| YouTube Channel

कुलनाशन (kulanAzana)

 
Apte Hindi
Hindi
कुलनाशन
वि* कुलम्- नाशन -
परिवार को नष्ट करने वाला
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुलनाशन
न०
 कुलं नाशयत्यनेन नश--णिच्--करणे ल्युट् ।वंशध्वंससाधने । “मुसलं कुलनाशनम् । यथा च मु-सलेन वृष्णिप्रभृतिकुलनाशनं तथा भा० सौ० १ अ० उक्तं यथा“विश्रामित्रञ्च कण्वञ्च नारदञ्च तपोधनम् । सारणप्रमुखावीरा ददृशुर्द्वारकां गतान् । ते तान् शाम्बं पुरस्कृत्यभूषयित्वा स्त्रियं यथा । अव्रुवन्नुपसङ्गम्य दैवदण्डनि-पीडिताः । इयं स्त्री पुत्रकामस्य बभ्रोरमिततेजसः ।ऋषयः साधु जानीत किमयं जनयिष्यति । इत्युक्तास्तेतदा राजन् विप्रलम्भप्रधर्षिताः । प्रत्युब्रुवस्तान्मुनयोयत्तच्छृणु नराधिप! । वृष्ण्यन्धकविनाशाय मुसलं वोर-मायसम् । वासुदेवस्य दायादः शाम्बोऽयं जनयिष्यति ।येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवः । उच्छेत्तारःकुलं कृत्स्नमृते रामजनार्द्दनौ । समुद्रं यास्यति श्री-मांस्त्यक्त्वा देहं हलायुधः । जरा कृष्णं महात्मानंशयानं भुवि भेत्स्यति । इत्यब्रुवंस्ततो राजन्! प्रल-ब्धास्तैर्दुरात्मभिः । मुनयः क्रोधरक्ताक्षाः सभीक्ष्याथ प-रस्परम् । तथोक्त्वा मुनयस्ते तु ततः केशवमभ्ययुः । अथा-ब्रवीत्तदा वृष्णीन् श्रुत्वैवं मधुसूदनः । अन्तज्ञो मतिमां-स्तस्य भवितव्यं तथेति तान् । एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रवि-वेश पुरन्तदा । कृतान्तमन्यथा नैच्छत् कर्त्तुं स जगतःप्रभुः । श्वोभूतेऽथ ततः शाम्बो मुसलं तदसूत वै । येनवृष्ण्यन्धककुले पुरुषा भस्मभात्कृताः । वृष्ण्यन्धकविना-शाय किङ्करप्रतिमं महत् । असूत शापजं घोरं तच्चराज्ञे न्यवेदयन् । विषण्णरूपस्तद्राजा सूक्ष्मं चूर्णमकार-यत् । तच्चूर्णं सागरे चापि प्राक्षिपन् पुरुषा नृप!”चूर्णीकृतस्य तर्स्यसमुद्रे एरकाभावमुक्त्वा एरकाभूतेनसुसलेन ३ अ० परस्परनाशोवर्णितः यथा“ते तु पानमदाविष्टाश्चोदिताः कालधर्मणा । युयुधान-मथाभ्यघ्नन्नुच्छिष्टैर्भाजनैस्तदा । हन्यमाने तु शैनेयेक्रुद्धो रुक्मिणिनन्दनः । तदनन्तरमागच्छन्मोक्षयिष्यतशिनेः सुतम् । स भोजैः सह संयुक्तः सात्यकिश्चान्धलैःसह । व्यायच्छमानौ तौ वीरौ बाहुद्रविणशालिनौ ।बहुत्वान्निहतौ तत्र उभौ कृष्णस्य पश्यतः । हतं दृष्ट्वातु शैनेयं पुत्रञ्च यदुनन्दनः । एरकाणान्तदा मुष्टिकोपाज्जग्राह केशवः । तदभून्मुसलं घोरं वज्रकल्पम-योमयम् । जघान कृष्णस्तांस्तेन ये ये प्रमुखतोऽभवन् ।ततोऽन्धकाश्च भोजाश्च शैनेया वृष्णयस्तथा । जघ्नुरन्यो-न्यमाक्रन्दे मुसलैः कालचोदिताः । यस्तेषामेरकां कश्चि-ज्जग्राह कुपितो नृष! । वज्रभूतेव सा राजन्नदृश्यत तदाविभो । तृणञ्च मुसलीभूतमपि तत्र व्यदृश्यत । ब्रह्मदण्ड-कृतं सर्वमिति तद्विद्धि पार्थिव! । अविध्यन् विध्यते रा-जन्! प्रक्षिपन्ति स्म यत्तृणम् । तद्वज्रभूतं मुसलं व्यदृश्यततदा दृढम् । अबधीत् पितरं पुत्रः पिता पुत्रञ्च भारत! ।मत्ताः परिपतन्ति स्म योधयन्तः परस्परम् । पतङ्गा इवचाग्नौ ते निपेतुः कुकुरान्धकाः । नासीत् पलायने बुद्धि-र्बध्यमानस्य कस्यचित् । तत्रापश्यन्महाबाहुर्ज्जानन् का-लस्य पर्य्ययम् । मुसलं मभवष्टभ्य तस्थौ स मधुसूदनः ।शाम्बञ्च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णञ्च सान्वयम् । प्रद्युम्नञ्चा-निरुद्धञ्च ततश्चुक्रोध माधवः । गदं वीक्ष्य शयानञ्च भृशंकोपसमन्वितः । स निःशेषं तदा चक्रे शार्ङ्गचक्रगदा-धरः । तं निघ्नन्तं महातेजा बभ्रुः परपुरञ्जयः ।दारुकश्चैव दाशार्हमूचतुर्यन्निबोध तत् । भगवन्निहताःसर्वे त्वया भूयिष्ठशो नराः । रामस्य पदमन्विच्छ तत्रगच्छाम यत्र सः ।” भावे ल्युट् । २ वंशनाशने च ।