कृकलासः (kRkalAsaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiकृकलासः|कृकुलासः
- कृक - लस् - अण्
"छिपकली, गिरगिट"
Wordnet
Sanskrit सरटः, सरटुः, बहुरूपः, विरूपी, त्रिवर्णकृत्, शरण्डः, पेलुवासः, प्रचलाकः, प्रियकः, कीलाली, कृकलासः, कृकवाकुः, क्रकचपद्, जाहकः, सुदुष्प्रभः
गोधिकाजातीयः एकः सरीसृपः यः सूर्यकिरणानां साहाय्येन शरीरस्य वर्णं परिवर्तयितुं क्षमः अस्ति।
"सरटः कीटान् भक्षयित्वा क्षुधां शाम्यति।"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकृकलासः, (कृकं कण्टं लासयति शोभान्वितंकरोतीति । कृक + लस + णिच् अच् ।) जन्तु-विशेषः । काँकलास् इति भाषा ॥
(यथा, भागवते । ८ । १० । ११ ।“शिवाभिराखुभिः केचित् कृकलासैः शशैर्नरैः” ।)तत्पर्य्यायः । सरटः २ । इत्यमरः । २ । ५ । १२ ॥
वेदारः ३ क्रकचपात् ४ तृणाञ्जनः ५ प्रतिसूर्य्यः ६ ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
प्रतिसूर्य्यकयानकः ७वृत्तिस्थः ८ कण्टकागारः ९ दुरारोहः १० द्रुमा-श्रयः ११ । इति राजनिर्घण्टः ॥
(सूर्य्यवंशोद्भवो-नृगनामको राजा ब्रह्मगोहरणेन कृकलासत्वंगतस्तद्विवरणं महाभारते १३ । ७० अध्याये ।उक्तं यथा, --“अत्रैव कीर्त्त्यते सद्भिर्ब्राह्मणस्वाभिमर्षणे ।नृगेण सुमहत्कृच्छ्रं यदवाप्तं कुरूद्वह ! ॥
अदृश्यत महाकूपस्तृणवीरुत्समावृतः ।प्रयत्नं तत्र कुर्व्वाणास्तस्मात् कूपाज्जलार्थिनः ॥
श्रमेण महता युक्तास्तस्मिंस्तोये सुसंवृते ।ददृशुस्ते महाकायं कृकलासमवस्थितम् ॥
तस्य चोद्धरणे यत्नमकुर्व्वंस्ते सहस्रशः ।प्रग्रहैश्चर्म्मपट्टैश्च तं बद्ध्वा पर्व्वतोपमम् ।नाशक्नुवन् समुद्धर्त्तुं ततो जग्मुर्जनार्द्दनम् ।खमावृत्योदपानस्य कृकलासः स्थितो महान् ।तस्य नास्ति समुद्धर्त्तेत्येतत् कृष्णे न्यवेदयन्” ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.