| YouTube Channel

कुसुमायुध (kusumAyudha)

 
शब्दसागरः
English
कुसुमायुध
m.
 (-धः) A name of KAMADEVA.
E.
 कुसुम a flower, and आयुध a
weapon: his shafts being tipped with flowers.
Capeller Eng
English
कुसुमायुध
m.
 = कुसुमशर
m.
Yates
English
कुसुमा_युध (धः) 1.
m.
 Cupid.
Wilson
English
कुसुमायुध
m.
 (-धः) A name of KĀMADEVA.
E.
 कुसुम a flower, and आयुध a weapon: his shafts being tipped with
flowers.
Monier Williams Cologne
English
कुसुमायुध
m.
 ‘flower-armed’,
N.
 of Kāma (the god of love, his arrows being tipped with flowers),
Śak.
Bhartṛ.
&c.
N.
 of a Brāhman,
Kathās.
Apte Hindi
Hindi
कुसुमायुधः
पुं*
 कुसुमम्-आयुधः -
पुष्पमय बाण
कुसुमायुधः
पुं*
 कुसुमम्-आयुधः -
कामदेव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुसुमायुध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನ್ಮಥ /ಕಾಮದೇವ
व्युत्पत्तिः - > कुसुमानि आयुधानि अस्य
प्रयोगाः - > "श्वासानिलामोदभरानुमेयां दधद्विवाणीं कुसुमायुधस्य"
उल्लेखाः - > नैष० ७-३६
L R Vaidya
English
kusuma-AyuDa {% m. %} an epithet of the god of love, कुसुमास्त्रकांतः R.vii.61, तस्मै नमो भगवते कुसुमायुधाय Bhartr.i.1, Rt.vi.34, Sis.viii.70, कुसुमेषुव्यापारः M.M.i. (where कुसुमेषु is also the loc. of कुसुम). See अरविंद.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः ।
मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः ॥ २२७ ॥
प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः ।
पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको ॥ २२८ ॥
केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया ।
मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥
-wordlist-
मदन (पुं), जराभीरु (पुं), अनङ्ग (पुं), मन्मथ (पुं), कमन (पुं), कलाकेलि (पुं), अनन्यज (पुं), अङ्गज (पुं), मधुदीप (पुं), मार (पुं), मधुसारथि (पुं), स्मर (पुं), विषमायुध (पुं), दर्पक (पुं), काम (पुं), हृच्छय (पुं), प्रद्युम्न (पुं), श्रीनन्दन (पुं), कन्दर्प (पुं), पुष्पकेतन (पुं), पुष्पेषु (पुं), कुसुमबाण (पुं), पुष्पचाप (पुं), कुसुमधन्वन् (पुं), पुष्पास्त्र (पुं), कुसुमायुध (पुं), मीनकेतन (पुं), मकरकेतन (पुं), मीनध्वज (पुं), मकरध्वज (पुं), झषकेतन (पुं), झषध्वज (पुं), पञ्चबाण (पुं), विषमेषु (पुं), मनोयोनि (पुं), चेतोभव (पुं), शृङ्गारयोनि (पुं), शृङ्गारजन्मन् (पुं), सङ्कल्पयोनि (पुं), स्मृतिभू (पुं), आत्मयोनि (पुं), आत्मभू (पुं), मधुसुहृद् (पुं), चैत्रसख (पुं), कामारि (पुं), शंवर (पुं), शूर्पक (पुं), कामकेतन (क्ली), मीन (पुं), मकर (पुं), कामप्रिया (स्त्री), रति (स्त्री), मधु (पुं), कामसुहृद् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रद्युम्न
प्रद्युम्न, मकरध्वज, मनसिज, सङ्कल्पजन्मन्, अङ्गज, पञ्चेषु, कुसुमायुध, मदन, मार, स्मर, मन्मथ, काम, शम्बरसूदन, मधुसख, शृङ्गारयोनि, दर्पक, शूर्पकाराति, अनङ्ग, विषमायुध, आत्मभू, मनसिशय, पुष्पधन्वन्, मनोभव, मापत्य, इरज
प्रद्युम्नो मकरध्वजो मनसिजः सङ्कल्पजन्माङ्गजः,
पञ्चेषुः कुसुमायुधश्च मदनो मारः स्मरो मन्मथः ।
कन्दर्पो झषकेतनो रतिपतिः श्रीनन्दनो हृच्छयः,
कामः शम्बरसूदनो मधुसखः शृङ्गारयोनिः स्मृतः ॥ ३२ ॥
दर्पकः शूर्पकारातिरनङ्गो विषमायुधः ।
आत्मभूर्मनसिशयः पुष्पधन्वा मनोभवः ॥ ३३ ॥
मापत्यमिरजश्चैव कामपत्नी रतिः स्मृता ।
verse 1.1.1.32
page 0005
नाममाला
Sanskrit
पुष्पहेति, पुष्पास्त्र, पुष्पायुध, पुष्पशस्त्र, सुमनोहेति, सुमनोऽस्त्र, सुमनआयुध, सुमनश्शस्त्र, फुल्लहेति, फुल्लास्त्र, फुल्लायुध, फुल्लशस्त्र, लतान्तहेति, लतान्तास्त्र, लतान्तायुध, लतान्तशस्त्र, प्रसवहेति, प्रसवास्त्र, प्रसवायुध, प्रसवशस्त्र, उद्गमहेति, उद्गमास्त्र, उद्गमायुध, उद्गमशस्त्र, प्रसूनहेति, प्रसूनास्त्र, प्रसूनायुध, प्रसूनशस्त्र, कुसुमहेति, कुसुमास्त्र, कुसुमायुध, कुसुमशस्त्र, स्मर
हेतिरस्त्राऽयुधं शस्त्रं पुष्पाद्यस्त्रः स्मरो मतः ॥ ८३ ॥
verse 0.1.1.83
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुसुमायुधः,
पुं,
 (कुसुमानि आयुधानि अस्त्राणिअस्य ।) कामदेवः । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, शाकुन्तले ३ याङ्के ।“भगवन् मन्मथ ! कुतस्ते कुसुमायुधस्य सत-स्तैक्ष्ण्यमेतत्” ॥
तथा, कुमारे च । ४ । ४० ।“कुसुमायुधपत्नि ! दुर्लभ-स्तव भर्त्ता न चिराद्भविष्यति” ॥
इति ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुसुमायुध
पु०
 कुसुमानि आयुघान्यस्य । कामदेवे “कुमुमा-युधपत्नि! दुर्लभः” “तव प्रसादात् कुसुमायुधो-ऽपि” कुमा० पुष्पास्त्रकुसुमास्त्रादयोऽप्यत्र
पु०
Capeller
German
कुसुमायुध
m.
 der Liebesgott.