| YouTube Channel

कुन्त (kunta)

 
शब्दसागरः
English
कुन्त mf. (-न्तः-न्ती)
1. A bearded dart, a lance.
m.
(-न्तः)
1. A species of
grain, (Coix barbata, Rox.)
2. A small animal, an insect.
3. Pass-
ionateness.
f.
(-न्तिः or -न्ती)
1. A wife af PANDU, and mother of the
three elder PANDAVA princes, by as many gods.
2. The gum oliba-
num tree, (Boswelia thurifera.)
3. Beellium, a fragrant resin.
4.
The wife of a Brahman.
E.
कु bad, and अन्त end, destroying ill, ene-
mies, &c. or the head, and उन्द to give pain, substituted for
fem. affix इन् or ङीष्.
Capeller Eng
English
कुन्त
m.
spear, lance.
Yates
English
कुन्त (न्तः-न्ता) 1.
m.
f.
A bearded lance.
m.
Species of grain
an insect.
f.
Wife of
Pāndu
bdellium.
Spoken Sanskrit
English
कुन्त - kunta -
m.
- spear
प्राश - prAza -
m.
- spear
शल्य - zalya -
n.
- spear
ऋष्टि - RSTi -
f.
- spear
पाषाणी - pASANI -
f.
- spear
पाषि - pASi -
f.
- spear
सेना - senA -
f.
- spear
शक्ति - zakti -
f.
- spear
शूल - zUla -
m.
- spear
कुणप - kuNapa -
m.
- spear
गडु - gaDu -
m.
- spear
दीर्घायुध - dIrghAyudha -
m.
- spear
लोहमात्र - lohamAtra -
m.
- spear
विषाङ्कुर - viSAGkura -
m.
- spear
विशिख - vizikha -
m.
- spear
शङ्कु - zaGku -
m.
- spear
शल - zala -
m.
- spear
शल्यक - zalyaka -
m.
- spear
सृग - sRga -
m.
- spear
सृक - sRka -
m.
- spear
कुन्त - kunta -
m.
- spear
कुन्त - kunta -
m.
- passion
कुन्त - kunta -
m.
- lance
कुन्त - kunta -
m.
- god of love
कुन्त - kunta -
m.
- small animal
कुन्त - kunta -
m.
- insect
कुन्त - kunta -
m.
- species of grain
Wilson
English
कुन्त
mf. (-न्तः-न्ती)
1 A bearded dart, a lance.
m.
(-न्तः)
1 A species of grain, (Coix barbata, Rox.)
2 A small animal, an insect.
3 Passionateness.
f.
(-न्तिः or -न्ती)
1 The wife of PĀṆḌU, and mother of the three elder PĀṆḌAVA princes by as
many gods.
2 The gum olibanum tree, (Boswellia thurifera.)
3 Bdellium, a fragrant resin.
4 The wife of a Brahman.
E.
कु bad, and अन्त end, destroying ill, enemies, &c. or the
head, and उन्द to give pain, substituted for द, fem. affix
इन् or ङीष्.
Apte
English
कुन्तः [kuntḥ], 1 A lance, a barbed dart, spear
कुन्ताः प्रविशन्ति K.
P.*
2. (i. e. कुन्तधारिणः पुरुषाः)
विरहिनिकृन्तनकुन्तमुखाकृ- तिकेतकिदन्तुरिताशे
Gīt.*
1.
Mb.
* 6.96.57.
A small animal, an insect.
A kind of grain.
Passion.
Apte 1890
English
कुंतः 1 A lance, a barbed dart, spear
कुंताः प्रविशंति K. P. 2. (i. e. कुंतधारिणः पुरुषाः)
विरहिनिकृंतनकुंतमुखाकृतिकेतकिदंतुरिताशे Gīt. 1.
2 A small animal, an insect.
3 A kind of grain.
4 Passion.
Monier Williams Cologne
English
कुन्त
m.
a spear, lance [cf.
Lat.
contus
Gk. κοντός],
R.
&c.
a small animal, insect,
L.
a species of grain (Coix barbata),
L.
passion,
L.
the god of love,
Gal.
Monier Williams 1872
English
कुन्त कुन्त, अस्, m. a spear, a lance, a
barbed dart [cf. Lat. contus
Gr. κοντός]
a small
animal, an insect
a species of grain, Coix Barbata
passion
N. of a mountain.
Macdonell
English
कुन्त kunta,
m.
spear, lance.
Benfey
English
कुन्त कुन्त,
m.
A lance, Rām. 3,
28, 24.
Apte Hindi
Hindi
कुन्तः
पुं*
- "कु - उन्द् - क्त, बा* शाक* पररूपम्"
"भाला, पंखदार बाण, बर्छी"
कुन्तः
पुं*
- "कु - उन्द् - क्त, बा* शाक* पररूपम्"
"छोटा जन्तु, कीड़ा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಸಾಯುಧ /ಕೊಂತವೆಂಬ ಒಂದು ಆಯುಧ
निष्पत्तिः - > उन्दी (क्लेदने) - "तः" बाहु० शक०
व्युत्पत्तिः - > कुं भूमिमुनत्ति
प्रयोगाः - > "कुन्तेनोच्चैः सादिना हन्तुमिष्टान्नाजानेयो दन्तिनस्त्रस्यति स्म"
उल्लेखाः - > माघ० १८-२३
कुन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಡುಗೋಧಿ
कुन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷುದ್ರಜಂತು
कुन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ /ಉಗ್ರತೆ
विस्तारः - > "कुन्तः प्रासे चण्डभावे क्षुद्रजन्तौ गवेधुके" - मेदि०
L R Vaidya
English
kuMta {% m. %} 1. A lance, a barbed dart, विरहिनिकृंतनकुंतमखाकृतिकेतकिदंतुरिताशे Git.G.i.
2. a small animal, an inseet.
Bopp
Latin
कुन्त m. jaculum uncinatum. AM. (= प्रास).
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
यम
पु
यम, कुन्त, वस्त्रविशेष
यमशब्दो बुधैरिष्टं कुन्तवस्त्रविशेषयोः ८०
verse 2.1.1.80
page 0013
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kunta,
(1) m. (Skt. Lex.
see kunta-pipīlikā), a small insect (ant?): Mvy 〔4851〕 °taḥ = Tib. srin bu phre-ḥu, small insect
followed by 〔4852〕 pipīlikā
(2) nt., tax, tribute: Mvy 〔7301〕 °tam = Tib. dpya.
Indian Epigraphical Glossary
English
kunta (Chamba), name of a tax.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कुन्त 1. MBh. 7, 148, 45.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ७८५
मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ
परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ७८६
-wordlist-
भिन्दिपाल (पुं), सृग (पुं), कुन्त (पुं), प्रास (पुं), द्रुघण (पुं), घन (पुं), मुद्गर (पुंस्त्री), कुठार (पुंस्त्री), परशु (पुं), पर्शु (पुं), पर्श्वध (पुं), परश्वध (पुं), स्वधिति (पुं), परिघ (पुं), परिघातन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रास
प्रास, कुन्त
प्रासो निगदितः कुन्तो मुद्गरो द्रुघणः स्मृतः
verse 2.1.1.475
page 0054
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कुन्तः
Root: कुन्त
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
lance
spear
insect
passion
god of love
small animal
species of grain
Shloka(s):
2|8|93|2 प्रासस्तु कुन्तः कोणस्तु स्त्रियः पाल्यश्रिकोटयः॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
2|8|93|2 प्रासः (प्रास) (पुं)
2|8|93|2 कुन्तः (कुन्त) (पुं) lance, spear, insect, passion, god of love, small animal, species of grain
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः आयुधम्
गुण-गुणी-भावः कुन्तायुधिः
उपाधि आयुधम्
उपजीव्य_उपजीवक_भावः कुन्तायुधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुन्तः,
पुं,
(कुं भूमिं उनत्ति क्लेदयति कुं शरीरउनत्ति भेदयति दारयति वा धातूनामनेकार्थ-त्वात् उन्द + बाहुलकात् तः शकन्ध्वादिवत्साधुः ।) गवेधुका प्रासास्त्रम् इति मेदिनी
(भल्लास्त्रम् भाला इति भाषा यथा कथासरित्सागरे ।“कुन्तदन्ता कथंकुर्य्यात् राक्षसीव हि सा शिवम्”
)चण्डभावः क्षुद्रजन्तुः इति विश्वः
क्षुद्रकीटः ।उत्कुनम् (उकुन् इति भाषा
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुन्त
पु०
कुं भूमित्तिमुनत्ति उन्द--बा० शकन्ध्वा० गबेधुकायां (गडगडे) धान्यभेदे प्रासास्त्रे मेदि० क्षुद्र-कीटभेदे (उकुन्) कुन्तलः चण्डभावे विश्वः कुन्तास्त्र-लक्षणं हेमा० परिख० लक्षणसमुच्चये उक्तं यथा“उक्ता कुन्तोत्पत्तिरनन्तरं कुन्तद्रव्यं वक्ष्यते वेणुर्वेत्रं वि-ल्वश्चन्दनो वर्द्वनं शिशंपा खदिरोदेवदारुर्घण्टारोह-श्चेति कुन्तस्य दण्डद्रव्याणि तत्र सप्तहस्तप्रमाणःश्रेष्ठः षड्भिर्हस्तैर्मध्यमः पञ्चहस्तश्च निकृष्टो भवतिलोहस्याकारौ द्वौ भवतः एकं पुष्कलावर्त्तकं द्वितीयंचीनोत्थितं तत्तु तीक्ष्णं, यत्तु पुष्कलावर्तकं तल्लोहंमृदु तयोस्त्वियं परीक्षा यत्ताडितं नदति तत्तीक्ष्णंयन्निःशब्दं तत्मुदु, निपाते यद्भिद्यते तत्तीक्ष्णं, यन्नमतितत्पुष्कलावर्त्तं मृदु तत्र चीनोद्भवं भवत्यप्रशस्तं पुष्फ-नावर्त्तकमेव प्रशस्यते कुन्तस्य फलं मृदुनालोहेन कर्त्तव्यं तीक्ष्णेन लोहेन धारा कार्या तयोर-लाभे शेषाणि लाहानि शोधयित्वा कुन्तफलं तैःकारयेत् तत्र सप्रपर्ण्णशाकखर्जूरीवेत्रकरवीरवेस्थू-नां तालफलकयोः केतक्याः स्रुह्या वा पत्राकारःकुशाग्रस्य सन्निभश्च तथा कर्णसंस्थानं वा कर्त्तव्य तच्चनिर्व्रणं मनोदृष्टिहरन्तोक्ष्णं शुभञ्च श्रेष्ठं षोडशाङ्गुला-यामं, मध्यमं चतुर्द्दशाङ्गुलायाममधमं द्वादशाङ्गुलं भवति ।अङ्गलविस्तारं सार्द्धाङ्गुलविस्तारं द्व्यङ्गुलविस्तारञ्च क्र-माद्भवति द्वियववैपुल्यं सार्द्वैकयववैपुल्यमेकयववैपु-ल्यञ्च तत्र श्लोकाः वेण्वादिदुमजातीनां कार्यो दण्डःसच त्रिधा सप्तषट्पहलश्च उत्तमो मध्यमोऽधमः ।तस्याकारौ द्वौ स्यातां सचीनं पुष्कलं तथा तत्रैक-तीक्ष्णं लोहस्य द्वितीयं मृदुनस्तथा तत् फलं मृदुलोहेनधारा तीक्ष्णेन कारयेत् सप्तपर्ण्णादिप्रत्राणां समाकारंफलं भवेत् षोडशाङ्गुलमायामोद्व्यङ्गुलञ्चापि विस्तृतम् ।यवद्वितयवैपुल्यं श्रेष्ठं कुन्तफलं भवेत् मध्वमाधमयो-र्हानिर्द्व्यङ्गुलार्द्धाङ्गुलं क्रमात् आयाने विस्तृते वत्स ।वैपुल्ये यथाक्रमम् सुशब्दत्वं मृदुगन्धत्वंसुपीतत्वं वर्ण्ण-पजितत्वञ्चेति फलगुणाः चम्पकोत्पलचन्दनागुरुपद्मो-शीरपत्ररसानां सुगन्धिदानाम् भवति फलस्य गन्धसंपत् ।तया युक्तं फलमतिक्रम्यापि रूपं पूजितं भवति वसा-गन्धि मत्स्यगन्धि गोमूत्रगन्धि दुर्गन्धि निन्दितंभवति मधुरं यद्ययवाम्लं यत्कषायं भवतितल्लक्ष्मीप्रवर्द्धनं, यल्लवणं कटुकं तिक्तं वापि रूक्षंक्षयावहं तन्निर्द्दिशेत् शब्दस्तु हिरण्यस्थालीशब्दवत्घण्टाशब्दवच्च प्रशस्तो, झर्झरीभिन्नपात्रशब्दवद्भेरीःशब्दवच्च शब्दो निन्दितो भवति वैदूर्यनिभं चन्द्रसमानवर्ण्णकसम्मितोत्फलसदृशवर्ण्णं निर्मलाकाशसवर्ण्णमतसीपुष्पनिभं वा कुन्तफलं श्रियं भर्तुर्ददाति, मधुकोशस-मानवर्ण्णं श्यामलोहवर्ण्णं मक्षिकासवर्ण्णं निन्दितंभवति हंसशुकमयूरताम्रचूडघटनन्द्यावर्त्तकूर्ममत्स्यसरित्प्रभा अन्ये मङ्गलशंसिनः पदार्थाः कुन्तव्रणेषुयदि दृश्यन्ते तदा ते धर्मकामार्थसाधकाविनिर्द्दिष्टाः ।पादुकीलूकपादपवायसश्चगृध्रजम्बूकनिगलकृकलासाश्चे-त्येवं निन्दिताः पदार्था दृश्यन्ते व्रणेषु ते दृष्टाः श्रिय-मपहरन्ति वत्सेति व्रणलक्षणम् छाया वक्ष्यते ध्वज-पताकाचामरच्छत्रतोरणशिविकावेश्माङ्कुशवर्द्वमानभृङ्गा-रगजतुरङ्गायस्मिन् कुन्तफले दृश्यन्ते धौतच्छाया-न्तरगतास्तं कुन्तमपुण्यकृतोन लभन्ते नकुलर्क्षवृक-सूकरमहिषवायसोलूकवल्मीकादयो ये निन्दितायदिकुन्ते स्युर्धौतव्यक्ते तदा कुन्तः श्रियं भुज्यमाना-मपि विनाशयेद्यस्तादृशङ्गुन्तं बिभृयात् बधं बन्धंसद्योलभेत तस्य महिंषी वा चूलिकयोर्व्याघ्रनखस्यशुक्लानि चूर्ण्णानि समभागानि कारयेत् तत् चूर्ण्णितंकृत्वा तेन चूर्णेन फले घर्षोपघर्षितं कुन्तफलं निर्मलंभवति दुर्गन्धं भवेत्तथा मलेन लिप्यते तच्च वर्मको-षसमन्द्वितं समाहितं कारयेन्नालिकाबन्निर्व्रणं सुदृढायामेन अनुबन्धेन सुश्लिष्टैश्छादैर्वलक्षकैः सुवर्णमये रजतमये वा वर्मणि रत्नालङ्कृतैर्नलिका श्लिष्टा कर्त्तव्या ।स्कन्धेदृढपरिग्रहश्च तथाचोक्तं कुन्तस्य कर्त्तव्यं नलिका-सहजं वा नलिका चात्र प्रमाणतः श्रिष्टा कार्या हरीत-कीसदृशन्तालफलसमानं विल्वफलाकारं ककुभकपित्थ-फलसदृशं वा वृत्तमष्टास्रं वा कलशामलकाकारं वाभवति सर्वोपस्क रान्वितं कुन्तायुधं षष्टिपलं श्रेष्ठं-पञ्चाशत्पलं मध्यमं चत्वारिंशत्पलं निकृष्टमिति प्रबल-रिपुविनाशकं क्रियान्वितञ्च कुन्तं कारयेन्नतु स्यप्रमा-णादधिगौरवं, यो हि कायसारस्य बलमविदित्वा कुन्तमा-युधमावहेत् सादिकस्तस्याजीर्णमजानतः पुरुषंस्येवातिभुक्तमशनं कुन्तायुधं विषीभवति इत्यौशनसे कुन्तलक्षणम्”कुन्ताः प्रविशन्तीत्यत्र कुन्तधारिसि लक्षणेत्यालङ्कारिकाः ।“शक्तिकुन्तध्वजरथावाजिवारणगोदृषाः” सुश्रु० “शक्तिकुन्ताद्यायुधानीति” मुश्रुतः
Capeller
German
कुन्त
m.
Speer, Lanze.
Burnouf
French
कुन्त कुन्त
m.
et कुन्ती
f.
flèche empennée, dard,
javelot
barbe de blé.
Coïx barbata, graminée à épi barbu.
Esp. d'insecte.
Au fig. vivacité, emportement.
-- कुन्ती
f.
bdellium, sorte de gomme-résine
boswellia
thurifera, arbre
qui fournit l'oliban
cf. कुन्द।
Np. de Kuntī, femme de
Pāṇḍu.
कुन्तल
m.
barbe de blé, d'orge, etc.
Poil, crin, cheveu.
Orge.
Charrue.
Vase à boire.
Np. d'un pays dans l'ouest de
l'Hindoustan, habité primitivement par des Piśācas. Au pl. les
habitants de ce pays.
कुन्तलिका
f.
pelle ou cuiller à beurre
écopette.
Stchoupak
French
कुन्त-
m.
lance.