कुन्तल (kuntala)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English कुन्तल kuntala lock of hair
कुन्तल kuntala certain dhruvaka
कुन्तल kuntala particular head-dress
कुन्तल kuntala drinking cup
कुन्तल kuntala plough
कुन्तल kuntala hair of the head
कुन्तल kuntala prince of that people
कुन्तल kuntala kind of perfume
कुन्तल kuntala barley
कुन्तल kuntala certain dhruvaka
कमल kamala particular dhruvaka
वासक vAsaka species of dhruvaka
Wilson
EnglishApte
Englishकुन्तलः [kuntalḥ], 1 The hair of the head, a lock of hair
प्रतनुविरलैः प्रान्तोन्मीलन्मनोहरकुन्तलैः 1.2. Ch. 4, 6
2.
A drinking cup.
A plough.
Barley.
A kind of perfume. -लाः (pl. ) of a country and its inhabitants. -उशीरम् a perfume.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishकुन्तल, अस्, m. (fr. कुन्त?), the hair of the head,
a lock of hair
a drinking cup
a plough
barley
a kind of perfume, = ह्रीवेर
(आस्), m. pl., N. of a
people and country in the north-west of the peninsula
(अस्), m. sing. the prince of this people.
—कुन्तल-
वर्धन, अस्, m., N. of a plant
[cf. भृङ्ग-
राज।]
—कुन्तलोशीर (°ल-उश्°), अम्, n. a perfume.
Apte Hindi
Hindiकुन्तलः
- कुन्त - ला - क
"सिर के बाल, बालों का गुच्छा"
कुन्तलः
- कुन्त - ला - क
कटोरा
कुन्तलः
- कुन्त - ला - क
हल
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೇಶ /ಕೂದಲು
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > कुन्तं क्षुद्रजन्तुं लाति
प्रयोगाः - > "कापि कुन्तलसंव्यानसंयमव्यपदेशतः । बाहुमूलं कुचौ नाभिपङ्कजं दर्शयेत् स्फुटम् ॥"
उल्लेखाः - > सा० द०
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಷಕ /ಕುಡಿಯುವ ಪಾತ್ರೆ
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಡಿವಾಳ
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯವಧಾನ್ಯ
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧ್ರುವಕ
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂತಲ ದೇಶ
प्रयोगाः - > "स्नाता तिष्ठति कुन्तलेश्वरसुता वारोऽङ्गराजस्वसुः द्यूते रात्रिरियं जिता कमलया देवी प्रसाद्याद्य च"
उल्लेखाः - > सा० द० ३
कुन्तल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೇಗಿಲು
विस्तारः - > "कुन्तलः स्याद्यवे देशे केशलाङ्गलयोरपि" - विश्व० । "कुन्तलश्चषके वाले यवे पुम्भूम्नि नीवृति" - मेदि० ।
L R Vaidya
EnglishAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritकुन्तल
पु
कुन्तल, देशविशेष, केश, सूत्रधार, कुन्तहस्त
कुन्तलो देशपर्यायः कुन्तलः केशवाचकः ।
कुन्तलः सूत्रधारश्च कुन्तहस्तश्च कुन्तलः ॥ ३८ ॥
verse 1.1.1.38
page 0003
Edgerton Buddhist Hybrid
EnglishSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritतज्जाः केशास्तीर्थवाकाश्चिकुराः कुन्तलाः कचाः ॥ ५६७ ॥
वालाः स्युस्तत्पराः पाशो रचना भार उच्चयः ।
हस्तः पक्षः कलापश्च केशभूयस्त्ववाचकाः ॥ ५६८ ॥
केश (पुं), तीर्थवाक (पुं), चिकुर (पुं), कुन्तल (पुं), कच (पुं), वाल (पुंक्ली), केशपाश (पुं), केशरचना (स्त्री), केशभार (पुं), केशोच्चय (पुं), केशहस्त (पुं), केशपक्ष (पुं), केशकलाप (पुं)
ओण्ड्राःकेरलपर्यायाः कुन्तला उपहालकाः ।
ओण्ड्र (पुं), केरल (पुं), कुन्तल (पुं), उपहालक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवेणी
वेणी, धम्मिल्ल, कुन्तल, कबरी
तद्बन्धविशेषाः स्युर्वेणी धम्मिल्लकुन्तलकवर्यः ॥ ५३० ॥
verse 2.1.1.530
page 0061
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: कुन्तलाः
Root: कुन्तल
Gender: पुं
Number: बहु
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Name of the country belonging to Madhyadéśa
Shloka(s):
3|1|33|1 ► तत्र पाण्ड्याःपाण्डियाःस्युःकुन्तलाःस्तूपहालकाः। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
3|1|40|1 ► अप्यन्ये कुन्तलाः कुल्याः कलिङ्गाः काशिकोसलाः। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|33|1 ⇢ कुन्तलाः (कुन्तल) (पुं) ⇒ Name of a country belonging to Dakṣiṇāpatha ⇒
➠ 3|1|33|1 ⇢ उपहालकाः (उपहालक) (पुं) ⇒ Epithet of Kuntala country ⇒
➠ 3|1|40|1 ⇢ कुन्तलाः (कुन्तल) (पुं) ⇒ Name of the country belonging to Madhyadéśa ⇒
Related word(s):
isa_k ➡ मध्यदेशस्य नीवृतः देशाः
Mahabharata
EnglishKuntala (the king of the Kuntalas). § 287 (Rājasūyikap.): II, 34, 1270 (came to the rājasūya of Yudhishṭhira).
Kuntala, pl. (ºāḥ), a people. § 569 (Bhagavadyānap.): V, 140, 4751.--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 347 (only C., B. has Kuntayaḥ), 359 (), 367 (in the south).--§ 578 (Bhīshmavadhap.): VI, 51, 2102 (followed Droṇa).--§ 605 (Karṇap.): VIII, 20, 779 (followed Karṇa, attacked by the Pāṇḍya king).
पुराणम्
Englishकुन्तक / KUNTAKA (kuntala). A Sanskrit poet who flourished in the eleventh century A.D. He was a contemporary of Abhinavagupta, and a critic who maintained that the ‘life’ of real poetry was Vakrokti (expressing ideas in an artistically round-about way instead of in a blunt and plain manner).
कुन्तल / KUNTALA. The King of the country kuntala. kuntala was a Kingdom in ancient South india. The King of the country was called kuntala and the people were known as Kuntalas. (Sabhā Parva, and bhīṣma parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकुन्तलः, (कुन्तं उत्कुनं लाति गृह्णाति । ला + कः ।)केशः । (यथा साहित्यदर्पणे ३ । १२४ ।“कापि कुन्तलसंव्यानसंयमव्यपदेशतः ।बाहुमूलं स्तनौ नाभिपङ्कजं दर्शयेत् स्फुटम्” ॥
)ह्रीवेरम् । इत्यमरः २ । ६ । ९५ ॥
चषकः । यवः ।इति मेदिनी ॥
(कुन्तस्य अग्राकारमिव लाति ।)लाङ्गलः । इति विश्वः ॥
ध्रुवकभेदः । यथा, --“वर्णैः षोडशभिः कार्य्यः कुन्तलो लघुशेखरे ।शृङ्गारे च रसे प्रोक्तमानन्दफलदायकः” ॥
इति सङ्गीतदामोदरः ॥
(दाक्षिणात्यजनपद-विशेषः । तदधिष्ठाता राजा च यथा महाभारते२ । राजसूयिकपर्व्वणि ३४ । ११ ।“आकर्षः कुन्तलश्चैव मालवाश्चान्ध्रकास्तथा ।द्राविडाः सिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथा” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritकुन्तल कुन्तं क्षुद्रकीटं (उकुण) लाति ला--क । १ केशे“कापि कुन्तलसंव्यानसंयमव्यपदेशतः । बाहुमूलंस्तनौ नाभिपङ्कजं दर्शयेत् स्कुटम्” सा० द० । तदावकारत्वात् २ ह्रीवेरे च अमरः । कुत्तलाकारं केशाग्रा-कारं लाति ला--क । ३ यवे ४ चषके पानपात्रे ५ ला-ङ्गले च विश्वः । ६ ध्रुवकभेदे “वर्णैः षोडशभिः कार्य्यःकुन्तलो लघुशेखरैः । शृङ्गारे च रसे प्रोक्त आनन्द-फलदायकः” इति संगीतदामो० । “कामगिरिं समारभ्यद्वारकान्तं महेश्वरि! । श्रीकुन्तलाभिधोदेशः कथितःपूर्व्वसूरिभिः” शक्तिसङ्गमतन्त्रोक्ते ७ देशभेदे भूम्नि-“स्नाता तिष्ठति कुन्तलेश्वरसुता वारोऽङ्गराजस्वसुः” सा० द० ।“अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ” इत्युपक्रमे “जि-ल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदा नलकाननाः” भा० भी० ९ अ०दक्षिणात्यजनपदोक्तौ । तेषां राजा अण् । कौन्तल तद्दे-शनृपे । बहुषु तस्य लुक् । क्वचित् एकत्वेऽपि लुक् ।“आकर्षः कुन्तलश्चैच मालवाश्चान्ध्रकास्तथा । द्राविडाःसिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथा” भा० स० १ अ० । तेअभिजनोऽस्य अण् । कौन्तल पित्रादिक्रमेण तद्देश-वासिनि । बहुषु तस्य लुक् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.