| YouTube Channel

कूर्चिका (kUrcikA)

 
शब्दसागरः
English
कूर्च्चिका
f.
 (-का)
1. Inspissated milk.
2. A key.
3. A bud, a blossom.
4.
A painting brush or pencil.
5. A needle.
E.
 कूर्च्च् to praise, &c. वुन्
affix, and the fem. form.
Yates
English
कूर्च्चिका (का) 1.
f.
 Inspissated milk
a key
a bud
a pencil or paint-
ing brush
a needle.
Wilson
English
कूर्च्चिका
f.
 (-का)
1 Inspissated milk.
2 A key.
3 A bud, a blossom.
4 A painting brush or pencil.
5 A needle.
E.
 कूर्च्च to praise, &c. वुन् affix, and the fem. form.
Apte
English
कूर्चिका [kūrcikā], 1 A painting brush or pencil.
A key.
A bud, blossom.
Inspissated milk.
A needle
Apte 1890
English
कूर्चिका 1 A painting brush or pencil.
2 A key.
3 A bud, blossom.
4 Inspissated milk.
5 A needle.
Monier Williams Cologne
English
कूर्चिका
f.
 a painting brush or pencil,
L.
a key,
L.
 (cf. कूचिका)
a needle,
L.
a bud, blossom,
L.
inspissated milk,
Suśr.
Hindi
Hindi
(स्त्री) पेंट ब्रश, ड्राइंग ब्रश
Apte Hindi
Hindi
कूर्चिका
स्त्री*
 - कूर्चक - टाप् - इत्वम्
"चित्रकारी करने की कूँची, ब्रुश या पेंसिल"
कूर्चिका
स्त्री*
 - कूर्चक - टाप् - इत्वम्
चाबी
कूर्चिका
स्त्री*
 - कूर्चक - टाप् - इत्वम्
"कली, फूल"
कूर्चिका
स्त्री*
 - कूर्चक - टाप् - इत्वम्
जमाया हुआ दूध
कूर्चिका
स्त्री*
 - कूर्चक - टाप् - इत्वम्
सूई
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कूर्चिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಯಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ಹಾಲು /ಹಾಲು ಗಿಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > कूर्च (विकारे) - सञ्ज्ञायां "ण्वुल्" (३-३-१०९)
व्युत्पत्तिः - > कूर्चति
विस्तारः - > एतत् तक्रकूर्चिका, दधिकूर्चिकेति द्विविधम् । "दध्ना सह यत् पक्वं क्षीरं सा दधिकूर्चिका । तक्रेण पक्वं यत् क्षीरं सा भवेत् तक्रकूर्चिका ॥"
कूर्चिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂಜಿ
कूर्चिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೀಗದ ಕೈ
कूर्चिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವ ತೂಲಿಕೆ /ಕುಂಚ
कूर्चिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಗ್ಗು
विस्तारः - > "कूर्चिका क्षीरविकृतौ कुञ्चिकायां च कुड्मले । आलेख्यकूर्चिका सूच्योः" - हेम० ।
L R Vaidya
English
kUrcikA {% f. %} 1. A painting brush or pencil
2. a key
3. a bud, a blossom
4. inspissated milk.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कूर्चिका *Pinsel, H 17, 96 (Ko.).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उभे क्षीरस्य विकृती किलाटी कूर्चिकापि च ॥ ४०५ ॥
-wordlist-
किलाटी (पुंस्त्री), कूर्चिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
किलाट
किलाट, कूर्चिका
किलाटः कूर्चिका चेति क्षीरस्य विकृती उभे ।
verse 2.1.1.324
page 0038
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कूर्च्चिका,
स्त्री,
 (कूर्च्चाकारोऽस्त्यस्याः । कूर्च्च + ठन् ।)क्षीरविकृतिः । क्षीरसा इति भाषा । इत्यमरः ।२ । ९ । ४४ ॥
सा द्विधा यथा, --“दध्रा सह च यत् पक्वं क्षीरं सा दधिकूर्च्चिका ।तक्रेण पक्वं यत् क्षीरं सा भवेत्तक्रकूर्च्चिका” ॥
इति भरतः ॥
(“कूर्च्चिका विकृता भक्ष्या गुरवो नातिपित्तलाः” ॥
इति सुश्रते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ॥
)सूचिका । सूँच इति भाषा । तूलिका । तुली इतिभाषा । कुद्मलः । कुँडि इति भाषा । कुञ्चिका ।कुँजि इति भाषा । इति हेमचन्द्रो मेदिनी च ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कूर्चिका स्त्री कूर्चस्तदाकारोऽस्त्यस्याः ठन् । क्षीरविकृतिभेदेसा च द्विविधा दधिकूर्चिका तक्रकूर्चिका च । “दध्ना सहच यत् पक्वं क्षीरंसा दधिकूर्चिका । तक्रेण पक्वं यत् क्षीरंसा भवेत् तक्रकूर्चिका” भरतः । “दधितक्रकूर्चिकाम-स्तुसौविरकेत्यादि” । “ग्राहिणी वातला रूक्षा दुर्जरातक्रकूर्चिका । तक्राल्लघुतरोमण्डः कूर्चिका दधितक्रजः”सुश्रुते तद्गुणा उक्ताः । “कूर्चिका विकृता भक्ष्या गुरवोनातिपित्तलाः । विदाहोत्क्लेशजनना रूक्षा दृष्टि प्र-दूषणा” सुश्रु० ।