| YouTube Channel

कुरुविन्दः (kuruvindaH)

 
Apte
English
कुरुविन्दः [kuruvindḥ] न्दम् [ndam], न्दम् (also कुरुविल्लः) A ruby
Śi.*
 9.8.
न्दम् Black salt.
A mirror.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 माषः, कुरुविन्दः., धान्यवीरः, वृषाकरः, मांसलः, पितृभोजनः
noun
सस्यविशेषः। यस्य कपोतवर्णीयाक्षयुक्तकृष्णफलानि कुट्टयित्वा आस्फुटीकृत्य च चणकाः भक्ष्यन्ते।
"सः कृषकः माषस्य क्षुद्रवृक्षान् लाति।"
Synonyms:
 माषः, कुरुविन्दः., धान्यवीरः, वृषाकरः, मांसलः, पितृभोजनः
noun
धान्य-विशेषः, माषस्य कपोतवर्णीयाक्षयुक्तकृष्णफलानि कुट्टयित्वा आस्फुटीकृत्य च चणकाः भक्ष्यन्ते आयुर्वेदे अस्य गुणविशेषाः स्निग्धत्व-बहुमलकरत्व-शोषणत्व-श्लेष्मकारित्वादयः निर्दिष्टाः झटिति रक्त-पित्त-प्रकोपणत्वम्।
"श्रम-सुखवद्भिः नरैः माषाः नित्यं सेवनीयाः इति बहुभिः मन्यते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कुरुविन्दः
Root: कुरुविन्द
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of ruby
Shloka(s):
3|2|40|2 ► करुविन्दास्तु कुल्माषा रत्नभेदास्तु मौक्तिकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|40|2 ⇢ कुरुविन्दः (कुरुविन्द) (पुं) ⇒ Kind of ruby ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ रत्नम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुरुविन्दः,
पुं,
 (कुरु + विद् + शः नुम् च ।) मुस्तकम् ।इत्यमरः । २ । ४ । १५९ ॥
माषः । इति राज-निर्घण्टः ॥
(अस्य पर्य्याया यथा, --“मुस्तकं न स्त्रियां मुस्तं त्रिषु वारिदनामकम् ।कुरुविन्दश्च सङ्ख्यातोऽपरः क्रोडकसेरुकः ।भद्रमुस्तञ्च गुन्द्रा च तथा नागरमुस्तकः” ॥
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)