| YouTube Channel

कुम्भीधान्य (kumbhIdhAnya)

 
शब्दसागरः
English
कुम्भीधान्य
m.
 (-न्यः) Grain stored in jars sufficient, according to some, for
six days, or to others for one year's consumption.
E.
 कुम्भ, and धान्य
grain, च्वि augment.
Yates
English
कुम्भी-धान्य (न्यः) 1.
m.
 Grain stored
in jars for a week or year.
Spoken Sanskrit
English
कुम्भीधान्य kumbhIdhAnya
m.
 one who has grain stored in jars sufficient for six days or for one year's consumption on
Wilson
English
कुम्भीधान्य
m.
 (-न्यः) Grain stored in jars sufficient, according to
some, for six days, or to others for one year's consumption.
E.
 कुम्भ, and धान्य grain, च्चि augment.
Monier Williams Cologne
English
कुम्भी—धान्य
m.
 one who has grain stored in jars sufficient for six days or (according to others) for one year's consumption,
Pat.
 on
Pāṇ.
 i, 3, 7,
Vārtt.
 5.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुम्भीधान्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ತುಂಬುವಷ್ಟು ಧಾನ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > कुम्भीमितं धान्यम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुम्भीधान्य(क) कुम्भीमितं धान्यमस्य वा कप् । वर्षभोग्य-सञ्चितधान्ये गृहस्थमेदे“कुशूलधान्यको वा स्यात् कुम्भीधान्यक एव वा ।” मनुः“वर्षनिर्व्वाहोचितधान्यादिधनः कुम्भीधान्यः” “प्राक् सो-मिकीः क्रियाः कुर्य्यात् यस्यान्नं वार्षिकं भवेदिति” याज्ञ-बल्क्येन गृहस्थस्य वार्षिकसञ्चयाभ्यनुज्ञानात् । मनुरपियदा वानप्रस्थस्यैव “समानिचयएव वा” इत्यनेन समासञ्चयंवक्ष्यति तदपेक्षया बहुपोष्यवर्गस्य गृहिणः समुचितःसंवत्सरसञ्चयः” कुल्लू० । मेधातिथिस्तु यावता धान्यादि-धनेन बहुभृत्यदारादिमतः त्रिसंवत्सरस्थितिर्भवति तावत्सुवर्णादिधनवानपि कुशूलधान्यक इत्यभिधाय कुम्भीउष्ट्रिका षाण्मासिकधान्यादिनिचयः कम्भीधान्यकइति व्याख्यातवान् । गोविन्दराजस्तु कुशूलधान्यकइत्येतद्व्याचक्षाणः धान्यकोष्ठसञ्चयो वा स्यात्द्वादशाहमात्रपर्य्याप्तधनः इति कुम्भीधान्यक इत्येतद्व्या-चष्टे । उष्ट्रिकाप्रमाणधान्यादिसञ्चयोवा षडहमात्रपर्य्या-धनः इति” । तेन २ तदर्थयोरपि