| YouTube Channel

कूर्दनम् (kUrdanam)

 
Apte
English
कूर्दनम् [kūrdanam], 1 Leaping.
Playing, sporting.
नी A festival in honour of Kāmadeva, held on the fifteenth day of Chaitra.
The full moon day in Chaitra.
Apte Hindi
Hindi
कूर्दनम्
नपुं*
- कूर्द् - ल्युट्
उछलना
कूर्दनम्
नपुं*
- कूर्द् - ल्युट्
"खेलना, क्रीड़ा करना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्रीडा, खेला, केलिः, लीला, नर्म, कूर्दनम्
noun
मनोरञ्जनात्मिका शरीरव्यापारादिक्रिया।
"क्रीडायां जयपराजयौ स्तः एव।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुर्द क्रीडायामेव”@} 2 3 एवकारेण धातूनामनेकार्थत्वं प्रतीयते--इति भाष्ये।]] 4 कूर्दकः-र्दिका, कूर्दकः-र्दिका, चुकूर्दिषकः-षिका, चोकूर्दकः-र्दिका
कूर्दिता-त्री, कूर्दयिता-त्री, चुकूर्दिषिता-त्री, चोकूर्दिता-त्री
-- कूर्दयन्-न्ती, कूर्दयिष्यन्-न्ती-ती
-- कूर्दमानः, कूर्दयमानः, चुकूर्दिषमाणः, चोकूर्द्यमानः
कूर्दिष्यमाणः, कूर्दयिष्यमाणः, चुकूर्दिषिष्यमाणः, चोकूर्दिष्यमाणः
5 कूर्त्-कूर्द्-कूर्दौ-कूर्दः
-- -- -- 6 कूर्दितम्-तः, कूर्दितः, चुकूर्दिषितः, चोकूर्दितः-तवान्
कूर्दः, 7 कूर्दनः, कूर्दः, चुकूर्दिषुः, चोकूर्दः
कूर्दितव्यम्, कूर्दयितव्यम्, चुकूर्दिषितव्यम्, चोकूर्दितव्यम्
कूर्दनीयम्, कूर्दनीयम्, चुकूर्दिषणीयम्, चोकूर्दनीयम्
कूर्द्यम्, कूर्द्यम्, चुकूर्दिष्यम्, चोकूर्द्यम्
ईषत्कूर्दः-दुष्कूर्दः-सुकूर्दः
-- -- कूर्द्यमानः, कूर्द्यमानः, चुकूर्दिष्यमाणः, चोकूर्द्यमान
कूर्दः, कूर्दः, चुकूर्दिषः, चोकूर्दः
कूर्दितुम्, कूर्दयितुम्, चुकूर्दिषितुम्, चोकूर्दितुम्
कूर्दा, कूर्दना, चुकूर्दिषा, चोकूर्दा
कूर्दनम्, कूर्दनम्, चुकूर्दिषणम्, चोकूर्दनम्
कूर्दित्वा, कूर्दयित्वा, चुकूर्दिषित्वा, चोकूर्दित्वा
प्रकूर्द्य, प्रकूर्द्य, प्रचुकूर्दिष्य, प्रचोकूर्दिष्य
कूर्दम् २, कूर्दित्वा २, कूर्दम् २, कूर्दयित्वा २, चुकूर्दिषम् २, चुकूर्दिषित्वा २, चोकूर्दम्
चोकूर्दित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२३०)
02
=>
(१-भ्वादिः-२१। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
[[१। ‘उपधायां च’ (८-२-७८) इति दीर्घः। ‘टु स्फूर्जा वज्रनिर्घोषे’ (१-भ्वादिः २३५) इत्यत्र, ‘स्फुर्जा’ इति ह्रस्वनिर्देशेऽपि, ‘र्वोरुपधाया दीर्घ इकः’ (८-२-७६) इति दीर्घे सिद्धे, दीर्घघटितपाठः, ‘र्वोरुपधायाः--’ (८-२-७६) इत्यस्य पाक्षिकत्वे ज्ञापकः। अतः कुर्दकः-कूर्दकः इत्युभयपि रूपं साधु। एवं गुर्दादि (४१४) धातुष्वपि बोध्यम्, इति केचित्।]]
05
=>
[[२। ‘रात् सस्य’ (८-२-२४) इति नियमात् दकारस्य संयोगान्तलोपो न।]]
06
=>
[पृष्ठम्०२१८+ २४]
07
=>
[[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]