| YouTube Channel

कुह (kuha)

 
शब्दसागरः
English
कुह r. 10th cl, (कुहयते)
1. To surprise, to astonish, to excite wonder.
2.
To cheat, to impose upon.
कुह
m.
(-हः) A name of KUVERA,
f.
(-हा) A medicinal drug: see कटुकी
ind. Where, whither, used in Vedas in place of कुत्र.
E.
कु vile, and
हा to leave, affix ड.
Capeller Eng
English
कु॑ह
adv.
where (also
w.
स्विद्). With चिद् wherever,
somewhere.
Yates
English
कुह (क, ङ) कोहयते 10.
d. To sur-
prise or astonish
to cheat.
कुह (हः) 1.
m.
Kuvera. (हा)
f.
A
medical drug.
adv. Where.
Wilson
English
कुह r. 10th cl. (कुहयते)
1 To surprise, to astonish, to excite wonder.
2 To cheat, to impose upon.
कुह
m.
(-हः) A name of KUVERA.
f.
(-हा) A medicinal drug: see
कटुकी. ind. Where, whither, used in the Vedas in place of
कुत्र.
E.
कु vile, and हा to leave, affix ड.
Apte
English
कुहः [kuhḥ], 1 Kubera, the god of riches.
A rogue, cheat.
Apte 1890
English
कुहः 1 Kubera, the god of riches.
2 A rogue, cheat.
Monier Williams Cologne
English
1. कुह
m.
(Pāṇ. vi, 1, 216)
N.
of Kubera,
L.
a rogue, cheat,
R.
ii, 109, 27 (अ-क्°, ‘no deceiver’).
2. कु॑ह
ind.
(fr. 1. कु), where?
RV.
Monier Williams 1872
English
1. कुह, अस्, m. an epithet of Kuvera
a rogue, a
cheat (in अ-कुह, q. v.).
कुह 2. कुह, ind. (fr. 1. कु), Ved. where?
कुह चिद्, wherever, anywhere, somewhere, to any
place.
—कुहचिद्-विद्, त्, त्, त्, Ved. being everywhere.
Macdonell
English
कुह kú-ha, ad. where? (often -svid)
-cid, 🞄somewhere
wherever.
Apte Hindi
Hindi
कुहः
पुं*
- कुह् - णिच् - अच्
"कुबेर, धनपति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಬೇರ
निष्पत्तिः - > कुह (विस्मापने) + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > कुहयते विस्मापयते
विस्तारः - > "श्रीदः सितोदरकुहेशसखाः" - अभि० चि०
कुह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ಚರ್ಯವುಂಟುಮಾಡುವ
L R Vaidya
English
kuha {% m. %} Kubera, the god of riches.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kuha, adv. (so Pkt. id., Saptaśatakam, ed. Weber, 〔507〕
more usual Pkt. kahaṃ, kaha), how?: Mv 〔iii.264.14〕 (prose) taṃ kuha (mss.
Senart em. kuhaṃ!) nāma saṃbhuṇiṣyasi (mss. °ti, em. Senart), how will you get that? (or perhaps with °ti of mss., how will that be got?).
Kridanta Forms
Sanskrit
कुह (कु꣡ह॒ विस्मापने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कुहनम्
अनीयर् = कुहनीयः - कुहनीया
ण्वुल् = कुहकः - कुहिका
तुमुँन् = कुहयितुम्
तव्य = कुहयितव्यः - कुहयितव्या
तृच् = कुहयिता - कुहयित्री
क्त्वा = कुहयित्वा
ल्यप् = प्रकुहय्य
क्तवतुँ = कुहितवान् - कुहितवती
क्त = कुहितः - कुहिता
शानच् = कुहयमानः - कुहयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
कुह्
मूलधातुः:
कुह
धात्वर्थः:
विस्मापने
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
कुहयते
अनुबन्धादिविशेषः:
आवर्गीयः, अदन्तः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
कुह विस्मापने
- कुहयते कुहयाञ्चक्रे कुहकः कुहूः कुहना 344
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gar
१) कुत्र २) कुह ३) क्व ४) ताण्डव ५) नट ६) नृत्य ७) भाव ८) यत्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्रीदः सितोदरकुहेशसखाः पिशाचकीच्छावसुस्त्रिशिर ऐलबिलैकपिङ्गाः
पौलस्त्यवैश्रवणरत्नकराः कुबेरयक्षौ नृधर्मधनदौ नरवाहनश्च १८९
कैलासौका यक्षधननिधिकिंपुरुषेश्वराः
-wordlist-
श्रीद (पुं), सितोदर (पुं), कुह (पुं), ईशसख (पुं), पिशाचकिन् (पुं), इच्छावसु (पुं), त्रिशिरस् (पुं), ऐलविल (पुं), एकपिङ्ग (पुं), पौलस्त्य (पुं), वैश्रवण (पुं), रत्नकर (पुं), कुबेर (पुं), यक्ष (पुं), नृधर्मन् (पुं), धनद (पुं), नरवाहन (पुं), कैलासौकस् (पुं), यक्षेश्वर (पुं), धनेश्वर (पुं), निधीश्वर (पुं), किम्पुरुषेश्वर (पुं)
पुराणम्
English
कुह / KUHA. A prince of the sauvīra kingdom. He was a follower of jayadratha. (Vana Parva, Chapter 265, Verse 11).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुह त् विस्मायने इति कविकल्पद्रुमः
(अदन्तचुरां-आत्मं-सकं-सेट् ।) ह्रस्वी विस्मा-यनमन्यतो विस्मयोत्पादनम् कुहयते कुह-केनेन्द्रजालिको लोकं विस्माययति इत्यर्थः ।स्यातां कुहयते विस्मापयते हेतुतो भयमितिभट्टमल्लदर्शनाद्विस्मापने इति पाठ इत्येके इतिदुर्गादासः
कुह,
व्य,
(“वा छन्दसि” १३ ।इति हः “कु तिहोः” १०४ इति किमःकुः ।) कुत्र वैदिकप्रयोगोऽयम् इति व्याकरणम्
(यथा, ऋग्वेदे १२ “यं स्मा पृच्छन्तिकुह सेतिघोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम्”
)
कुहः,
पुं,
(कुहयति विस्माययति ऐश्वर्य्यप्रभावेन यः ।कुह + णिच् + अच् ।) कुवेरः इति हेमचन्द्रः
(क्ली, माया कुहकम् यथा, रामायणे १०९ २७ ।सन्तुष्टपञ्चवर्गोऽहं लोकयात्रां प्रवाहये ।“अकुहः श्रद्दधानः सन् कार्य्याकार्य्यविचक्षणः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुह विस्मायने अद० आत्म०
सक०
सेट् कुहयते अचुकुहत, कुहयां बभूव आस चक्रे कुहकम् कुहनम्
कुह
अव्य०
किम् + छन्दमि किमः कुः कस्मिन्नित्यर्थे“यस्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरम” ऋ० १२ ।“स्वं वव्रिं कुह धित्सथः” ऋ० ५६ छन्दस्ये-वास्य प्रयोगः लोके कुहयति विस्माययति ऐश्वर्य्येणकुह--अच् कुवेरे
पु०
हेमच० विस्मापके
त्रि०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
कुह विस्मापने
- कुहयते कुहेयम्, कुहकः, कुहना 342
धातुवृत्तिः
Sanskrit
कुह (अर्थः) विस्मापने
( कुहयते कुहना कुहः ) बाहुलकादूकारप्रत्यये कुहूशब्दमाह मैत्रेयः 357
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुह विस्मापने”@} 2 अदन्तः, आगर्वीयः।
3 कुहकः 4 -हिका, चुकुहयिषकः-षिका
5 कुहयिता-त्री, चुकुहयिषिता-त्री
6 कुहयमानः, चुकुहयिषमाणः
कुहयिष्यमाणः, चुकुहयिषिष्यमाणः
7 कुट्-कुड्-कुहौ-कुहः
-- 8 कुहितम्-तः, चुकुहयिषितः-तवान्
कुहः, चुकुहयिषुः
कुहयितव्यम्, चुकुहयिषितव्यम्
9 कुहनीयम्, चुकुहयिषणीयम्
कुह्यम्, चुकुहयिष्यम्
ईषत्कुहः-दुष्कुहः-सुकुहः
-- कुह्यमानः, चुकुहयिष्यमाणः
कुहः, चुकुहयिषः
कुहयितुम्, चुकुहयिषितुम्
कुहना, चुकुहयिषा
कुहनम्, चुकुहयिषणम्
कुहयित्वा, चुकुहयिषित्वा
10 सङ्कुहय्य, सञ्चुकुहयिष्य
कुहम् २, कुहयित्वा २, चुकुहयिषम्
चुकुहयिषित्वा
11 कुहूः।
12
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२३७)
02
=>
(१०-चुरादिः-१९०१। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[१। अदन्तत्वात् ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इति अलोपस्य स्थानिवद्भावाल्लघूपधगुणो न। एवं सर्वत्रापि।]]
04
=>
[[आ। ‘द्रष्टॄणां कुहकोऽथ शूरयितृभिः स्तुत्योऽसिना वीरयां- चक्रे स्थूलितभीतिरर्थितवधः सत्राशनैर्गर्धितैः।।’ धा। का। ३-५८।]]
05
=>
[पृष्ठम्०२२७+ २१]
06
=>
[[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’ (गणसूत्रं चुरादौ) इत्यात्मनेपदम्।]]
07
=>
[[२। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वे जश्त्वचर्त्वयोश्च रूपम्।]]
08
=>
[[३। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णिलोपः।]]
09
=>
[[४। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
10
=>
[[५। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
11
=>
[[६। ‘नृतिशृघ्योः कूः’ (द। उ। १-१७४) इत्यत्र बाहुलकादस्मादपि धातोः कूप्रत्यये कुहूः = ‘--सा नष्टेन्दुकला कुहूः।’ इत्यमरः। ‘कुहूः स्त्री कोकिलालापनष्टेन्दु- कलदर्शयोः।’ इति अमरसुधायाम्।]]
12
=>
[पृष्ठम्०२२८+ २८]
Capeller
German
कु॑ह wo? (oft mit स्विद्). Mit चिद् irgendwo(hin).
Grassman
German
kúha, wo? [von kú] {46, 9}
{117, 12}
{203, 5}
{428, 2}
{462, 4}
{682, 4}
{848, 1}
{866, 1}. _{866, 2}
{955, 1}
2〉 kúha cid, wo auch immer: {184, 1}
irgendwohin: {24, 10}.
Burnouf
French
कुह कुह adv. vd. pour कुत्र।
कुह कुह
m.
surnom de Kuvera.
Stchoupak
French
कुह-
m.
trompeur, cf. अ-कुह-।