| YouTube Channel

कुल्माषः (kulmASaH)

 
Apte Hindi
Hindi
कुल्माषः
पुं*
 - "कुल् - क्विप्, कुल् माषोऽस्मिन् ब* स*"
एक प्रकार का अनाज
कुल्माषः
"पुं* , ब*स*" -
खिचड़ी जिसमें आधे उबले चावल और दाल हो
कुल्माषः
पुं*
 - -
एक प्रकार का रोग
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कुल्माषः
Root: कुल्माष
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of ruby
Shloka(s):
3|2|40|2 ► करुविन्दास्तु कुल्माषा रत्नभेदास्तु मौक्तिकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|40|2 ⇢ कुल्माषः (कुल्माष) (पुं) ⇒ Kind of ruby ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ रत्नम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुल्माषः,
पुं,
 (कोलति इति । कुल् + क्विप् । कुल्अर्द्धस्विन्नो माषोऽस्मिन् ।) यावकः । इत्यमरः ।२ । ९ । १८ ॥
(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ॥
“कुल्माषा वातला रूक्षा गुरवो भिन्नवर्च्चसः” ॥
)वोरवधान्यम् । कुलत्थ इत्यन्ये । माषाकृतिपत्रः ।काश्मीरेषु तुलसी इति ख्यातः इति सुभूतिः ।इति भरतः ॥
राजमाष इत्यन्ये । इति नयना-नन्दः ॥
माषादिमिश्रमर्द्धस्विन्नभक्तम् । खिञ्चडीइति ख्यातश्च । इति लिङ्गादिसंग्रहटीकायांभरतः ॥
पाचितमाषादिरिति भीमः । इति सार-सुन्दरी ॥
अर्द्धस्विन्नगोधूमचणकादयः । (यथा, शब्दार्थचिन्तामणौ ।“अर्द्धस्विन्नास्तु गोधूमा अन्येऽपि चणकादयः ।कुल्माषा इति कथ्यन्ते शब्दशास्त्रेषु पण्डितैः” ॥
)अस्य गुणाः । गुरुत्वम् । रूक्षत्वम् । वातकारि-त्वम् । मलभेदित्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥
रोग-विशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥
वनकुलत्थः । इतिरत्नमाला ॥