| YouTube Channel

कुवलेशय (kuvalezaya)

 
Monier Williams Cologne
English
कुवले-शय
m.
‘resting on a water-lily’,
N.
of Viṣṇu,
MBh.
xiii, 7012.
Benfey
English
कुवलेशय कुवलेशय, i. e. कुवल +
इ-शी + अ,
m.
A name of Viṣṇu, MBh.
13, 7012.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुवलेशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ನಾರಾಯಣ
निष्पत्तिः - > शीङ् (स्वप्ने) - "अच्" (३-२-१५) या (प्रापणे) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > कुवले जले शेते कौ भूमौ वलन्ते आसंसारं भ्राम्यन्तीति कुवलाः जीवाः, ते ते ईशाः कुवलेशाः, तान्नियच्छन् याति
प्रयोगाः - > "शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "कुत्सितं बलमेषां ते कुवला जीवसञ्ज्ञकाः देहेन्द्रियादेरीशास्ते कुवलेशा इति स्मृताः ॥" - निरुक्तिः
Mahabharata
English
Kuvaleśaya = Vishṇu (1000 names). L
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुवलेशय
पु०
कुवले जले शेते शी--अच् त० अलुक्स० ।विष्णौ “कुमुदः कुवलेशयः” विष्णुस० “क्षितौवलनात् सञ्चलनात् कुवलं जलं तस्मिन् शेषोदरे शेते इतिकुवलेशयः, कुबलं वदरीफलं तन्मध्ये शेते कुवलेशयःतक्षकः सोऽपि भगवतोविभूतिरिति वा हरिः कुव-लेशयः कौ भूमौ वलति संव्रीयते सर्पाणामुदरं कुवलंतस्मिन् शेषोदरे शेते इति कुवलेशय इति” भाष्यम्