| YouTube Channel

कुम्भीर (kumbhIra)

 
शब्दसागरः
English
कुम्भीर
m.
 (-रः) The crocodile of the ganges
the long nosed alligator.
E.
 कुम्भी an elephant, and ईर what resembles
or कुम्भी a fish, and
र who seized, from रा to take or gain: or ल from ला, whence also
कुम्भील.
Capeller Eng
English
कुम्भीर
m.
 crocodile.
Yates
English
कुम्भीर (रः) 1.
m.
 A crocodile.
Spoken Sanskrit
English
कुम्भीर kumbhIra
m.
 crocodile
कुम्भीर kumbhIra
m.
 crocodile of the Ganges
कुम्भीर kumbhIra
m.
 alligator
Wilson
English
कुम्भीर
m.
 (-रः) The crocodile of the Ganges, the long nosed
alligator.
E.
 कुम्भी an elephant, and ईर what resembles
or कुम्भी a fish,
and र who seizes, from रा to take or gain: or ल from ला,
whence also कुम्भील.
Apte
English
कुम्भीरः [kumbhīrḥ], 1 A shark.
Crocodile
संवत्सरं तु कुम्भीर- स्ततो जायेत मानवः
Mb.
 * 13.111.59.
Apte 1890
English
कुंभीरः A shark.
Monier Williams Cologne
English
कुम्भीर
m.
 a crocodile of the Ganges (the long-nosed alligator),
MBh.
 xiii, 5457
Suśr.
N.
 of a Yakṣa
of a plant,
Gal.
Monier Williams 1872
English
कुम्भीर, अस्, m. the crocodile of the Ganges,
the long-nosed alligator
N. of a Yakṣa.
—कुम्-
भीर-मक्षिका, f. a sort of fly or aquatic insect.
Macdonell
English
कुम्भीर kumbhī-ra,
m.
 crocodile
*-la,
m.
 id..
Benfey
English
कुम्भीर कुम्भीर (akin to कुम्भ),
m.
 A crocodile, MBh. 13, 5457.
Apte Hindi
Hindi
कुम्भीरः
पुं*
 - कुम्भिन् - ईर् - अण्
घड़ियाल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಕ್ರ /ಮೊಸಳೆ
निष्पत्तिः - > ईर (गतौ) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कुम्भिनं गजमीरयति
प्रयोगाः - > "गर्दभत्वं तु सम्प्राप्य दश वर्षाणि जीवति । संवत्सरं तु कुम्भीरः ततो जायेत भारत ॥"
उल्लेखाः - > भा० अनु० १११-५९
L R Vaidya
English
kuMBIra {% m. %} A shark.
Bopp
Latin
कुम्भीर m. crocodilus. AM.
Wils. «the crocodile of the
Ganges, the longnosed alligator».
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Kumbhīra,
(1) (= Pali id.) n. of a yakṣa: Suv 〔161.13〕
Māy 〔101〕
Mahāsamāj. 〔169.9〕 (Waldschmidt, Kl. Skt. Texte 4)
(2) n. of a nāga: Māy 〔221.28〕 (misprinted °ira).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kum bi ra
कुम्भीर
chu mgrin can
कुम्भीर / जलजण्ठ
chu srin
कुम्भीर / जलजण्ठ
chu srin
१) कुम्भीर २) ग्राह ३)मकर ४) मकराल्य ५) मकरो नागराजा ६) शिशुमार
chu srin chen po
कुम्भीर / ग्राह
chu srin sha kra
कुम्भीर / ग्राह
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नक्रः कुम्भीर आलास्यः कुम्भी महामुखोऽपि च ।
तालुजिह्वः शङ्खमुखो गोमुखो जलसूकरः ॥ १३४९ ॥
-wordlist-
नक्र (पुं), कुम्भीर (पुं), आलास्य (पुं), कुम्भिन् (पुं), महामुख (पुं), तालुजिह्व (पुं), शङ्खमुख (पुं), गोमुख (पुं), जलशूकर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कुम्भीर
कुम्भीर, नक्र
अवहारः स्मृतो ग्राहः कुम्भीरो नक्र उच्यते ।
verse 3.1.1.656
page 0075
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुम्भीरः,
पुं,
 (कुम्भिनं हस्तिनमपि ईरयति । ईर+ “कर्म्मण्यण्” । ३ । २ । १ ।) जलजन्तुविशेषः ।कुमीरं इति भाषा । तत्पर्य्यायः । नक्रः २ । इत्य-मरः । १ । १० । २१ ॥
कुम्भीलः ३ । इति तट्टीका ॥
गिलग्राहः ४ महाबलः ५ । इति राजनिर्घण्टः ॥
वार्भटः ६ अम्बुकिरातः ७ अम्बुकण्टकः ८ ।इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १११ । ५८ ।“गर्दभत्वन्तु संप्राप्य दशवर्षाणि जीवति ।संवत्सरन्तु कुम्भीरस्ततो जायेत मानवः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुम्भीर पुंस्त्री० कुम्भिनं हस्तिनमपोरयति ईर--अण् । ज-लजन्तुभेदे नक्रे अमरः स्त्रियां ङीष् । “संवत्सग्न्तु कुम्भीरस्ततोजायेत मानवः” भा० आनु० १११ अ० । कर्म्मविपाक-शब्दे विवृतिः ।
Capeller
German
कुम्भीर
m.
 Krokodil.
Burnouf
French
कुम्भीर कुम्भीर
m.
 (sfx. ईर) crocodile alligator
cf. कुम्भिन्।
कुम्भीरमक्षिका
f.
 mouche de crocodile.
Stchoupak
French
कुम्भीर-
m.
 crocodile
-क- id.
fig. voleur.