| YouTube Channel

कृतान्त (kRtAnta)

 
शब्दसागरः
English
कृतान्त
m.
(-न्तः)
1. A name of YAMA, son of SURYA, and regent of the
dead, or death personified.
2. Destiny, that is, the inevitable
result of actions done in a past existence.
3. A demonstrated con-
clusion, proved or established doctrine.
4. Sinful or inauspicious
action.
5. Saturday, which is considered as an unlucky day.
f.
(-न्ता)
A perfume: see रेणुका.
E.
कृत act, (actum) done, अन्त end, destruction.
Capeller Eng
English
कृतान्त
a.
causing an end, finishing (f. perished,
vanished*)
m.
matter, cause, conclusion, dogma
fate, destiny, the god
of death.
Yates
English
कृता_न्त (न्तः) 1.
m.
Yāma, death
destiny
established truth
bad
conduct
Saturday, an unlucky
day.
f.
(न्ता) A perfume.
Spoken Sanskrit
English
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- dogma
सिद्धान्त - siddhAnta -
m.
- dogma
सत्य - satya -
n.
- dogma
राद्धान्त - rAddhAnta -
m.
- doctrine dogma
असिद्धान्त - asiddhAnta -
m.
- not an incontestable dogma
सर्वतन्त्रसिद्धान्त - sarvatantrasiddhAnta -
m.
- dogma admitted by all systems
अभिधर्म - abhidharma -
m.
- dogmas of Buddhist philosophy
आत्मप्रवाद - AtmapravAda -
m.
- dogmas about the soul or supreme spirit
अभिधर्म - abhidharma -
m.
- dogmas of Buddhist philosophy or metaphysics
आत्मप्रवाद - AtmapravAda -
m.
- those who assert the dogmas about the supreme spirit
अपसिद्धान्त - apasiddhAnta -
m.
- assertion or statement opposed to orthodox teaching or to settled dogma
कृतान्त - kRtAnta -
adj.
- leading to a decisive termination
कृतान्त - kRtAnta -
adj.
- causing an end
कृतान्त - kRtAnta -
adj.
- whose end is action
कृतान्त - kRtAnta -
adj.
- bringing to an end
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- fixed form or name
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- demonstrated conclusion
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- destiny
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- Saturday
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- closing the week
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- dogma
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- sinful or inauspicious action
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- conclusion
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- fate
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- death personified
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- inevitable result of actions done in a past existence
Wilson
English
कृतान्त
m.
(-न्तः)
1 A name of YAMA, son of SŪRYA, and regent of the dead, or death personified.
2 Destiny, that is, the inevitable result of actions done in a past existence.
3 A demonstrated conclusion, proved or established doctrine.
4 Sinful or inauspicious action.
5 Saturday, which is considered as an unlucky day.
f.
(-न्ता) A perfume:
see रेणुका.
E.
कृत act, (actum) done, अन्त end, destruction.
Monier Williams Cologne
English
कृतान्त a
mfn.
causing an end, bringing to an end, leading to a decisive termination,
BhP.
ix, 6, 13
whose end is action,
W.
कृतान्त
m.
‘the inevitable result of actions done in a past existence’, destiny, fate,
R.
Pañcat.
Megh.
Vet.
death personified,
N.
of Yama (god of death),
MārkP.
Hit.
a demonstrated conclusion, dogma,
Bhag.
xviii, 13
a conclusion,
MBh.
xii, 218, 27
(in
Gr.
) a fixed form or name (?),
Pat.
Introd. (on
Vārtt.
1) and on
Pāṇ.
i, 1, 1,
Vārtt.
4
a sinful or inauspicious action,
L.
‘closing the week’, Saturday,
L.
कृतान्त b
&c.
See कृत॑.
कृतान्त c कृतार्थ See
p.
303, col. 2.
Monier Williams 1872
English
कृतान्त, कृतार्थ। See under कृत above.
कृतान्त कृतान्त, कृतार्थ। See p. 247.
Apte Hindi
Hindi
कृतान्त
वि* कृत-अन्त -
"समाप्त करने वाला, अवसायी"
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
मृत्यु का देवता यम
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
"भाग्य, प्रारब्ध"
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
"प्रदर्शित उपसंहार, रुढ़ि, प्रमाणित सिद्धान्त"
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
"पापकर्म, अशुभ कर्म"
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
शनि ग्रह का विशेषण
कृतान्तः
पुं*
कृत-अन्तः -
शनिवार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಿದ್ಧಾಂತ /ತೀರ್ಮಾನ /ನಿರ್ಣಯ
व्युत्पत्तिः - > कृतोऽन्तो येन
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಧಿ /ದೈವ / ಅದೃಷ್ಟ
प्रयोगाः - > "क्रूरस्तस्मिन्नपि सहते सङ्गमं नौ कृतान्तः"
उल्लेखाः - > मेघ० २-४२
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮ
व्युत्पत्तिः - > कृतोऽन्तो नाशो येन
प्रयोगाः - > "रज्वेव पुरुषं बध्वा कृतान्तः परिकर्षति"
उल्लेखाः - > रामा०
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯ /ಪಾಪ ಕಾರ್ಯ
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶನಿಗ್ರಹ
विस्तारः - > "कृतान्तो यमसिद्धान्तदैवाकुशलकर्मसु" - मेदि०
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶನಿವಾರ
प्रयोगाः - > "कृतान्तकुजयोर्वारे यस्य जन्मदिनं भवेत्"
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭರಣೀ ನಕ್ಷತ್ರ
कृतान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆ
L R Vaidya
English
kfta-aMta {% (I) a. %} causing an end, terminating.
kfta-aMta {% (II) m. %} 1. fate, destiny, सहते संगमं नौकृतांतः Megh.ii.42
2. Yama, the god of death, द्वितीयं कृतांतमिवाटंतं व्याधमपश्यत् Hit.i.)
3. a demonstrated conclusion, a dogma, a proved doctrine
4. a sinful or inauspicious action
5. an epithet of Saturn
6. Saturday.
Bopp
Latin
कृतान्त m. (BAH. e कृत et अन्त finis)
1) sors, fatum.
2) cognomen Yami, dei mortis. HIT. 9. 5.
3) conclusio
demonstrata, Wils. «a demonstrated conclusion, proved
or established doctrine». BH. 18. 13.
Indian Epigraphical Glossary
English
kṛtānta (EI 3), same as siddhānta.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यमः कृतान्तः पितृदक्षिणाशाप्रेतात्पतिर्दण्डधरोऽर्कसूनुः
कीनाशमृत्यू समवर्तिकालौ शीर्णाङ्घ्रिहर्यन्तकधर्मराजाः १८४
यमराजः श्राद्धदेवः शमनो महिषध्वजः
कालिन्दीसोदरश्चापि धूमोर्णा तस्य वल्लभा १८५
-wordlist-
यम (पुं), कृतान्त (पुं), पितृपति (पुं), दक्षिणाशापति (पुं), प्रेतपति (पुं), दण्डधर (पुं), अर्कसूनु (पुं), कीनाश (पुं), मृत्यु (पुं), समवर्तिन् (पुं), काल (पुं), शीर्णाङ्घ्रि (पुं), हरि (पुं), अन्तक (पुं), धर्मराज (पुं), यमराज (पुं), श्राद्धदेव (पुं), शमन (पुं), महिषध्वज (पुं), कालिन्दीसोदर (पुं), यमवल्लभा (स्त्री), धूमोर्णा (स्त्री)
--source--
राद्धसिद्धकृतेभ्योऽन्त आप्तोप्तिः समयागमौ २४२
-wordlist-
राद्धान्त (पुं), सिद्धान्त (पुं), कृतान्त (पुं), आप्तोक्ति (स्त्री), समय (पुं), आगम (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कृतान्त
कृतान्त, राद्धान्त, सिद्धान्त, समय
स्मृताः कृतान्तराद्धान्तसिद्धान्तसमयाः समाः १०
verse 1.1.1.10
page 0002
शमन
शमन, समवर्तिन्, प्रेतपति, पितृपति, कीनाश, वैवस्वत, कृतान्त, कालिन्दीसोदर, काल, अन्तक, धर्मराज, यम, दण्डधर, हरि, दक्षिणाशापति, श्राद्धदेव
शमनः समवर्ती प्रेतपतिः पितृपतिश्च कीनाशः
वैवस्वतः कृतान्तः कालिन्दीसोदरः कालः ७१
अन्तको धर्मराजश्च यमो दण्डधरो हरिः
दक्षिणाशापतिः सद्भिः श्राद्धदेवश्च कथ्यते ७२
verse 1.1.1.71
page 0010
नाममाला
Sanskrit
कृतान्त, आगम, सिद्धान्त
कृतान्तागमसिद्धान्ताः ग्रन्थः शास्त्रमतः परम्
verse 0.1.1.4
page 0003
समवर्तिन्, यम, काल, कृतान्त, मृत्यु, अन्तक
समवर्ती यमः कालः कृतान्तो मृत्युरन्तकः १४५
verse 0.1.1.145
page 0071
Mahabharata
English
*kṛtānta (“destiny, death” (personif. = Yama)): II, 2430 (yugāntakāle samprāpte Kºsyeva rūpiṇah)
III, 12635 (ºvidhiº)
VII, 900 (ºvat)
IX, 3641
XI, 235
XII, 1174 (ºvidhiº), 1206 (ºbalaº), 5687 (ºvihite), 5724, 6542, 7907, 10541 (ºvaśyāni).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृतान्तः,
पुं,
(कृतः अन्तः नाशः, शास्त्रनिर्णयः, विप-र्य्ययो वा येन यथायथं व्युत्पत्तिर्दर्शनीया ।)यमः (यथा, गोः रामायणे ३५ ।“ऐश्वर्य्ये वा सुविस्तीर्णे व्यसने वा सुदारुणे ।रज्ज्वेव पुरुषो बद्ध्वा कृतान्तेनोपनीयते”
)सिद्धान्तः (यथा, भगवद्गीतायाम् १४ १३ ।“पञ्चेमानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्व्वकर्म्मणाम्”
)दैवम् पूर्व्वदेहकृतं फलोन्मुखीभूतं शुभाशुभ-कर्म्म अकुशलकर्म्म इत्यमरः ६४
शनिवारः इति शब्दचन्द्रिका
(यथा, तिथि-तत्त्वधृतज्योतिषवचने ।“कृतान्तकुजयोर्वारे यस्य जन्मदिनं भवेत्”
यमदैवत्यमरणीनक्षत्रम् तेन द्वित्वसङ्ख्या
अश्वि-यमदहनेति वचनात्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृतान्त
पु०
कृतः अन्तो विपर्य्ययनाशो--निश्चयो विषयपरि-च्छेदो वा येन सिद्धान्ते “कृतो नाशो येन ।२ दैवमात्रे पापे यमे पूर्व्वदेहजन्ये फलोन्मुखे६ दैवे अमरः शनौ तद्वारे शब्दचि० “कृता-न्तकुजयोर्वारे यस्य जन्मदिनंभवेत्” ति० त० ज्यो० यम-दैवत्ये भरणीनक्षत्रे लक्षितलक्षणया १० द्वित्वसंख्ययाञ्च
Capeller
German
कृतान्त ein Ende machend, abschließend,
endgiltig
m.
das Schicksal, der Todesgott.