| YouTube Channel

कृतदास (kRtadAsa)

 
शब्दसागरः
English
कृतदास mf. (-सः-सी) A self-engaged servant, a hired servant.
E.
कृत made,
(spontaneously, ) and दास a slave.
Yates
English
कृत-दास (सः-सी) 1.
m.
3.
f.
A self-
engaged servant.
Wilson
English
कृतदास
mf. (-सः-सी) A self-engaged servant, a hired servant.
E.
कृत made, (spontaneously, ) and दास a slave.
Monier Williams Cologne
English
कृत—दास
m.
one who offers himself as a servant for a certain time.
Apte Hindi
Hindi
कृतदासः
पुं*
कृत-दासः -
"किसी निश्चित समय के लिए रक्खा हुआ वैतनिक सेवक, वैतनिक सेवक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कृतदास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡಿ ಸೇವಕನಾಗಿರುವವನು /ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವಕನಾಗಿರುವೆನೆಂದು ಒಪ್ಪಿರುವವನು /೧೫ ವಿಧ ಸೇವಕರಲ್ಲೊಬ್ಬ
व्युत्पत्तिः - > कृतो दासः
L R Vaidya
English
kfta-dAsa {% m. %} a servant hired for a stated period.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृतदासः,
पुं,
(कृतः विहितः कृतनियमो वा दासः ।)नारदोक्तपञ्चदशदासान्तर्गतदासविशेषः तुकेनचिन्निमित्तेन एतावत्कालपर्य्यन्तं तवाहं दासइति कृतसमयः इति क्रमसंग्रहः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृतदास
पु०
कर्म्म० एतावत्कालं त्वद्दास इत्यभ्यु गमितेपञ्चदासदासान्तर्गते दासभेदे दासाश्च पञ्चदशविधाःमिता० दर्शिता यथा“गृहजातस्तथा क्रीतोलब्धोदायादुपागतः अनाका-लभृतस्तद्वदाहितः स्वामिना यः मोक्षितोमह-तश्चर्णाद्युद्धप्राप्तः पणेजितः तवाहमित्युपगतः प्र-व्रज्यावसितः कृतः भक्तदासञ्च विज्ञेयस्तथैव बडबाहृतः ।विक्रेता चात्मनः शास्त्रे दासाः पञ्चदश स्मृताः” या० ।“गृहे दास्यां जातो गृहजातः क्रीतो मूल्येन लब्धः ३प्रतिग्रहादिना दायादुपागतः पित्रादिदासः अना-कालभृतो दुर्भिक्षे योदासत्वाय मरणाद्रक्षितः आ-हितः स्वामिना धनग्रहणेनाधितां नीतः ऋणमो-चनेन दासत्वमभ्युपगतः ऋणदासः युद्धप्राप्तः समरेवि-जित्य गृहीतः पणेजितः यद्यस्मिन् विवादे पराजितोऽहन्तदा त्वद्दासो भवामीति परिभाष्य जितः तवाह-मित्युपगतः तवाहन्दास इनि स्वयम्प्रतिपन्नः १० प्रव्र-ज्यावसितः प्रव्रज्यातश्च्युतः ११ कृतः एतावत्कालं त्वद्दासइत्यभ्युपगमितः १२ भक्तदासः सर्वकालम्भक्तार्थमेव दास-त्वमभ्युपगम्य यः प्रविष्टः १३ बडवाहृतः बडवा गृहदा-सी तया हृतस्तल्लोभेन तामुद्वाह्य दासत्वेन प्रविष्टः १४ ।य आत्मानं विक्रीणीते आत्मविक्रेता” १५ ।इत्येवम्पञ्चदश प्रकारा”