| YouTube Channel

कुहः (kuhaH)

 
Apte
English
कुहः [kuhḥ], 1 Kubera, the god of riches.
A rogue, cheat.
Apte 1890
English
कुहः 1 Kubera, the god of riches.
2 A rogue, cheat.
Apte Hindi
Hindi
कुहः
पुं*
 - कुह् - णिच् - अच्
"कुबेर, धनपति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुहः,
पुं,
 (कुहयति विस्माययति ऐश्वर्य्यप्रभावेन यः ।कुह + णिच् + अच् ।) कुवेरः । इति हेमचन्द्रः ॥
(क्ली, माया । कुहकम् । यथा, रामायणे २ । १०९ । २७ ।सन्तुष्टपञ्चवर्गोऽहं लोकयात्रां प्रवाहये ।“अकुहः श्रद्दधानः सन् कार्य्याकार्य्यविचक्षणः” ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुह विस्मापने”@} 2 अदन्तः, आगर्वीयः।
3 कुहकः 4 -हिका, चुकुहयिषकः-षिका
5 कुहयिता-त्री, चुकुहयिषिता-त्री
6 कुहयमानः, चुकुहयिषमाणः
कुहयिष्यमाणः, चुकुहयिषिष्यमाणः
7 कुट्-कुड्-कुहौ-कुहः
-- 8 कुहितम्-तः, चुकुहयिषितः-तवान्
कुहः, चुकुहयिषुः
कुहयितव्यम्, चुकुहयिषितव्यम्
9 कुहनीयम्, चुकुहयिषणीयम्
कुह्यम्, चुकुहयिष्यम्
ईषत्कुहः-दुष्कुहः-सुकुहः
-- कुह्यमानः, चुकुहयिष्यमाणः
कुहः, चुकुहयिषः
कुहयितुम्, चुकुहयिषितुम्
कुहना, चुकुहयिषा
कुहनम्, चुकुहयिषणम्
कुहयित्वा, चुकुहयिषित्वा
10 सङ्कुहय्य, सञ्चुकुहयिष्य
कुहम् २, कुहयित्वा २, चुकुहयिषम् २
चुकुहयिषित्वा २
11 कुहूः।
12
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२३७)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१९०१। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[१। अदन्तत्वात् ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इति अलोपस्य स्थानिवद्भावाल्लघूपधगुणो न। एवं सर्वत्रापि।]]
04
=>
 [[आ। ‘द्रष्टॄणां कुहकोऽथ शूरयितृभिः स्तुत्योऽसिना वीरयां- चक्रे स्थूलितभीतिरर्थितवधः सत्राशनैर्गर्धितैः।।’ धा। का। ३-५८।]]
05
=>
 [पृष्ठम्०२२७+ २१]
06
=>
 [[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’ (गणसूत्रं चुरादौ) इत्यात्मनेपदम्।]]
07
=>
 [[२। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वे जश्त्वचर्त्वयोश्च रूपम्।]]
08
=>
 [[३। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णिलोपः।]]
09
=>
 [[४। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
10
=>
 [[५। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
11
=>
 [[६। ‘नृतिशृघ्योः कूः’ (द। उ। १-१७४) इत्यत्र बाहुलकादस्मादपि धातोः कूप्रत्यये कुहूः = ‘--सा नष्टेन्दुकला कुहूः।’ इत्यमरः। ‘कुहूः स्त्री कोकिलालापनष्टेन्दु- कलदर्शयोः।’ इति अमरसुधायाम्।]]
12
=>
 [पृष्ठम्०२२८+ २८]