धातुः: कु
मूलधातुः: कुङ्
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: तुदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: कुवते
अनुबन्धादिविशेषः: कुटादिः,उकारान्तः


धातुः: कु
मूलधातुः: कुङ्
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: कवते
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः


धातुः: कु
मूलधातुः: कु
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कौति
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

कु  (अर्थः)  शब्दे
अयमप्यनुदात्त उदात्तेतः ( कौति चुकाव चुकविथ चुकोथ चुकुविव कोता) इत्यादिपूर्ववत् ( चोकूयते चोकोति चोकवीति ) इत्यत्र "न कवतेर्यङि'' इत्यभ्यासस्य कुत्वनिषेधः शपा निर्द्देशान्न भवति ( कविः ) "अच इः'' इतीप्रत्ययः कवेः कर्म काव्यं, ब्राह्मणादिषु दर्शनात्ष्यञ् अव्यक्ते शब्दे कवते इति गतं शपि अयमनिट् चेति रौतेरनन्तरं नोक्तः 31

कु शब्दे 
- कौति । चुकाव । कोता । चोकूयते । कुवतेरपि । चोकूयत इति । कवतिरव्यक्ते शब्दे । कुवतिरार्तस्वरे । कौतिः शब्दमात्र एवेत्याभिधानव्यवस्था (12) । कोकूयत इति भौवादिकस्य कवतेरेवाभ्यासस्य चुत्वप्रतिषेध इष्यते । अनिडयमिति रौतिना सह नोपदिश्यते ।। 33 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“कु शब्दे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> ‘सत्यपि हि शब्दार्थत्वे भिद्यत एवैषामभिधेयम्। </li> <li>तथाहि-- कवतिस्तावत्--अव्यक्ते शब्दे वर्तते--उष्ट्रः कोकूयते--इति। </li> <li>कुवति- रप्यार्तस्वरे वर्तते--चोकूयते वृषल इति, पीडित इत्यर्थः। </li> <li>कौतिस्तु शब्दमात्रे।’ इति दैवव्याख्याने पुरुषकारेन्यासवचनमुपात्तमिहानुसन्धेयम्।]] ‘अव्यक्तशब्दे कवते, कुवते त्वार्तशब्दने। </li> <li>कौतीति शब्दमात्रे स्यात्--’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति देवः। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a> कावकः-विका, कावकः-विका, <a href="#foot_krm06">6</a> चुकूषकः-षिका, <a href="#foot_krm07">7</a> चुकावयिषकः-षिका, <a href="#foot_krm08">8</a> चोकूयकः-यिका;</li> <li> कोता-त्री, कावयिता-त्री, चुकूषिता-त्री, चुकावयिषिता-त्री, चोकूयिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> कुवन्- <a href="#foot_krm10">10</a> ती, कावयन्-न्ती, चुकूषन्-न्ती, चुकावयिषन्-न्ती;</li> <li> -- कोष्यन्-न्ती-ती, कावयिष्यन्-न्ती-ती, चुकूषिष्यन्-न्ती-ती, चुकावयिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> कावयमानः, कावयिष्यमाणः, चोकूयमानः, चोकूयिष्यमाणः, -- -- चुकावयिषमाणः, चुकावयिषिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm11">11</a> प्रकुत्-प्रकुतौ-प्रकुतः;</li> <li> -- -- -- कुतम्-तः, कावितः-तम्, चुकूषितः, चुकावयिषितः, चोकूयितः-तवान्;</li> <li> कवः, कावः, चुकूषुः, चुकावयिषुः, <a href="#foot_krm12">12</a> चोकुवः;</li> <li> कोतव्यम्, कावयितव्यम्, चुकूषितव्यम्, चुकावयिषितव्यम्, चोकूयितव्यम्;</li> <li> कवनीयम्, कावनीयम्, चुकूषणीयम्, चुकावयिषणीयम्, चोकूयनीयम्;</li> <li> कव्यम्, काव्यम्, <a href="#foot_krm13">13</a> अवश्यकाव्यम्, चुकूष्यम्, चुकावयिष्यम्, चोकूय्यम्;</li> <li> ईषत्कवः-दुष्कवः-सुकवः;</li> <li> -- -- -- -- कूयमानः, काव्यमानः, चुकूष्यमाणः, चुकावयिष्यमाणः, चोकूय्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> कवः, कावः, चुकूषः, चुकावयिषः, चोकूयः;</li> <li> कोतुम्, कावयितुम्, चुकूषितुम्, चुकावयिषितुम्, चोकूयितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> कुतिः, कावना, चुकूषा, चुकावयिषा, चोकूया;</li> <li> कवनम्, कावनम्, चुकूषणम्, चुकावयिषणम्, चोकूयनम्;</li> <li> कुत्वा, कावयित्वा, चुकूषित्वा, चुकावयिषित्वा, चोकूयित्वा;</li> <li> प्रकुत्य, प्रकाव्य, प्रचुकूष्य, प्रचुकावयिष्य, प्रचोकूय्य;</li> <li> कावम् २, कुत्वा २, कावम् २, कावयित्वा २, चुकूषम् २, चुकूषित्वा २, चुकावयिषम् २, चुकावयिषित्वा २, चोकूयम् २;</li> <li> चोकूयित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm16">16</a> कविः</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१९६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (२-अदादिः-१०४२। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[[अ]</li> <li id="foot_krm04">04 => (श्लो। २३)</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०१९१+ २५]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वम्। ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घः। अभ्यासकार्यम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[२। ‘णिच्यच आदेशो न स्यात् द्वित्वे कर्तव्ये’ (भाष्यम् १-१-५९) इत्यर्थस्य-- ‘ओः पुयण्--’ (७-४-८०) इत्यत्र ज्ञापितत्वात् प्रथमतो वृद्ध्यावादेशौ न।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[३। ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इति गुणोऽभ्यासस्य। ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इत्यलोपः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[४। ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्युवङ्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[आ। ‘सोऽनूर्णुतोऽद्यौत् जनसुत् कुवत्या काञ्च्येव कामं स्तुवतां ब्रुवाणः।।’ धा। का। २-४७।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[५। ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुक्।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[६। यङन्तात् पचाद्यचि उवङ्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[७। ‘ओरावश्यके’ (३-१-१२५) इति ण्यत्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[८। ‘ॠदोरप्’ (३-३-५७) इति भावे अप्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [पृष्ठम्०१९२+ २२]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[१। औणादिकः ‘अच इः’ (द। उ। १-६७) इति इः प्रत्ययः।]]</li></ul>

कु (कु॒ शब्दे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = कवनम्
अनीयर् = कवनीयः - कवनीया
ण्वुल् = कावकः - काविका
तुमुँन् = कोतुम्
तव्य = कोतव्यः - कोतव्या
तृच् = कोता - कोत्री
क्त्वा = कुत्वा
ल्यप् = प्रकुत्य
क्तवतुँ = कुतवान् - कुतवती
क्त = कुतः - कुता
शतृँ = कुवन् - कुवती

कु (कु॒ङ् शब्दे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = कवनम्
अनीयर् = कवनीयः - कवनीया
ण्वुल् = कावकः - काविका
तुमुँन् = कोतुम्
तव्य = कोतव्यः - कोतव्या
तृच् = कोता - कोत्री
क्त्वा = कुत्वा
ल्यप् = प्रकुत्य
क्तवतुँ = कुतवान् - कुतवती
क्त = कुतः - कुता
शानच् = कवमानः - कवमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

कु शब्दे
- कौति  कोता  कूपः  भ्वादौ कुङ् (1681) कवते  तुदादौ कु शब्दे (तु0 6102) कुवति  शब्दत्वेऽर्थेऽप्येषां कौतिः शब्दमात्रे, कुवतिरार्तस्वरे, कवतिरव्यक्ते शब्दे  30

--source--
काष्ठकीटो घुणो गण्डूपदः किंचुलकः कुसूः ।
भूलता गण्डूपदी तु शिल्यस्रपा जलौकसः ॥ १२०३ ॥
जलालोका जलूका च जलौका जलसर्पिणी ।

-wordlist-
काष्ठकीट (पुं), घुण (पुं), गण्डूपद (पुं), किञ्चूलक (पुं), कुसू (पुं), भूलता (स्त्री), गण्डूपदी (स्त्री), शिली (स्त्री), अस्रपा (स्त्री), जलौकसः (स्त्रीब), जलालोका (स्त्री), जलूका (स्त्री), जलौका (स्त्री), जलसर्पिणी (स्त्री)

BEGINNER, Sanskrit to English, 1890 Apte edition

कुसू कुसू m. (कु terre; सू) ver de terre, lombric.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

कुसू कुसू, ऊस्, m. an earth-worm.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

कु—सू a m. ‘earth-born’, an earth-worm, L.


कुसू

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರುಬುಹುಳು
विस्तारः - >"गण्डूपदः किञ्चुलकः कुसूः" - अभि० चि० ।

कुसू m. (-सूः) An earth-worm.
 E. कु the earth, सू produced.


कुसू पु० कुस--कू । गण्डूपदे (केँचो) हेमच० ।

कुसू
m. (-सूः) An earthworm.
E. कु the earth, सू produced.


कुसू (सूः) 3.
m. An earth-worm.


कुसू (kusU)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Apte 1890

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

Shabdartha Kaustubha

अभिधानचिन्तामणिः

वाचस्पत्यम्

Burnouf