| YouTube Channel

कुम्भीधान्यक (kumbhIdhAnyaka)

 
शब्दसागरः
English
कुम्भीधान्यक
m.
 (-कः) A householder, preserving grain in store for six
days, &c.
E.
 कन् added to the last.
Capeller Eng
English
कुम्भीधान्यक
a.
 = कुम्भधान्य.
Yates
English
कुम्भी-धान्यक (कः) 1.
m.
 A household-
er keeping such grain.
Wilson
English
कुम्भीधान्यक
m.
 (-कः) A householder, preserving grain in store for
six days, &c.
E.
 कन् added to the last.
Monier Williams Cologne
English
कुम्भी—धान्यक
m.
 id.,
Mn.
 iv, 7 (cf.
Yājñ.
 i, 128.)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुम्भीधान्यक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟುಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಟ್ಟಿರುವವನು
निष्पत्तिः - > "कप्" (५-२-१५४)
व्युत्पत्तिः - > कुम्भीमितं धान्यमस्य वा
प्रयोगाः - > "कुसुलधान्यको वा स्यात् कुम्भीधान्यक एव वा"
उल्लेखाः - > मनु० ४-७
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कुम्भीधान्यक Adj. Korn in Krügen habend, M. 4, 7.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुम्भीधान्य(क) कुम्भीमितं धान्यमस्य वा कप् । वर्षभोग्य-सञ्चितधान्ये गृहस्थमेदे“कुशूलधान्यको वा स्यात् कुम्भीधान्यक एव वा ।” मनुः“वर्षनिर्व्वाहोचितधान्यादिधनः कुम्भीधान्यः” “प्राक् सो-मिकीः क्रियाः कुर्य्यात् यस्यान्नं वार्षिकं भवेदिति” याज्ञ-बल्क्येन गृहस्थस्य वार्षिकसञ्चयाभ्यनुज्ञानात् । मनुरपियदा वानप्रस्थस्यैव “समानिचयएव वा” इत्यनेन समासञ्चयंवक्ष्यति तदपेक्षया बहुपोष्यवर्गस्य गृहिणः समुचितःसंवत्सरसञ्चयः” कुल्लू० । मेधातिथिस्तु यावता धान्यादि-धनेन बहुभृत्यदारादिमतः त्रिसंवत्सरस्थितिर्भवति तावत्सुवर्णादिधनवानपि कुशूलधान्यक इत्यभिधाय कुम्भीउष्ट्रिका षाण्मासिकधान्यादिनिचयः कम्भीधान्यकइति व्याख्यातवान् । गोविन्दराजस्तु कुशूलधान्यकइत्येतद्व्याचक्षाणः धान्यकोष्ठसञ्चयो वा स्यात्द्वादशाहमात्रपर्य्याप्तधनः इति कुम्भीधान्यक इत्येतद्व्या-चष्टे । उष्ट्रिकाप्रमाणधान्यादिसञ्चयोवा षडहमात्रपर्य्या-धनः इति” । तेन २ तदर्थयोरपि