कूष्माण्ड (kUSmANDa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishकूष्माण्डः [kūṣmāṇḍḥ], 1 A kind of pumpkin gourd.
A kind of spell or magical formula
Vāj.2.14-16.
A kind of spirit, or imp
2.6.44. -डी of Durgā.
Apte 1890
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiकूष्माण्डः
- "कूल - उद् - वह् - खश्, मुम्"
"पेठा, कुम्हड़ा, तूमड़ी"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकूष्माण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಶ್ವರನ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ
कूष्माण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಋಷಿ
प्रयोगाः - > "कूष्माण्डो राजपुत्रश्चेत्यन्ते स्वाहासमन्वितैः"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-२८५
कूष्माण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆ ಋಷಿ ದೃಷ್ಟವಾದ ಮಂತ್ರಗಳು
प्रयोगाः - > "कूष्माण्डैर्वापि जुहुयात् घृतमग्नौ यथाविधि"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१०६
कूष्माण्ड
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ
प्रयोगाः - > "पित्तघ्नं तेषु कूष्माण्डं बालं मध्यं कफावहम् । शुक्लं लघूष्णं सक्षारं दीपनं बस्तिशोधनम् ॥"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० सूत्र० ४६-२१३
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानरत्नमाला
Sanskritकर्कारु
कर्कारु, कूष्माण्ड
कर्कारुरथ कूष्माण्डस्तुम्ब्यलाबूश्च दुग्धिका ॥ २०९ ॥
verse 2.1.1.209
page 0026
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकूष्माण्डः, (कु ईषत् ऊष्मा अण्डेषु वीजेषु यस्य ।)कर्कारुः । गणदेवताविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥
(कूष्माण्डाकारत्वात् शिवगणोऽपि तन्नाम्नाऽऽख्या-यते । यथा, भागवते २ । ६ । ४२ । “अन्ये च येप्रेतपिशाचभूतकूष्माण्डयादोमृगपक्ष्यधीशाः” ॥
ऋषिविशेषः । यथा, याज्ञवल्क्ये ।“कुष्माण्डो राजपुत्त्रश्चेत्यन्ते स्वाहासमन्वितैः” ॥
यजुर्वेदिकमन्त्रविशेषः । यथा, मनुः ८ । १०६ ।“कुष्माण्डैर्वापि जुहुयाद् घृतमग्नौ यथाविधि” ॥
“कुष्माण्डमन्त्रा यजुर्वेदिकाः यद्देवा देवहेलनमित्ये-वमादयः । तैर्मन्त्रदेवतायै घृतमग्नौ जुहुयात्” ।इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritकूष्माण्ड ईषदूष्माण्डेषु वीजेष्यस्य । १ कुष्माण्डशब्दार्थे२ शिवपारिषदभेदे हेमच० “अन्ये च ये प्रेतपिशाचभूतकूष्माण्डयादोमृगपक्ष्यधीशाः” भाग० २, ६, ४५ । ३ ऋषिभेदे “कूष्माण्डोराजपुत्रश्चेत्यन्ते स्वाहासमन्वितैः” या० स्मृ०तद्दृष्टत्वात् “यद्देवा देवहेडनमित्याद्यासु ४ ऋक्षु स्त्रीङीप् “त्रिरात्रोपोषितोभूत्वा कूष्माण्डीभिर्घृतं शुचिः ।सुरापः स्वर्ण्णहारी च रुद्रजापी जलेस्थितः” याज्ञ० स्मृ० ।“त्रिरात्रमुपोषितः कूष्माण्डीभिर्यद्देवादेवहेडनमित्या-द्याभिः कूष्माण्डदृष्टाभिरनुष्टुब्भिर्मन्त्रलिङ्गदेवताभिरृ-ग्भिश्चत्वारिंशद्वृताहुतीर्हुत्वा शुचिर्भवेत् । तथा बौ-धायनेनाप्युक्तम् “अथ कूष्माण्डीभिर्जुहुयाद्योऽपूतमिवा-त्मानं मन्येत यदर्वाचीनमेनो भ्रूणहत्यायास्तस्मान्मुच्यांअयोनौ वा रेतः सिक्त्वा अन्यत्र स्वप्नादिति” । मिता०“सर्व्ववेदपवित्राणि वक्ष्याम्यहमतः परम् । येषाञ्जपैश्चहोमैश्च पूयन्ते नात्र संशयः । अघमर्षणन्देवकृतः शुद्ध-वत्यस्तरत्समाः । कूष्माण्ड्यः पावमान्यश्च दुर्गासावित्य-थैव च” मिताक्षरायां वशिष्ठस्मृः । स्वार्थे क । तत्रार्थे
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.