| YouTube Channel

कुम्भयोनिः (kumbhayoniH)

 
Apte Hindi
Hindi
कुम्भयोनिः
पुं*
 कुम्भ-योनिः -
अगस्त्य मुनि के विशेषण
कुम्भयोनिः
पुं*
 कुम्भ-योनिः -
कौरव और पाण्डवों के सैन्यशिक्षाचार्य गुरु द्रोण का विशेषण
कुम्भयोनिः
पुं*
 कुम्भ-योनिः -
वशिष्ठ का विशेषण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 द्रोणपुष्पी, कुम्भयोनिः, कुरुम्बिका, चित्राक्षुपः, कुरुम्बा, सुपुष्पा, चित्रपत्रिका, द्रोणा, फलेपुष्पा
noun
श्वेतपुष्पयुक्तः औषधीयः क्षुपः।
"द्रोणपुष्प्याः उपयोगः अर्शादीनां व्याधीनां निवारणे भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुम्भयोनिः,
पुं,
 (कुम्भः योनिर्जन्मस्थानं यस्य ।) अगस्त्य-मुनिः । (यथा रघुः ४ । २१ ।“प्रससादोदयादम्भः कुम्भयोनेर्महौजसः” ॥
)वशिष्ठमुनिः । (एतयोर्मुनिसत्तमयोरुत्पत्तिविवरणंतु उर्व्वशीकृते कन्दर्पपीडितयोर्मित्रावरुणयोःस्खलितेनैकस्मिन् कुम्भे सङ्गतेन रेतसा यथा घटितंतथा तत् रामायणोत्तरकाण्डे ६६ -- ६७ सर्गेविशेषतो द्रष्टव्यम् ॥
) द्रोणाचार्य्यः । इति मेदिनी ॥
(अस्य उत्पत्तिकथायथा महाभारते १ । १३१ । ९-१४ ।“गङ्गाद्वारं प्रति महान् बभूव भगवानृषिः ।भरद्वाज इति ख्यातः सततं शंसितव्रतः ॥
सोऽभिषेक्तुं ततो गङ्गां पूर्व्वमेवागमन्नदीम् ।महर्षिभिर्भरद्वाजो हविर्द्धाने चरन् पुरा ॥
ददर्शाप्सरसं साक्षात् घृताचीमाप्लुतामृषिः ।रूपयौवनसंम्पन्नां मददृप्तां मदालसाम् ॥
तस्याः पुनर्नदीतीरे वसनं पर्य्यवर्त्तत ।व्यपकृष्टाम्बरां दृष्ट्वा तामृषिश्चकमे ततः ॥
तत्र संसक्तमनसो मरद्वाजस्य धीमतः ।ततोऽस्य रेतश्चस्कन्द तदृषिर्द्रोण आदधे ॥
ततः सममवद्रोणः कलसे तस्य धीमतः ।अध्यगीष्ट स वेदांश्च वेदाङ्गानि च सर्ष्वशः ॥
)द्रोणपुष्पीष्टक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(स्त्रो, अप्स-रोविशेषः । यथा महाभारते । ३ । ४३ । ३० ।“गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा ।चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वना” ॥
)