कृत्यम् (kRtyam)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishकृत्यम् - kRtyam - - anybody is concerned about
Apte
Englishकृत्यम् [kṛtyam], (from कृन्त्) An instrument of an architect
अन्येषु शिल्पेषु च यान्यपि स्युः सर्वाणि कृत्यान्यखिलेन तत्र * 1.194.6.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte Hindi
Hindiकृत्यम्
- "कृ - क्यप्, तुक्"
"जो किया जाना चाहिए, कर्तव्य, कार्य"
कृत्यम्
- "कृ - क्यप्, तुक्"
"कार्य, व्यवसाय, करनी, कार्यभार"
कृत्यम्
- "कृ - क्यप्, तुक्"
"प्रयोजन, उद्देश्य, लक्ष्य"
कृत्यम्
- "कृ - क्यप्, तुक्"
"मंशा, कारण"
कृत्यम्
- कृ+क्यप्
"जो किया जाना चाहिए, कर्तव्य"
कृत्यम्
- कृ+क्यप्
कार्य
कृत्यम्
- कृ+क्यप्
प्रयोजन
कृत्यम्
- कृ+यत्
वास्तुकार का एक उपकरण
Wordnet
Sanskrit कृत्यम्, कृतम्
कस्यापि महत्त्वपूर्णा उपलब्धिः।
"सिकन्दरः तस्य कृत्यानाम् कृते ख्यातः।"
कर्तव्यम्, कृत्यम्
कर्तुं योग्यः।
"कस्याः अपि कृतेः प्राक् तस्याः कर्तव्यस्य अकर्तव्यस्य च विचारः अवश्यं करणीयः।"
कर्तव्यम्, धर्मः, स्वधर्मः, कर्तव्यता, कार्यम्, कृत्यम्, क्रिया, नियमः, यमः, व्रतम्, धुरा, तपः
यत् अवश्यं करणीयम्।
"देशसेवा इति अस्माकं परमं कर्तव्यम्।"
अमरकोशः
SanskritWord: कृत्यम्
Root: कृत्यम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ trade
⇒ torture
⇒ gasping
⇒ panting
⇒ torment
⇒ interest
⇒ business
⇒ female dancer
⇒ concise statement in verse of doctrines
⇒ doctrine stated in verses [Phil. & Linguistics]
Shloka(s):
3|3|15|2 ► कारिका यातनावृत्त्योः कर्णिका कर्णभूषणे॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|94|1 ► गोष्पदं सेविते माने प्रतिष्ठाकृत्यमास्पदम्। (नानार्थवर्गः)
3|3|114|1 ► मन्देऽथ केतनं कृत्ये केतावुपनिमन्त्रणे। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|15|2 ⇢ कारिका (कारिका) (स्त्री) ⇒ trade, torture, gasping, panting, torment, interest, business, female dancer, concise statement in verse of doctrines, doctrine stated in verses [Phil. & Linguistics]
➠ 3|3|94|1 ⇢ आस्पदम् (आस्पद) (नपुं) ⇒ seat, place, abode, power, affair, dignity, subject, business, authority, tenth lunar mansion
➠ 3|3|114|1 ⇢ केतनम् (केतन) (नपुं) ⇒ site, body, sign, mark, place, abode, house, ensign, banner, symbol, summons, business, residence, invitation, flag or banner, see also ketaya, indispensable act, abode of the soul
Related word(s):
उपाधि ➡ वृत्तिः
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“कृती छेदने”@} 2 मुचादिः।
‘कृणत्ति कृन्ततीत्येते वेष्टने च्छेदने क्रमात्।
कीर्तयेदिति संशब्दे--’ 3 इति देवः।
कर्तकः-र्तिका, कर्तकः-र्तिका, 4 चिकृत्सकः- 5 चिकर्तिषकः, 6 चरीकृतकः-तिका
कर्तिता-त्री, कर्तयिता-त्री, चिकृत्सिता-त्री, चिकर्तिषिता-त्री, चरीकृतिता-त्री
7 कृन्तन् 8 - 9 न्ती-ती, कर्तयन्-न्ती, चिकृत्सन्-चिकर्तिषन्-न्ती
-- 10 कर्तिष्यन् 11 -कर्त्स्यन्-न्ती-ती, कर्तयिष्यन्-न्ती-ती, चिकृत्सिष्यन्-चिकर्तिषि-ष्यन्-न्ती-ती
12 13 व्यतिकृन्तमानः, कर्तयमानः, -- चरीकृत्यमानः
व्यतिकर्तिष्यमाणः-व्यतिकर्त्स्यमानः, कर्तयिष्यमाणः, 14 चरीकृतिष्यमाणः
काष्ठकृत्-कृतौ-कृतः
-- -- -- 15 कृत्तम् 16 -त्तः, कर्तितः, चिकृत्सितः-चिकर्तिषितः, चरीकृतितः-तवान्
17 कृतः, 18 विकर्तनः, कर्तः, चिकृत्सुः-चिकर्तिषुः, चरीकृतः
कर्तितव्यम्, कर्तयितव्यम्, चिकृत्सितव्यम्-चिकर्तिषितव्यम्, चरीकृतितव्यम्
कर्तनीयम्, कर्तनीयम्, चिकृत्सनीयम्-चिकर्तिषणीयम्, चरीकृतनीयम्
19 कृत्यम्, कर्त्यम्, चिकृत्स्यम्-चिकर्तिष्यम्, चरीकृत्यम्
ईषत्कर्तः-दुष्कर्तः-सुकर्तः
-- -- -- कृत्यमानः, कर्त्यमानः, चिकृत्यमानः-चिकर्तिष्यमाणः, चरीकृत्यमानः
कर्तः, कर्तः, चिकृत्सः-चिकर्तिषः, चरीकृतः
कर्तितुम्, कर्तयितुम्, चिकृत्सितुम्-चिकर्तिषितुम्, चरीकृतितुम्
कृतिः, कर्तना-चिकृत्सा, चिकर्तिषा-चरीकृता
कर्तनम्, कर्तनम्, चिकृत्सनम्-चिकर्तिषणम्, चरीकृतनम्
20 कर्तित्वा, कर्तयित्वा, चिकृत्सित्वा-चिकर्तिषित्वा, चरीकृतित्वा
विकृत्य, विकर्त्य, विचिकृत्स्य-विचिकर्तिष्य, प्रचरीकृत्य
-- कर्तम् २, कर्तित्वा २, कर्तम् २, कर्तयित्वा २, चिकृत्सम् २, चिकृत्सित्वा २, चिकर्तिषम् २, चिकर्तिषित्वा २, चरीकृतम् २
चरीकृतित्वा २। 21
01 (२४८)
02 (६-तुदादिः-१४३५। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो-९५)
04 [[३। ‘हलन्ताच्च’ (१-२-१०) इति सनः कित्त्वाद्गुणाभावः।]]
05 [[४। ‘सेऽसिचि कृतचृतछृदतृदनृतः’ (७-२-५७) इति सनः इड्विकल्पः। इटि गुणः।]]
06 [[५। ‘रीगृदुपधस्य च’ (७-४-९०) इत्यभ्यासस्य रीगागमः।]]
07 [[६। ‘शे मुचादीनाम्’ (७-१-५९) इति नुम्।]]
08 [[आ। ‘भुक्त्वा गोरससिक्तमन्नमजितः कंसस्य कृन्तन् मुदं तं खेत्स्यन् पिशिताशदारुणमसौ मोदेन निन्येनिशाम्।।’ धा। का। २-८४।]]
09 [[७। ‘आच्छीनद्योर्नुम्’ (७-१-८०) इति नुम् वा।]]
10 [[८। ‘सेऽसिचि--’ (७-२-५७) इति सादेरार्धधातुकस्य इड् वा।]]
11 [[B। ‘वनं चचार कर्तिष्थन् नर्त्स्यन्निव निरङ्कुशः।।’ भ। का। ९-४२।]]
12 [पृष्ठम्०२४६+ २२]
13 [[१। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]
14 [[२। यङः, अल्लोपस्य स्थानिवद्भावात् गुणो न।]]
15 [[३। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति इण्णिषेधः।]]
16 [[आ। ‘निकृत्तमत्तद्विपकुम्भमांसैः संपृक्तमुक्तैर्हरयोऽग्रपादैः।’ भ। का। ११-४२।]]
17 [[४। ‘इगुपध--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः प्रत्ययः।]]
18 [[५। नन्द्यादिपाठात् ‘नन्दिग्रहि--’ (३-१-१३४) इति कर्तरि ल्युः। विशेषेण कर्तयति भक्तानां रोगादिकमिति घिकर्तनः = सूर्यः। ‘आरोग्यं भास्करादिच्छेत्--’ इति स्मरणात्।]]
19 [[६। ‘ऋदुपधाच्चाकॢपि--’ (३-१-११०) इति क्यप्।]]
20 [[७। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् गुणः।]]
21 [पृष्ठम्०२४७+ २५]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.