| YouTube Channel

कूटक (kUTaka)

 
शब्दसागरः
English
कूटक
mfn.
(-कः-का-कं) Unfair, fraudulent.
n.
(-कः) A ploughshare.
m.
(-कः)
1. A braid or tress of hair.
2. A perfume: see मुरा.
E.
कूट् to
cut, and क्वुन्
aff.
Capeller Eng
English
कूटक
a.
false
n.
eminence, projection.
Yates
English
कूटक (कं) 1.
n.
A plough-share.
Spoken Sanskrit
English
कूटक kUTaka
adj.
base
कूटक kUTaka
m.
braid or tress of hair
कूटक kUTaka
n.
projection
कूटक kUTaka
n.
prominence
कूटक kUTaka
n.
elevation
कूटक kUTaka
n.
body of a plough
कूटक kUTaka
n.
ploughshare
Wilson
English
कूटक
mfn.
(-कः-का-कं) Unfair, fraudulent.
n.
(-कं) A
ploughshare.
m.
(-कः)
1 A braid or tress of hair.
2 A perfume: see मुरा.
E.
कूट to cut, and क्वुन्
aff.
Apte
English
कूटक [kūṭaka],
a.
Fraudulent, false, base (as a coin)
Y.*
2.241.
कम् Fraud, deceit, trick.
Elevation, prominence.
The body of a plough, a plough-share.
कः A braid or trees of hair.
A perfume.Comp. -आख्यानम् an invented tale
a tale containing passages of ambiguous meanings.
Apte 1890
English
कूटक a. Fraudulent, false.
कं 1 Fraud, deceit, trick.
2 Elevation, prominence.
3 The body of a plough, a plough-share.
कः 1 A braid or tress of hair.
2 A perfume.
Comp.
आख्यानं an invented tale.
Monier Williams Cologne
English
कूटक
mfn.
base (as a coin),
Yājñ.
ii, 241
कूटक
m.
a braid or tress of hair,
L.
N.
of a fragrant plant,
L.
of a mountain,
BhP.
v, 19, 16
कूटक
n.
elevation, prominence, projection,
L.
(See अक्षिक्°)
‘a ploughshare’, or ‘the body of a plough (i.e. the wood without the ploughshare and pole)’,
L.
Monier Williams 1872
English
कूटक, अम्, n. elevation, prominence, projection
the body of a plough (i. e. the wood without the
ploughshare and pole)
a ploughshare
illusion, fraud,
untruth, deceit
(अस्, आ, अम्), fraudulent, unfair
(अस्),
m., N. of a mountain
a braid or tress of hair
a
perfume
see मुरा.
—कूटकाख्यान (°क-आख्°),
अम्, n. an invented tale.
Benfey
English
कूटक कूट + क,
I.
adj.
False, Yājñ.
2, 241.
II.
m.
The name of a moun-
tain, Bhāg. P. 5, 19, 16.
Apte Hindi
Hindi
कूटकम्
नपुं*
- कुट - कन्
"जालसाजी, धोखादेही, चलाकी"
कूटकम्
नपुं*
- कुट - कन्
"उत्सेध, उत्तुंगता"
कूटकम्
नपुं*
- कुट - कन्
"कुशी, हल की फाली"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कूटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾರತವರ್ಷದ ಒಂದು ಪರ್ವತ
प्रयोगाः - > "भारतेऽप्यस्मिन् वर्षे सरिच्छैलाः सन्ति बहवो मलयो मङ्गलप्रस्थो मैनाकस्त्रिकूटऋषयः कूटकः कोल्लकः सह्यो देवगिरिः ऋष्यमूकः"
कूटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೇಶಪಾಶ /ತುರುಬು
विस्तारः - > "कबरः केशगर्भकः कबरी कूटकश्च" - त्रिकाण्ड०
कूटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೇಗಿಲ ಈಚುಮರ /ಗುಳವಿಲ್ಲದ ನೇಗಿಲಿನ ಉದ್ದದ ಮರ
कूटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆರೆಯೆಂಬ ಒಂದು ಸುಗಂಧವಸ್ತು
L R Vaidya
English
kUwaka {% n. %} 1. Elevation, prominence
2. the body of a plough, a plough-share
3. fraud, deceit.
Bopp
Latin
कूटक n. (r. कूट् s. अक) vomer. AM.
Indian Epigraphical Glossary
English
Kūṭaka (EI 5), probably, headman of the cultivators
same as Grāmakūṭaka.
(IE 8-5
EI 4, 26), tax for the maintenance of the Kūṭaka
see pravaṇikara-kūṭaka-prabhṛti-samast-ādāya (Ep. Ind., Vol. IV, p.
101).
(CII 4), a measure of capacity.
(EI 2), a load or measure of salt.
Kridanta Forms
Sanskrit
कूट् (कू꣡टँ॒ अप्रदाने अवसादन इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कूटनम्
अनीयर् = कूटनीयः - कूटनीया
ण्वुल् = कूटकः - कूटिका
तुमुँन् = कूटयितुम्
तव्य = कूटयितव्यः - कूटयितव्या
तृच् = कूटयिता - कूटयित्री
क्त्वा = कूटयित्वा
ल्यप् = प्रकूट्य
क्तवतुँ = कूटितवान् - कूटितवती
क्त = कूटितः - कूटिता
शानच् = कूटयमानः - कूटयमाना
कूट (कू꣡ट꣡ परितापे परिदाह इत्यन्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कूटनम्
अनीयर् = कूटनीयः - कूटनीया
ण्वुल् = कूटकः - कूटिका
तुमुँन् = कूटयितुम्
तव्य = कूटयितव्यः - कूटयितव्या
तृच् = कूटयिता - कूटयित्री
क्त्वा = कूटयित्वा
ल्यप् = प्रकूट्य
क्तवतुँ = कूटितवान् - कूटितवती
क्त = कूटितः - कूटिता
शतृँ = कूटयन् - कूटयन्ती
शानच् = कूटयमानः - कूटयमाना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कूटकं,
क्ली,
(कूट् + संज्ञायां कन् ।) फालम् इत्य-मरः १३
कूटकः,
पुं,
(कूट् + ण्वुल् ।) कवरी इति त्रिकाण्ड-शेषः
मुरानामगन्धद्रव्यम् इति शब्दमाला
(पर्व्वतविशेषः यथा, भागवते १९ १७ ।“भारते ऽस्मिन्वर्षे सरिच्छैलाः सन्ति बहवः” ।“त्रिकूट ऋषभः कूटकः क्रौञ्चः सह्यः” इति
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कूटक
पु०
कूट--ण्वुल मुरानामगन्धद्रव्ये शब्दमा० कवर्य्यांत्रिका० फाले
न०
अमरः कूट--संज्ञायां कन् पर्व्वत-भेदे
पु०
“त्रिकूटऋषभः कूटकः क्रौञ्चः मह्यः” इत्यादिभा० ५, १९, १७,