| YouTube Channel

कृच्छ्रातिकृच्छ्र (kRcchrAtikRcchra)

 
शब्दसागरः
English
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
m.
 (-च्छ्रः) A kind of penance, taking no sustenance but water
for three, nine, twelve, or twenty-one days.
E.
 कृच्छ्र one kind of
penance. and अतिकृच्छ्र another
the substance of both.
Capeller Eng
English
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
m.
du.
 the ordinary and
extraordinary penance.
Yates
English
कृच्छ्रा-तिकृच्छ्र (च्छ्रः-च्छ्रं) 1.
m.
 A kind
of penance or fasting.
Wilson
English
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
m.
 (-च्छ्रः) A kind of penance, taking no sustenance
but water for three, nine, twelve, or twenty-one days.
E.
 कृच्छ्र one kind of penance, and अतिकृच्छ्र another
the substance
of both.
Monier Williams Cologne
English
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
m.
N.
 of a penance (taking no sustenance but water for 3, 9, 12, or 21 days),
Gaut.
 xxvi, 20
Yājñ.
 iii, 321
Macdonell
English
कृच्छ्रातिकृच्छ्र kṛcchra‿atikṛcchra,
m.
 du. 🞄ordinary and extraordinary penance
sg. kind 🞄of penance.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कृच्छ्रातिकृच्छ्रः,
पुं,
 (कृच्छ्रात् कष्टादपि अतिकृच्छ्रः ।)व्रतविशेषः । यथा, वशिष्ठः । “अब्भक्षस्तृतीयःकृच्छ्रातिकृच्छ्रो यावत् सकृदाददीत । यावदेकवार-मुदकं हस्तेनं ग्रहीतुं शक्नोति तावन्नवसु दिवसेषुभक्षयित्वा त्र्यहमुपवासः कृच्छ्रातिकृच्छ्रः” ॥
सुमन्तु-र्यंथा । “द्वादशरात्रं निराहारः स कृच्छ्रातिकृच्छ्रः ।एतत् कृच्छ्रातिकृच्छ्रद्वयं द्वादशाहसाध्यमशक्तविष-यम्” ॥
ब्रह्मपुराणम् ।“चरेत् कृच्छ्रातिकृच्छ्रञ्च पिबेत्तोयञ्च शीतलम् ।एकविंशतिरात्रन्तु कालेष्वेतेषु संयतः” ॥
कालेष्विति प्रातःसायंमध्याह्नेष्वित्यर्थः । इतिप्रायश्चित्तविवेकः ॥
(यथा, मनुः ११ । २०८ ।“अवगूर्य्य चरेत् कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने ।कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्व्वीत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम्” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
पु०
 कृच्छ्रादपि अतिकृच्छ्रः अतिकष्टसाध्य-त्वात् । व्रतभेदे कृच्छ्रशब्दे विवृतिः ।
Capeller
German
कृच्छ्रातिकृच्छ्र
m.
 Du. die gewöhnliche u.
die außerordentliche Buße.