| YouTube Channel

कुहूः (kuhUH)

 
Apte Hindi
Hindi
कुहूः
स्त्री*
- कुहु - ऊङ्
नया चन्द्र दिवस अर्थात् चान्द्रमास का अन्तिम दिन
कुहूः
स्त्री*
- कुहु - ऊङ्
इस दिन की अधिष्ठात्री देवी
कुहूः
स्त्री*
- कुहु - ऊङ्
कोयल की कुक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नष्टेन्दुकला, कुहूः
noun
अदृष्टचन्द्रामावास्या।
"ह्यः नष्टेन्दुकला आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुहूः,
स्त्री,
(कुह + बाहुलकात् कूप्रत्ययः ।) नष्टेन्दु-कलामावास्य इत्यमरः
(यथा, श्रुतौ “द्वे वा अमावास्या यापूर्व्वामावास्या सिनीवाली योत्तरा सा कुहूरिति”
व्यक्तमाह कालमाधवीये व्यासः ।“दृष्टचन्द्रा सिनीवाली नष्टचन्द्रा कुहूर्मता”
मतान्तरे तु ।“तिथिक्षये सिनीवाली नष्टचन्द्रा कुहूर्मता ।बाहुल्येपि कुहूर्ज्ञेया वेदवेदान्तवेदिभिः”
तत्र श्राद्धाधिकारिभेदमाह यथा, जावालिः ।“अपराह्णद्वयाव्यापी यदि दर्शस्तिथिक्षये ।आहिताग्नेः सिनीवाली निरग्न्यादेः कुहूर्मता”
आदिशब्दात् स्त्रीशूद्रयोरपि ग्रहणं यथाहलोगाक्षिः ।“सिनीवाली द्विजैः कार्य्या साग्निकैः पितृकर्म्मणि ।स्त्रीभिः शूद्रैः कुहूः कार्य्या तथा चानग्निकैर्द्विजैः”
तदधिष्ठत्री देवपत्नी यथा, निरुक्ते ।“सिनीवाली कुहूरिति देवपत्न्याविति”
सा अङ्गिरसः सुता यथाह भागवते ।१ २९ ।“श्रद्धा त्वङ्गिरसः पत्नी चतस्रोऽसूत कन्यकाः ।सिनीवाली कुहूराका चतुर्थ्यनुमतिस्तथा”
)कोकिलालापः इति मेदिनी
(यथा, आर्य्या-सप्तशती ६३० ।“केनाश्रावि पिकानां कुहूं विहायेतरः शब्दः”
)