त्, त्, त्, omniscient, knowing all things.
—कृत्स्न-
शस्, ind. wholly, entirely, altogether.
—कृत्स्न-
हृदय, अम्, n. the whole heart.
—कृत्स्नायत
(°न-आय्°), अस्, आ, अम्, Ved. stretched out to its full
length.
Macdonell
English
कृत्स्न kṛt-sná,
a.
 whole, complete:
pl.
 (rare) 🞄all: -tā,
f.
 , -tva,
n.
 wholeness, completeness
🞄-śas, ad. wholly, completely.
Benfey
English
कृत्स्न कृत्स्न,
adj.
1. Whole, Man.
1, 105.
2. All, Rām. 4, 43, 64.
Apte Hindi
Hindi
कृत्स्न
वि* - कृत् - क्स्न
"सारे, सम्पूर्ण, समस्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृत्स्न
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
कृत्स्न
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದರ /ಹೊಟ್ಟೆ
निष्पत्तिः - > कृती (छेदने) - "क्स्नः" (उ० ३-१७)
कृत्स्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಲ್ಲಾ /ಸಮಸ್ತ /ಸಕಲ /ಸಂಪೂರ್ಣ
प्रयोगाः - > "कृत्स्नापि सा तव रुचा विजितश्रि यस्याः"
उल्लेखाः - > नैष० ११-८६
L R Vaidya
English
kftsna {% a. (f. त्स्ना) %} All, whole, entire, Bg.iii.29, M.i.105, v.42.
Bopp
Latin
कृत्स्न (ut videtur, a r. कृ) totus, omnis, universus.
BR. 1. 17. N. 24. 23. BH. 3. 29.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kṛtsna, nt., and kṛtsnāyatana, nt., basis of total (fixation of the mind), as leading to concentration
= Pali kasiṇa and °ṇāyatana, see Childers, which is far superior to PTSD
ten such in Pali, and in Mvy 〔1528—38〕, viz. nīla, pīta, lohita, avadāta, pṛthivī, ap, tejas, vāyu, ākāśa, vijñāna (-kṛtsnāyatanam
Vism. slightly different, see PTSD)
five-fold manner of practice upon each kṛtsna, [Page191-b] only the first eight listed, Mvy 〔1539—40〕 (as in Pali, PTSD)
see also AbhidhK. LaV-P. 〔viii.213 ff.〕
Sūtrāl. 〔vii.9〕
xx—xxi.44
Gv 〔523.11〕 kṛtsnāyatanasamāpatti-vihārī bhikṣur
Divy 〔180.17 f.〕 nīlakṛtsnam (see Mvy 〔1529〕)
and see Apkṛtsna.
Lanman
English
kṛtsná, a. whole
entire.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कृत्स्न m. °Name eines Grammatikers, S I, 90, 11 v.u. (Ko.).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun
१) अखिल २) अनेकधा ३) अव° ४) आ° ५) कृत्स्न ६) निखिल ७) परि° ८) वि° ९) सम्° १०) सकल ११) समन्त १२) समस्त १३) सर्व १४) १५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सर्वं समस्तमन्यूनं समग्रं सकलं समम् ।
विश्वाशेषाखण्डकृत्स्नन्यक्षाणि निखिलाखिले ॥ १४३३ ॥
-wordlist-
सर्व (क्ली), समस्त (क्ली), अन्यून (क्ली), समग्र (क्ली), सकल (क्ली), सम (क्ली), विश्व (क्ली), अशेष (क्ली), अखण्ड (क्ली), कृत्स्न (क्ली), न्यक्ष (क्ली), निखिल (क्ली), अखिल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कृत्स्न
कृत्स्न, समग्र, सकल, समस्त, सर्व, विश्व, निखिल, अखिल
कृत्स्नं समग्रं सकलं समस्तं,
सर्वं च विश्वं निखिलाखिले च ।
verse 4.1.1.713
page 0082
नाममाला
Sanskrit
समस्त, सकल, सर्व, कृत्स्न, विश्व, अखिल
समस्तं सकलं सर्वं कृत्स्नं विश्वं तथाऽखिलम् ।
verse 0.1.1.187
page 0089
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृत्स्नं,
क्ली,
 (कृत् + क्स्न प्रत्ययः ।) जलम् । सर्व्वम् ।(यथा, गीतायाम् । ११ । १३ ।“तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा” ॥
)कुक्षिः । इति मेदिनी ॥
कृत्स्नः, त्रि, (कृत् + “कृत्यशूभ्यां क्स्नः” । उणां ३ ।१७ । इति क्स्नः ।) अशेषः । समस्तः । इत्यमरः ।३ । १ । ६५ ॥
(यथा, मनुः २ । १६५ ।“तपोविशेषैर्विविधैर्व्रतैश्च विधिचोदितैः ।वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृत्स्न
न०
 कृत--क्स्न । १ सकले २ जले ३ कुक्षौ
पु०
 । २ अशेषेत्रि० मेदि० “तानकृत्स्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचा-लयेत्” गीता । कृत्स्नस्य भाव ष्यञ् । कार्त्स्न्यन० तल् । कृत्स्नता स्त्री त्व कृत्स्नत्व ।
न०
 साकल्ये । “का-र्त्स्न्यायत्त्योः सम्पद्यमाने सातिः । जलसात् सम्पद्यते
Capeller
German
कृत्स्न॑ ganz, vollständig.
Burnouf
French
कृत्स्न कृत्स्न a. entier, dans son ensemble. -- S.
n.
l'ensemble des choses, le général.
Eau.
Flanc, banche.
कृत्स्नविद् a. qui connaît l'ensemble des choses, qui a des
idées générales.
Stchoupak
French
कृत्स्न-
a. tout, complet, entier
-त्व- nt. totalité
-शस्
entièrement.
°कारक- a. (ce) que chacun est capable de faire.
°विद्- ag. qui sait tout.