धातुः: कु
मूलधातुः: कुङ्
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: तुदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: कुवते
अनुबन्धादिविशेषः: कुटादिः,उकारान्तः


धातुः: कु
मूलधातुः: कुङ्
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: कवते
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः


धातुः: कु
मूलधातुः: कु
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कौति
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

कु  (अर्थः)  शब्दे
अयमप्यनुदात्त उदात्तेतः ( कौति चुकाव चुकविथ चुकोथ चुकुविव कोता) इत्यादिपूर्ववत् ( चोकूयते चोकोति चोकवीति ) इत्यत्र "न कवतेर्यङि'' इत्यभ्यासस्य कुत्वनिषेधः शपा निर्द्देशान्न भवति ( कविः ) "अच इः'' इतीप्रत्ययः कवेः कर्म काव्यं, ब्राह्मणादिषु दर्शनात्ष्यञ् अव्यक्ते शब्दे कवते इति गतं शपि अयमनिट् चेति रौतेरनन्तरं नोक्तः 31

कु शब्दे 
- कौति । चुकाव । कोता । चोकूयते । कुवतेरपि । चोकूयत इति । कवतिरव्यक्ते शब्दे । कुवतिरार्तस्वरे । कौतिः शब्दमात्र एवेत्याभिधानव्यवस्था (12) । कोकूयत इति भौवादिकस्य कवतेरेवाभ्यासस्य चुत्वप्रतिषेध इष्यते । अनिडयमिति रौतिना सह नोपदिश्यते ।। 33 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“कु शब्दे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> ‘सत्यपि हि शब्दार्थत्वे भिद्यत एवैषामभिधेयम्। </li> <li>तथाहि-- कवतिस्तावत्--अव्यक्ते शब्दे वर्तते--उष्ट्रः कोकूयते--इति। </li> <li>कुवति- रप्यार्तस्वरे वर्तते--चोकूयते वृषल इति, पीडित इत्यर्थः। </li> <li>कौतिस्तु शब्दमात्रे।’ इति दैवव्याख्याने पुरुषकारेन्यासवचनमुपात्तमिहानुसन्धेयम्।]] ‘अव्यक्तशब्दे कवते, कुवते त्वार्तशब्दने। </li> <li>कौतीति शब्दमात्रे स्यात्--’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति देवः। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a> कावकः-विका, कावकः-विका, <a href="#foot_krm06">6</a> चुकूषकः-षिका, <a href="#foot_krm07">7</a> चुकावयिषकः-षिका, <a href="#foot_krm08">8</a> चोकूयकः-यिका;</li> <li> कोता-त्री, कावयिता-त्री, चुकूषिता-त्री, चुकावयिषिता-त्री, चोकूयिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> कुवन्- <a href="#foot_krm10">10</a> ती, कावयन्-न्ती, चुकूषन्-न्ती, चुकावयिषन्-न्ती;</li> <li> -- कोष्यन्-न्ती-ती, कावयिष्यन्-न्ती-ती, चुकूषिष्यन्-न्ती-ती, चुकावयिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> कावयमानः, कावयिष्यमाणः, चोकूयमानः, चोकूयिष्यमाणः, -- -- चुकावयिषमाणः, चुकावयिषिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm11">11</a> प्रकुत्-प्रकुतौ-प्रकुतः;</li> <li> -- -- -- कुतम्-तः, कावितः-तम्, चुकूषितः, चुकावयिषितः, चोकूयितः-तवान्;</li> <li> कवः, कावः, चुकूषुः, चुकावयिषुः, <a href="#foot_krm12">12</a> चोकुवः;</li> <li> कोतव्यम्, कावयितव्यम्, चुकूषितव्यम्, चुकावयिषितव्यम्, चोकूयितव्यम्;</li> <li> कवनीयम्, कावनीयम्, चुकूषणीयम्, चुकावयिषणीयम्, चोकूयनीयम्;</li> <li> कव्यम्, काव्यम्, <a href="#foot_krm13">13</a> अवश्यकाव्यम्, चुकूष्यम्, चुकावयिष्यम्, चोकूय्यम्;</li> <li> ईषत्कवः-दुष्कवः-सुकवः;</li> <li> -- -- -- -- कूयमानः, काव्यमानः, चुकूष्यमाणः, चुकावयिष्यमाणः, चोकूय्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> कवः, कावः, चुकूषः, चुकावयिषः, चोकूयः;</li> <li> कोतुम्, कावयितुम्, चुकूषितुम्, चुकावयिषितुम्, चोकूयितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> कुतिः, कावना, चुकूषा, चुकावयिषा, चोकूया;</li> <li> कवनम्, कावनम्, चुकूषणम्, चुकावयिषणम्, चोकूयनम्;</li> <li> कुत्वा, कावयित्वा, चुकूषित्वा, चुकावयिषित्वा, चोकूयित्वा;</li> <li> प्रकुत्य, प्रकाव्य, प्रचुकूष्य, प्रचुकावयिष्य, प्रचोकूय्य;</li> <li> कावम् २, कुत्वा २, कावम् २, कावयित्वा २, चुकूषम् २, चुकूषित्वा २, चुकावयिषम् २, चुकावयिषित्वा २, चोकूयम् २;</li> <li> चोकूयित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm16">16</a> कविः</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१९६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (२-अदादिः-१०४२। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[[अ]</li> <li id="foot_krm04">04 => (श्लो। २३)</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०१९१+ २५]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वम्। ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घः। अभ्यासकार्यम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[२। ‘णिच्यच आदेशो न स्यात् द्वित्वे कर्तव्ये’ (भाष्यम् १-१-५९) इत्यर्थस्य-- ‘ओः पुयण्--’ (७-४-८०) इत्यत्र ज्ञापितत्वात् प्रथमतो वृद्ध्यावादेशौ न।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[३। ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इति गुणोऽभ्यासस्य। ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इत्यलोपः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[४। ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्युवङ्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[आ। ‘सोऽनूर्णुतोऽद्यौत् जनसुत् कुवत्या काञ्च्येव कामं स्तुवतां ब्रुवाणः।।’ धा। का। २-४७।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[५। ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुक्।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[६। यङन्तात् पचाद्यचि उवङ्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[७। ‘ओरावश्यके’ (३-१-१२५) इति ण्यत्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[८। ‘ॠदोरप्’ (३-३-५७) इति भावे अप्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [पृष्ठम्०१९२+ २२]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[१। औणादिकः ‘अच इः’ (द। उ। १-६७) इति इः प्रत्ययः।]]</li></ul>

कु (कु॒ शब्दे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = कवनम्
अनीयर् = कवनीयः - कवनीया
ण्वुल् = कावकः - काविका
तुमुँन् = कोतुम्
तव्य = कोतव्यः - कोतव्या
तृच् = कोता - कोत्री
क्त्वा = कुत्वा
ल्यप् = प्रकुत्य
क्तवतुँ = कुतवान् - कुतवती
क्त = कुतः - कुता
शतृँ = कुवन् - कुवती

कु (कु॒ङ् शब्दे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = कवनम्
अनीयर् = कवनीयः - कवनीया
ण्वुल् = कावकः - काविका
तुमुँन् = कोतुम्
तव्य = कोतव्यः - कोतव्या
तृच् = कोता - कोत्री
क्त्वा = कुत्वा
ल्यप् = प्रकुत्य
क्तवतुँ = कुतवान् - कुतवती
क्त = कुतः - कुता
शानच् = कवमानः - कवमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

कु शब्दे
- कौति  कोता  कूपः  भ्वादौ कुङ् (1681) कवते  तुदादौ कु शब्दे (तु0 6102) कुवति  शब्दत्वेऽर्थेऽप्येषां कौतिः शब्दमात्रे, कुवतिरार्तस्वरे, कवतिरव्यक्ते शब्दे  30

कुप्रिय;
कुप्रिय, जघन्य
कुप्रियं च जघन्यं स्यान्निःशेषं न्यक्षमिष्यते ॥ ७७० ॥
verse 4.1.1.770
page 0088

कुप्रिय
वि* कु-प्रिय -
"अरुचिकर, तिरस्करणीय, नीच, अधम"

कुप्रिय कुप्रिय a. (कु; प्रिय) méprisable, détestable;
bas, vil, infime.


कुप्रियः, त्रि, (कुत्सितं प्रीणातीति । कु + प्री +“इगुपधज्ञेति” । ३ । १ । १३५ । कः ।) जघन्यः ।इति हलायुधः ॥
 (बहुव्रीहौ तु कुत्सित-प्रियः ॥
)

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

कुप्रिय कु-प्रिय, अस्, आ, अम् (see 1. कु), dis-
agreeable, contemptible, low, vile, last, worst.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

कु—प्रिय mfn. disagreeable, contemptible, L.


कुप्रिय mfn. (-यः-या-यं) Low, vile, last, worst.
 E. कु reverse, and प्रिय be-
loved; disagreeable.


<table> <tr> <td> </td> <td>कुप्रिय</td> <td> kupriya </td> <td>adj.</td> <td> disagreeable</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>कुप्रिय</td> <td> kupriya </td> <td>adj.</td> <td> contemptible</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

कुप्रिय त्रि० कु + प्री--क । जघन्येहला० ।

ku-priya {% a. %} disagreeable, contemptible, low.


कुप्रिय
mfn. (-यः-या-यं) Low, vile, last, worst.
E. कु reverse, and प्रिय beloved; disagreeable.


कु-प्रिय (यः-या-यं)
a. Low, vile.


कुप्रिय (kupriya)

शब्दसागरः

Yates

Spoken Sanskrit

Wilson

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

Apte Hindi

L R Vaidya

अभिधानरत्नमाला

शब्दकल्पद्रुमः

वाचस्पत्यम्

Burnouf