कुसीद (kusIda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कुसीद n.
  (-दं)
	 1. Usury,  the profession of usury.
	 2. Any loan of thing
lent to be repaid with interest.
	 mfn.
   (-दः-दा-दं)
	 1. A money lender.
2. Slothful,  inert.
 E.
  कुस् to embrace,  ईद Unadi affix
 or कु bad, 
and षद् to go,  affix अच्.

Capeller Eng

English

 कु॑सीद a.
  lazy,  inert
 n.
  lending money,  loan
 also =
कुसीदपथ & कुसीद°वृद्धि.

Yates

English

 कुसीद (दं) 1.
n.
  Usury.
m.
  Usurer.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   कुसीद  kusIda  adj.
   inert  
   कुसीद  kusIda  adj.
   lazy   
   कुसीद  kusIda  m.
 f.
   money-lender  
   कुसीद  kusIda  n.
   red sandal wood   
   कुसीद  kusIda  n.
   usurer  
   कुसीद  kusIda  n.
   usury   
   कुसीद  kusIda  n.
   lending money upon interest  
   कुसीद  kusIda  n.
   any loan or thing lent to be repaid with interest     
            

Wilson

English

 कुसीद
n.
  (-दं)
1 Usury,  the profession of usury.
2 Any loan or thing lent to be repaid with interest.
mfn.
   (-दः-दा-दं)
1 A money-lender.
2 Slothful,  inert.
E.
  कुस to embrace,  ईद Uṇādi affix
 or कु bad,  and षद to
go,  affix अच्.

Apte 1890

English

 कुसी(सि)द a. Lazy,  slothful. 
दः (also written as कुशी-षी-द) A money-lender,  usurer. 
दं 1 Any loan or thing lent to be repaid with interest. 
2 Lending money,  usury,  the profession of usury
 कुसीदाद् दारिद्र्यं परकरगतग्रंथिशमनात् Pt. 1. 11
 Ms. 1. 90
 8. 410
 Y. 1. 119. 
Comp. 
पथः usury,  usurious interest
 any interest exceeding {5} per cent. 
वृद्धिः f. interest on money
 कुसीदवृद्धिर्द्वैगुण्यं नात्येति सकृदाहृता Ms. 8. 151. 

Monier Williams Cologne

English

 कु॑सीद mfn.
   (fr.  1. कु and √ सद्?
 cf.
   कुषीद),  lazy,  inert (?),  TS.
  vii

 कु॑सीद n.
  any loan or thing lent to be repaid with interest,  lending money upon interest,  usury,  TS.
  iii
 Gobh.
 
 Gaut.
 
 Pāṇ.
  &c.
  

 red sandal wood,  L.
 

 कु॑सीद mf.  a money-lender,  usurer,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 कुसीद कु-सीद,  अस्,  आ,  अम् (see 1. कु),  Ved.
sitting too long in one spot (?),  lazy,  slothful,  inert
(अम्),  n. any loan or thing lent to be repaid with
interest
 lending money
 usury,  the profession of
usury
 (अस्,  आ),  m. f. a money-lender,  a usurer.
—कुसीद-पथ,  अस्,  m. usury,  usurious interest, 
any exceeding five per cent.
—कुसीद-वृद्धि,  इस्, 
f. interest on money.

Macdonell

English

 कुसीद kú-sīda,  a.
  inert
 n.
  usury: -vṛddhi,  🞄f.  usurerʼs interest.

Benfey

English

 कुसीद कुसीद,  probably कु-सद् + अ
(from the base of the pres. सीद),  n.
 
Usury,  Pañc. i. d. 12
 with श् for स्:
कुशीद,  Man.  8,  410.

Apte Hindi

Hindi

कुसीदः
पुं*
  - कुस् - ईद
साहूकार या सूदखोर

कुसीदम्
नपुं*
   - कुस् - ईद
वह कर्जा या वस्तु जो ब्याज सहित लौटायी जाय

कुसीदम्
नपुं*
   - कुस् - ईद
"उधार देना,  सूदखोरी,  सूदखोरी का व्यवसाय"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कुसीद
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಡ್ಡಿಯಿಂದ ನಡೆಸುವ ಜೀವನ /ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಬಡ್ಡಿಯ ಹಣದಿಂದ ಜೀವಿಸುವುದು
कुसीद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಡ್ಡಿಯ ಹಣದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು
विस्तारः - > "कुसीदं वृद्धिजीवने । वृद्ध्याजीवे" - हेम० ।

L R Vaidya

English

 kusI(si)da {% [Also written as कुशीद or ˚षीद] (I) m. %} A money-lender,  a usurer.

 kusI(si)da {% (II) n. %} 1. Any loan or thing lent to be repaid with interest
 2. lending money,  usury,  the profession of usury,  Yaj.i.119,  M.i.90.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 kusīda,  kuś°, 
(1) adj. (cf. kusīda,  TS 〔7.3.11.1〕,  rendered inert,  Keith
 = Pali kusīta
 cf. akuśīda-,  kausīdya),  slothful. The mg. of this essentially Pali-BHS word is made clear by collocations like Mv 〔iii.436.6〕 kuśīdo hīnavīryavān
 Bbh 〔182.26〕 na kusīdo … na hīnavīryo
 Gv 〔220.7〕 kusīda-nyasta-prayogān sattvān
 and see s.v. kausīdya. The spelling with ś seems to be always found in Mv (〔i.79.11〕
 〔ii.93.5,  16〕
 〔220.16〕),  and occurs also LV 〔35.4〕
 Av 〔ii.107.3〕 (mss.,  Speyer em. to s)
 RP 〔18.7〕
 〔34.8〕
 Śikṣ 〔52.6〕
 so also most mss. Sukh 〔74.3〕 (ed. s)
 otherwise with s,  SP 〔27.7〕
 〔203.11〕 hīnādhimuktāś ca kusīdarūpā
 Av 〔i.15.15 ff.〕
 〔216.1〕
 Śikṣ 〔50.17〕
 〔275.4〕
 Mmk 〔73.12〕
(2) noun,  m. or nt.,  sloth (not so recorded in Pali
 = kausīdya),  clearly in RP 〔35.13〕 (vs) lābhābhibhūtasya kusīda (n. sg.) vardhate,  kusīdabhūtasya praṇaṣṭa śraddhā
 perhaps also in Gv 〔220.7〕,  above.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वृद्ध्याजीवो द्वैगुणिको वार्धुषिकः कुसीदकः ।
वार्धुषिश्च कुसीदार्थप्रयोगौ वृद्धिजीवने ॥ ८८० ॥
-wordlist-
 
वृद्ध्याजीव (पुं),  द्वैगुणिक (पुं),  वार्धुषिक (पुं),  कुसीदक (पुं),  वार्धुषि (पुं),  कुसीद (पुं),  अर्थप्रयोग (पुं),  वृद्धिजीवन (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कुसीद
कुसीद,  वृद्धिजीवन
वृद्धिः कलान्तरं प्रोक्तं कुसीदं वृद्धिजीवनम् ॥ ५७२ ॥
verse 2.1.1.572
page 0065

पुराणम्

English

कुसीद १ / KUSĪDA I. A sage belonging to the order of Vyāsa's disciples. (bhāgavata 12th skandha).

कुसीद २ / KUSĪDA II. To live on the interest of money lent to others. Agriculture,  breeding of cows,  commerce and kusīda are the professions ordained for brahmins in emergency. (agni purāṇa,  Chapter 152).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कुसीदं,  क्ली,
   (कुस् + “कुसेरुम्भोमेदेताः” उणां । ४१०६ । इति ईदप्रत्ययः । इह सूत्रे तृतीयप्रत्ययोह्रस्वादिर्दोर्घादिश्चेति तन्त्रेणोपात्तः । वृषाकप्य-ग्नीति सूत्रे ह्रस्व एवेति वृत्तिकारहरदत्तादयः ।यद्वा कुत्सितं निकृष्टरूपवृद्धिदानेनेत्यर्थः सीदति-अधोमर्णो यत्र । पृषोदरात् साधुः । यथा वृह-स्पत्युक्तौ “कुत्सितात् सीदतश्चैव निर्विशङ्कैः प्रगृ-ह्यते । चतुर्गुणं वाष्टगुणं कुसीदाख्यमृणन्ततः” ॥
)ऋणदानजीविका । वृद्ध्याजीवनम् । सुद् वाडिदेओया इत्यादि भाषा । तत्पर्य्यायः । अर्थप्रयोगः २ वृद्धिजीविका ३ । इत्यमरः । २ । ९ ।४ ॥
 यथा,  --“कुसीदकृषिवाणिज्यं प्रकुर्व्वीतास्वयंकृतम् ।आपत्काले स्वयं कुर्व्वन्नैनसा युज्यते द्विजः ॥
बहवो वर्त्तनोपाया ऋषिभिः परिकीर्त्तिताः ।सर्व्वेषामपि चैवैषां कुसीदमधिकं विदुः ॥
अनावृष्ट्या राजभयान्मूषिकाद्यैरुपद्रवैः ।कृष्यादिके भवेद्बाधा सा कुसीदे न विद्यते ॥
शुक्लपक्षे तथा कृष्णे रजन्यां दिवसेऽपि वा ।उष्णे वर्षति शीते वा वर्द्ध्वनं न निवर्त्तते ॥
देशं गतानां या वृद्धिर्नानापण्योपजीविनाम् ।कुसीदं सर्व्वतः सम्यक् संस्थितस्यैव जायते ॥
लब्धलाभः पितॄन् देवान् ब्राह्मणांश्चैव पूजयेत् ।ते तृप्तास्तस्य तद्दोषं शमयन्ति न संशयः ॥
वणिक् कुसीदो दद्यात्तु वस्त्रं गां काञ्चनादिकम् ।कृषीवलोऽन्नपानानि यानशय्यासनानि च ॥
पण्येभ्यो विंशतिं दत्त्वा पशुस्वर्णादिकं शतम् ।पादेनायस्य पारक्यं कुर्य्यात् सञ्चयमात्मवान् ॥
अर्द्धेन चात्मभरणं नित्यनैमित्तिकान्वितम् ।पादञ्च प्रार्थमायस्य मूलभूतं विवर्द्धयेत् ॥
विद्या शिल्पं भृतिः सेवा गोरक्षं विपणिः कृषिः ।वृत्तिर्भैक्षं कुसीदञ्च दश जीवनहेतवः” ॥
इति गारुडे २१५ अध्यायः ॥
 * ॥
 गोतमः ।“कृषिगोरक्षवाणिज्यञ्चास्वयं कृतं कुसीदञ्चेति ।कुसीदस्य पृथक् ग्रहणं स्वयंकृतस्याभ्यनुज्ञानार्थम्” ॥
कुसीदं वृद्धिकर्म्मेति प्रदेशान्तरेऽभिधानात् इतिकल्पतरुः ॥
 वृहस्पतिः ।“कुसीदं कृषिवाणिज्यं प्रकुर्व्वीतास्वयं कृतम् ।आपत्काले स्वयं कुर्व्वन् नैनसा युज्यते द्विजः ॥
लब्धलाभः पितॄन् देवान् ब्राह्मणांश्चैव भोजयेत् ।ते तृप्तास्तस्य तं दोषं शमयन्ति न संशयः ॥
वणिक् कुसीदी दद्यात्तु वस्त्रगोकाञ्चनादिकम् ।कृषीवलोऽन्नपानानि यानशय्यासनानि च ॥
पण्येभ्यो विंशकं दत्त्वा पशुस्वर्णादिकं शतम् ॥
वणिक् कुसीद्यदोषः स्यात् ब्राह्मणानाञ्चपूजनात् ।राज्ञे दत्त्वा तु षड्भागं देवतानाञ्च विंशकम् ॥
त्रिंशद्भागञ्च विप्राणां कृषिं कृत्वा न दोषभाक्” ॥
तथा,  मनुः ।“अशीतिभागं गृह्णीयात् मासाद्वार्द्धुषिकः शतात् ।द्विकं शतं वा गृह्णीयात् सतां धर्म्ममनुस्मरन् ॥
द्विकं शतञ्च गृह्णानो न भवत्यर्थकिल्विषी ।शतकार्षापणे अशीतिभागं विंशतिं पणान्” ॥
द्विकं पुराणद्वयम् । एवंविधनियममतिक्रम्यअनापदि स्वयमन्यद्वारा वा यः स्वाच्छन्द्येन व्यव-हरति तस्यैव प्रायश्चित्तम् । आपदि तु स्वयंकरणनियमातिक्रमे च न दोषः । इति प्रायश्चित्त-विवेकः । इत्याह्निकाचारतत्त्वम् ॥
 कुसीदिके त्रि ।इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कुशी(सी)द न०
  कु + सद--श पृषो० वा सस्य शः । वृद्ध्यर्थंधनप्रयोगे अमरः “कुशी(सी)दवृद्धिर्द्धैगुण्यं नात्येतिसकृदाहृता” या० स्मृतिः । २ रक्तचन्दसे तन्त्रसा० ।“साक्षा कुशी(सी)दसिन्दूरं गोमयञ्च करीषकम् ।विलोड्य ग्रटिकां कृत्वा जपर्सख्याञ्च कारयेत्”

 कुसीद त्रि०
  कुस--ईद नि० न गुणः “कुसेरुम्भोमेदेता” उणा०सूत्रे तृतीयप्रत्ययः ह्रस्वादिर्दीर्घादिश्चेति वृत्तिकारह-रदत्तादयः । १ वृद्ध्यर्थं धनप्रयोगे (सुदखाओया) २ पुनर्ग्रा-ह्यत्वेन प्रयुक्ते धनविशेषे । तत्स्वरूपं नारदेनोक्तं यथा“स्थानलाभनिमित्तं यद्दानग्रहणमिष्यते । तत् कुसीद-मिति ज्ञेयम् तेन वृद्धिः कुसीदिनाम्” अस्यार्थःस्थानं मूलधनाऽवस्थानम् लाभोवृद्धिः दानग्रहण-पदे कर्मणि ल्युटा साध्ये तेन मूलधनाऽवस्थाने सर्त्यपयोलाभस्तदर्थं यद्दानं धनिकेन दीयमानं मूलानम्अधमर्णेन च ग्रहणं तयास्वीकृत्य गृह्यमाणं यत् तटण-मिति अवश्यापाकरणीयत्वरूपगुणयोगाद् गौणप्र-योगः । अतएव वाणिज्यार्थप्रयुक्तस्य न ऋणत्वम् इतिमिश्राः । तस्यावयवार्थमाह वृहस्पतिः “कुत्सितात्सीदतश्चैव निर्विशङ्कैः प्रगृह्यते । चतुर्गुणं वाष्टगुणं कु-सीदाख्यमृणन्ततः” इति अस्यार्थः कुत्सितात् सीद-तश्चाधमर्णात् सकलधनं यत् गृह्यते निर्वि-शङ्कैरुत्तमर्णेः चतुर्गुणं वेति वाकारोऽनास्थायाम् तेन-द्वैगुण्यादिलाभः इति । कुसीदे विशेषो गारुडे २१५अध्याये उक्तः यथा “कुसीदकृषिवाणिज्यं प्रकुर्वीता-स्वयंकृतम् । आपत्काले स्वयं कुर्बन् नैनसा युज्यतेद्विजः । बहवोवर्त्तनोपाया ऋषिभिः परिकीर्त्तिताः ।सर्वेषामपि चैवैषां कुसीदमधिकं विदुः । अनावृष्ट्या-राजभयान्मूषिकाद्यैरुपद्रवैः । कृष्यादिके भवेद्बाधासा कुसीदे न विद्यते । शुक्लपक्षे तथा कृष्णे रजन्यां दि-वसेऽपि वा । उष्णे वर्षति शीते वा वर्द्धनं न निवर्त्तते ।देशंगतानां या वृद्धिर्नानापण्योपजीविनाम् । कुसीदंसर्वतः सम्यक् संस्थितस्यैव जायते । लब्धलाभः पितॄन्देवान् ब्राह्मणाँश्चैव पूजयेत् । ते तृप्तास्तस्य तद्दोषं श-मयन्ति न संशयः । बणिक् कुसीदी दद्यात्तु वस्त्नं गांकाञ्चनादिकम् । कृषोवलोऽन्नपानामि यानशय्यासनानिच । पण्येभ्यो विंशतिं दत्त्वा पशुस्वर्णादिकं शतम् । पा-देनायस्य पारक्यं कुर्यात् सञ्चयमात्मवान् । अर्द्धेन चात्म-भरणं नित्यनैमित्तिकान्वितम् । पादञ्च प्रार्घमानस्य मूलभूतं विवर्द्धयेत् । विद्याशिल्पं भृतिः सेवा गोरक्षा वि-पणिः कृषिः । वृत्तिर्भैक्ष्यं कुसीदञ्च दश जोवनहेतवः” ।तस्य विप्रादिभिः स्वयंकर्त्तव्यता निर्णीता आह्नि०त० तत्र गौतमः“कृषिगोरक्षवाणिज्ये अस्वथंकृते कुसीदञ्चेति”कुसीदस्य पृथग्ग्रहण स्वयं कृतस्याभ्यनुज्ञानार्थं कुसीदवृद्धिकर्म प्रदेशान्तरेऽभिधानादिति कल्पतरुः । वृह-स्पतिः “कुसीदकृषिबाणिज्य प्रकुर्वीतास्वयंकृतम् ।आपत्काले स्वयं कुर्वन् नैनसा पुज्यते द्विजः लब्ध-लाभः पितॄन् देवान् व्राह्मणांश्चैव भोजयेत् । ते तृप्तास्तस्य तं दोषं शमयन्ति न संशयः । बणिक् कुसीदीदद्यात्तु वस्त्रगोकाञ्चनादिकम् । कृषीबलोऽन्नपानानियानशय्यासनानि च । पण्येभ्यो विंशकं दत्त्वा पशुस्वर्णा-दिकं शतम् । वणिक् कुषीद्यदोषः स्यात् व्राह्मणानाञ्चपूजनात् । राज्ञे दत्त्वा तु षडभागं देवतानाञ्च विंश-कम् । त्रिंशद्भागञ्च विप्राणां कृषिं कृत्वा न दोषभाक्” ।वृद्धिभेदः ऋणादानशब्दे १४१९ पृ० उक्तः । २ तद्वति त्रि०
 तस्य पत्नी ङीप् ऐङ्च् सुग्वबोधः । कुसीदायी वृद्ध्याजी-विपत्न्याम् । पाणिन्यादिमते कुसितकुसिदशब्दाभ्यां हृस्व-मध्याग्यामेव ङीप् ऐच्च इति भेदः । कुसीदवृद्ध्यर्थद्रव्यंप्रयच्छति ष्ठन्ष्ठचौ । कुसीदिक वृद्ध्यर्थधनदायिनि त्रि०
 स्त्रियामुभयत्र षित्त्वात् ङीष् । स्वार्थे क । कुसीदक, तत्रार्थे अस्त्वर्थे इनि । कुसीदिन् वृद्ध्यर्थं धनप्रयोक्तरिउत्तमर्ण्णे त्रि०
  स्त्रियां ङीप्

Capeller

German

 कु॑सीद träge,  faul
 n.
  nleihe,  Wucher.

Burnouf

French

 कुसीद कुसीद a. qui prête à usure. -- S. n.
  prêt
usuraire
 métier d'usurier.
कुसीदायी f.
  usurière.
कुसीदिक a. qui prête à usure
 f.
  कुसीदिकी।

Stchoupak

French

 कुसीद-
 nt. prêt à intérêt,  usure.
°पथ- m.
  intérêt usuraire.
°वृद्धि- f.
  intérêt d'une somme prêtée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.