| YouTube Channel

कुमुदिनी (kumudinI)

 
शब्दसागरः
English
कुमुदिनी
f.
 (-नी) A place abounding in lotuses, &c. see कुमुद्वती.
E.
 कुमुद,
इनि and ङीष् affs.
Capeller Eng
English
कुमुदिनी
f.
 the Kumuda plant, also =
prec.
Yates
English
कुमुदिनी (नी) 3.
f.
 A place abound-
ing in lotuses or water-lilies.
Wilson
English
कुमुदिनी
f.
 (-नी) A place abounding in lotuses, &c. see
कुमुद्धती.
E.
 कुमुद, इनि and ङीष्
aff.
Apte
English
कुमुदिनी [kumudinī], 1 A water-lily with white lotus flowers
यथेन्दावानन्दं व्रजति समुपोढे कुमुदिनी
U.*
 5.26.
Śi.*
 9.34.
A collection of lotuses.
A place abounding in lotuses.
Comp.
 -नायकः, -पतिः
m.
 The moon
दृष्ट्वा कुमुद्वन्तमखण्डमण्डलम्
Bhāg.*
 1.29.
Apte 1890
English
कुमुदिनी 1 A water-lily with white lotus-flowers
यथेंदावानंदं व्रजति समुपोढे कुमुदिनी U. 5. 26
Śi. 9. 34.
2 A collection of lotuses.
3 A place abounding in lotuses.
Comp.
नायकः,
पतिः the moon.
Monier Williams Cologne
English
कुमुदिनी
f.
 (g. पुष्करादि) an assemblage of Kumudas or a place abounding in them,
Pañcat.
Śiś.
&c.
N.
 of the daughter of a Daitya,
Kathās.
of the mother of Raghu-deva.
Monier Williams 1872
English
कुमुदिनी, f. an assemblage of Kumudas or a
place abounding in them
the mother of Raghu-
deva.
—कुमुदिनी-नायक, अस्, m. or कुमुदिनी-
पति, इस्, m. an epithet of the moon
[cf. कुमुद-
बन्धु।]
—कुमुदिनी-वनिता, f. any loved woman
fancifully represented as an assemblage of lotus
flowers.
Macdonell
English
कुमुदिनी kumud-inī,
f.
 night lotus
group 🞄of night lotuses: -nāyaka, -vadhūvara,
m.
 🞄lover of lotuses, ep. of the moon.
Benfey
English
कुमुदिनी कुमुदिनी, i. e. कुमुद +
इन् + ई,
f.
 A group of lotus flowers, Pañc.
i. d. 152.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुमुदिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಮುದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದದೇಶ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > कुमुदान्यत्र सन्ति
प्रयोगाः - > "सपदि कुमुदिनीभिर्मीलितं हा क्षपापि क्षयमगमदपेतास्तारकास्ताः समस्ताः"
उल्लेखाः - > माघ० ११-२४
कुमुदिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಮುದ ಲತೆ /ಬಿಳಿನೈದಿಲೆಯ ಬಳ್ಳಿ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > कुमुदानि सन्त्यस्याम्
कुमुदिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಮುದಗಳಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (वा० ४-२-५१)
व्युत्पत्तिः - > कुमुदानां समूहः
L R Vaidya
English
kumudinI {% f. %} 1. An assemblage of lotuses
2. a place abounding in them
3. the water-lily with white flowers, उदशिश्वसत् कुमुदिनीवनिताम् Sis.ix.34.
Bopp
Latin
कुमुदिनी f. (a praec. s. इन् in fem.) cumudis floribus
abundans locus.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ku mud ldan pa
कुमुदिनी
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कुमुद्वती
कुमुद्वती, कुमुदिनी, कैरविणी
कुमुद्वती कुमुदिनी बुधैः कैरविणी स्मृता ।
verse 3.1.1.683
page 0078
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुमुदिनी,
स्त्री,
 (कुमुदानि सन्त्यस्याम् । कुमुद +इनिः ङीप् ।) कुमुदयुक्तपुष्करिण्यादिः । कुमुद-समूहः । कुमुदलता । इति भरतः ॥
(यथा भ्रमराष्टके । ७ ।“अलिरसौ नलिनीवनवल्लभःकुमुदिनी कुलकेलिकलारसः ।विधिवशेन विदेशमुपागतःकुटजपुष्परसं बहु मन्यते” ॥
)तत्पर्य्यायः । कुमुद्वती २ । इत्यमरः । १ । १० ।३९ ॥
उत्पलिनी । इति राजनिर्घण्टः ॥
छोटसुँदि इति भाषा ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुमुदिनी स्त्री कुमुदानि सन्त्यत्र देशे पुष्क० इनि । १ कुमुद-युक्तदेशे पुष्करिण्यादौ २ कुमुदलतायां भरतः । “कुमु-दिनीकुलकेलिकलालसः” भ्रमराष्टकम् । “पद्मिन्यां येगुणाः प्रोक्ताः कुमुदिन्याञ्च ते स्मृताः । सा तु मूलादिसर्व्वाङ्गैः रक्ता समुटिता बुधैः” भावप्र० तद्गुणा उक्ताःकुमुदानां समूहः खलादेराकृतिगणत्वात् इनि । ३ कुमुदसभूहे च । “वीक्षन्तेऽन्यमितः स्फुटत्कुमुदिनीफुल्लोल्लसल्लोचनाः” पञ्चत०
Capeller
German
कुमुदिनी
f.
 Nachtlotuspflanze o. gruppe.
Stchoupak
French
कुमुदिनी-
f.
 masse de lotus, endroit (étang) riche en lotus.
°नायक-
m.
 lune
°वधू-वर- id.