कुलिक (kulika)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishकुलिक (-कः-का-कं) Of a good family, well-born.
(-कः) One of
the eight chiefs of the Nagas or serpent race, described as having
a half moon on the top of his head, and being of a monkey hue.
2. An artist or artificer of eminent birth.
3. A thorny plant,
(Ruellia longifolia)
4. The chief or headman of a tribe or caste.
कुल family, &c. कन् affix, and इ substituted for अ.
Yates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishकुलिक - kulika - - of good family
कुलिक - kulika - - hunter
कुलिक - kulika - - one of the eight chiefs of the nAgas or serpent-race
कुलिक - kulika - - judge
कुलिक - kulika - - thorny plant
कुलिक - kulika - - kind of poison
कुलिक - kulika - - any artisan of eminent birth
कुलिक - kulika - - kinsman
कुलिक - kulika - - chief or head man of a guild
Wilson
Englishकुलिक
(-कः-का-कं) Of a good family, well-born.
(-कः)
One of the eight chiefs of the Nāgas or serpent race, described as having a
half moon on the top of his head, and being of a monkey hue.
2 An artist or artificer of eminent birth.
3 A thorny plant, (Ruellia longifolia.)
4 The chief or headman of a tribe or caste.
कुल family, &c. कन् affix, and इ substituted for अ.
Apte
Englishकुलिक [kulika], Of a good family, well-born.
कः A kinsman
2.233.
The chief or head of a guild.
An artist of high birth.
A hunter
कुलिकरुतमि- वाज्ञाः कृष्णवध्वो हरिण्यः 1.47.19. -वेला certain portions of time on each day on which it is improper to begin any good business.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishकुलिक, अस्, आ, अम्, of a good family, well-born
(अस्), m. a kinsman
the chief or head man of a tribe
or caste
an artist or artificer of high birth
a thorny
plant, Ruellia Longifolia or Asteracantha (Ruellia)
Longifolia
one of the eight chiefs of the Nāgas or
serpent-race, described as having a half-moon on the
top of his head and being of a dusky-brown colour.
—कुलिक-वेला, f. certain portions of each day on
which it is improper to begin any good business.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiकुलिक
वि* - कुल - ठन्
"अच्छे कुल का, उत्तम कुल में उत्पन्न"
कुलिकः
- कुल - ठन्
स्वजन
कुलिकः
- कुल - ठन्
शिल्पीसंघ का मुखिया
कुलिकः
- कुल - ठन्
उच्चकुलोद्भव कलाकार
कुलिकः
- कुल्+ठन्
एक काँटेदार पौधा ‘मान्दि’
कुलिकः
- कुल्+ठन्
शिकारी
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಐವತ್ತು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದದ ಬಾಣ
विस्तारः - > "अयः शलाका कूटोऽस्त्री पत्रकूटस्सपत्रणः । द्विद्वाविशन्त्यङ्गुली स्यान्निचोटे द्यङ्गुलोत्तरः । स्युश्चोटलिङ्गकस्तालः कुलिको बिम्बसारकः" - वैज० ।
कुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕುಲದ ಯಜಮಾನ /ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು
विस्तारः - > "कारवः शिल्पिनः सर्वे कुलिकास्ते कुलोत्तमाः" - वैज० ।
कुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೮ ಸರ್ಪನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬ
विस्तारः - > "अनन्तो वासुकिः पद्मो महापद्मोऽपि तक्षकः । कर्कोटः कुलिकः शङ्ख इत्यष्टौ नागनायकाः" - त्रिकाण्ड० ।
कुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮುಳ್ಳುಗಿಡ
कुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಂಶದ ಯಜಮಾನ
कुलिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾನುವಾರ ಮೊದಲಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾದ ವೇಳೆ /ಗುಳಿಕ ಕಾಲ
प्रयोगाः - > "वारेशे सबले चापि बलाढ्ये लग्नगे शुभे । कुलिकोद्भवदोषस्तु विनश्यति न संशयः ॥"
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
EnglishIndian Epigraphical Glossary
EnglishKulika (EI 15, 35), ‘the head of a guild’
but
cf. Prathama-kulika, ‘the foremost among the Kulikas’, who
was the member of a board of administration like the Pañcāyat
Board. Some inscriptions of the Gupta age mention a board
of administration consisting of the Nagara-śreṣṭhin Sārthavāha,
Prathama-Kulika and Prathama-Kāyastha (Ep. Ind., Vol. XV,
p. 130), where Kulika seems to mean ‘an artisan’. Kulika
is also mentioned as a people probably meaning mercenary
soldiers of the Kullu valley (ibid., Vol. XVII, p. 321)
cf.
Vogel, Ant. Ch. St., pp. 126-27.
(HD), an officer in charge of ten villages who was granted
a kula of land for his salary (Manu, VII. 119, and Kullūka
thereon)
also ‘an arbitrator as a tribunal’ (IHQ, Vol. XIX, p. 14).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit लुब्धक, लुब्ध, आखेटक, कुलिक, तीवर, द्रोहाट, मार्गिक
आखेटसम्बन्धी।
"व्याधेन शशस्य आखेटार्थे स्वस्य लुब्धकः श्वा प्रेषितः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritकुलिकस्तु कुलश्रेष्ठी सभिको द्यूतकारकः ।
कुलिक (पुं), कुलश्रेष्ठिन् (पुं), सभिक (पुं), द्यूतकारक (पुं)
कुलिकोऽर्द्धचन्द्रमौलिर्ज्वालाधूमसमप्रभः ॥ १३१० ॥
कुलिक (पुं)
Mahabharata
EnglishKulika, a serpent. § 100 (Aṃśāvat.): I, 65, 2549 (son of Kadrū).
पुराणम्
Englishकुलिक / KULIKA. A prominent serpent born of kadrū. (Ādi Parva, Chapter 65, Verse 41).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकुलिकः, त्रि, (कुलं अधीनतया प्रशस्ततया वा अ-स्त्यस्य । इति ठन् ।) शिल्पिकुलप्रधानः । इत्य-मरः । २ । १० । ५ ॥
कुलसत्तमः इति मेदिनी ॥
कुलिकः, अष्टमहानागान्तर्गतनागविशेषः ।(यथा, भागवते । ५ । २४ । ३१ ।“ततोऽधस्तात् पाताले नागलोकपतयो वासुकि-प्रमुखाः शङ्खकुलिकमहाशङ्खश्वेतधनञ्जयधृतराष्ट्र-शङ्खचूडकम्बलाश्वतरदेवदत्तादयो महाभोगिनोमहामर्षा निवसन्ति” ॥
अम्य रूपमप्युक्तं हेमाद्रौ यथा ।“कुलिकोऽर्द्धचन्द्रमौलिर्ज्वालाधूमसमप्रभः” ॥
)वृक्षविशेषः । इति मेदिनी ॥
केलेकडा इति भाषा ॥
लिकषेला, रव्यादिवारेषु शुभकर्म्मषु निषिद्ध-कालविशेषः । यथा । रवौ सप्तमयामार्द्धम्सोमे षष्ठयामार्द्धम् । मङ्गले पञ्चमयामार्द्धम् ।बुधे चतुर्थयामार्द्धम् । गुरौ तृतीययामार्द्धम् ।शुक्रे द्वितीययामार्द्धम् । शनौ प्रथमयामार्द्धम् ।राघवभट्टमते तु पूर्व्वोक्तयामार्द्धानां दिवाशेष-भागः । रात्रौ प्रथमभागः । इति ज्योतिषतत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritकुलिक कुलमधीनत्वेन प्राशस्त्येन वास्त्यस्य ठन् । १ कुल-श्रेष्ठे मेदि० २ शिल्पिकुल, प्रधाने अमरः । (कुलेखाडा) इतिप्रसिद्धे ३ शाकभेदे मेदि० महानागान्तर्गते ४ नागभेदेपु० “शेषः पद्मो महापाद्मः कुलिकः शङ्खपालकः । वासु-किस्तक्षकश्चैव बालियोमणिभद्रकः । ऐवावतो धृतराष्ट्रःकर्कोटकधनञ्जयौ” तिथित० “ततोऽधस्तात् पातालेनागलोकपतयो वासुकिप्रमुखाः शङ्खकुलिकमहाशङ्खश्वेतधनञ्जयधृतराष्ट्रशङ्खचूडकम्बलाश्वतरदेवदत्तादयो म-हाभोगिनो महामर्षा निवसन्ति” भाग० ५ । २४ । ३ ।“कुलिकोऽर्द्धचन्द्रमौलिर्ज्वालाधूमसमप्रभः” हेमा० तद्रू-पमुक्तम् । तन्त्रे तु तस्य पाटलतोक्ता । उग्रताराशब्दे१०५६ पृ० तद्वाक्यमुक्तम्ः“भुजेषु नागः कुलिकोऽङ्गदोमतः” । तस्य उग्रतारा-ङ्गदभूषणत्वमुक्तम् । रव्यादिवारेषु दिवारात्र्योः ५ दुष्टमु०हूर्त्तभेदे यथाह मुहु० चि०“शक्रार्कदिग्वसुरसाब्ध्यश्विन्यः कुलिका रवेः । रात्रौ नि-रेकास्तिथ्यंशाः शनौ चान्त्योऽपि निन्दितःः” । रविमा-रभ्य सर्ववारेषु क्रमादुक्तसंख्यास्तिथ्यं शामुहूर्त्ताः कुंलिकाःस्युः । यथा रवौ दिने १४, मुहूर्त्तः चन्द्रे १२, मङ्गले१०, बुधे ८, गुरौ ६, शुक्रे ४, शनौ २ कुलिकः रात्रावेतेनिरेकाः कार्य्याः । यथा रवौ १३, चन्द्रे ११, भौमे ९, बुधे७, गुरौ ५, शुक्रे ३, शनौ १, शनौ तु अन्त्यः पञ्चदशदशमु-हूर्त्तोऽपि कुलिकः । एते निन्दिताः । अस्यापवादमाह गुरुः“वारेशे सबले चापि बलाट्ये लग्नगे शुभे । कुलिकोद्भव-दोषस्तु विनश्यति न संशयः । शुभे केन्द्रगते चन्द्रे शुभांशेवा शुभेक्षिते । लग्नगे सबले वापि कलिकस्तु विलीयते”अन्यत्र दोषमाह वशिष्ठः “निधनं प्रहरार्द्धे तु निःस्वत्वंयमवण्टके । कुलिके सर्वनाशः स्यात् रात्रायेते न दोषदाः”रात्रावेते न दोषदा इत्यस्यापवादो रत्नकोषे “तमस्विनी-गन्धमुपेत्य वारदोषास्तथा शक्तिमनाप्नुवन्तः । अल्वं स-मासाद्य विलासिनीनां कटाक्षवाणाइव निष्फलाः स्युः” नवारदोषाः प्रभवन्ति रात्रौ देवेज्यदैत्येज्यदिवाकराणाम् ।दिवा शशाङ्कार्कजभूसुतानां सर्व्वत्र निन्द्यो बुध०वारदोषः” । शुभकृत्यानामावश्यकत्वे देशभेदेनापवा-दमाह गर्गः । “विन्धस्योत्तरकूले तु यावदातुहिनाच-लम् । यमघण्टकदोपोऽस्ति नान्यदेशेषु विद्यते । मत्स्या-ङ्गमगधान्ध्रेषु यमवण्टस्तु दोषकृत् । काश्मीरे कुलिकंदुष्टमर्द्धयामस्तु सर्व्वतः” । कुलिकस्य विशेषप्रयोजनन्तु“जपित्वा सितगुञ्जानां कुडकं कुलिकोदये” शारदायाम्नवदुर्गाभिचारकर्म्माङ्गतयोक्तम् । तट्टीकायां राघवभट्टेनच “मन्वर्कदिग्वस्वृतुवेदपक्षैरर्कान्मुहूर्त्तैः कुलिका भव-न्ति । दिवा निरेकैरथ यामिनीषु ते गर्हिताः कर्म्मसुशोभनेषु” इत्युक्तम् निरेकैः पूर्व्वोक्तमन्वादिमुहूर्त्तैरे-कोनैरित्यर्थः” “न्यूनाधिमासकुलिकप्रहरार्द्धपातविष्कु-म्भवज्रघटिकात्रयमेव वर्ज्यम्” मुहु० चि० तस्य सर्व-कर्म्मणि वर्ज्जनीयतामाह
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.