| YouTube Channel

कूटसङ्क्रान्ति (kUTasaGkrAnti)

 
Spoken Sanskrit
English
कूटसङ्क्रान्ति kUTasaGkrAnti
f.
entrance of the sun into another zodiacal sign after midnight
Apte Hindi
Hindi
कूटसङ्क्रान्तिः
स्त्री*
कूटम्-सङ्क्रान्तिः -
आधीरात बीतने पर जब सूर्य एक राशि से दूसरी राशि पर संक्रमण करता है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कूटसङ्क्रान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ನಾನ ತರ್ಪಣಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಂಕ್ರಮಣ
विस्तारः - > "अर्धरात्रे व्यतीते तु यदा सङ्क्रमते रविः सा ज्ञेया कूटसङ्क्रान्तिर्मुनिभिः परिकीर्तिता ॥"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कूटसंक्रान्तिः,
स्त्री,
अर्द्धरात्रातीते सूर्य्यस्य राश्यन्त-रगभनम् यथा, --“संक्रान्तिर्द्विविधा यत्र पूर्व्वं तत्र परित्यजेत् ।कर्त्तव्यं कूटसंक्रान्त्यां स्नानदानतपोव्रतम्
अर्द्धरात्रव्यतीते तु यदा संक्रमते रविः ।सा ज्ञेया कूटसंक्रान्तिर्मुनिभिः परिकीर्त्तिता”
इति विद्यानिधिकृतज्योतिःसागरसारधृतं वच-नम्
*
अपि ।“अर्द्धरात्रे व्यतीते तु संक्रान्तिर्यदहर्भवेत् ।पूर्व्वे व्रतादिकं कुर्य्यात् परेद्युः स्नानदानयोः
इति भीमपराक्रमीयम्
स्नानदानयोरित्यत्रसप्तमीनिर्द्देशात् परदिवसीयस्रानदाननिमित्तकंपूर्व्वदिने उपवाससंयमनरूपव्रतादिकं कुर्य्यादि-त्यर्थः इति तिथ्यादितत्त्वम्