| YouTube Channel

कुथ्यमानः (kuthyamAnaH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुथ पूतीभावे”@} 2 पूतीभावः = दौर्गन्ध्यम् इति सिद्धान्तकौमुदी।
पवित्रीकरणमिति तत्त्वबोधिनी।
‘कुथ्नाति कुन्थेत् संक्लेशे, पूतीभावे तु कुथ्यति।।’ 3 इति देवः।
कोथकः-थिका, कोथकः-थिका, 4 चुकुथिषकः-चुकोथिषकः-षिका, चोकुथकः-थिका
कोथिता-त्री, कोथयिता-त्री, चुकुथिषिता-त्री, चुकोथिषिता-त्री, चोकुथिता-त्री
5 कुथ्यन् 6 - 7 न्ती, कोथयन्-न्ती, चुकुथिषन्-चुकोथिषन्-न्ती
-- 8 कोथिष्यन्-न्ती-ती, कोथयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुथिषिष्यन्-चुकोथिषिष्यन्-न्ती-ती
-- कोथयमानः, कोथयिष्यमाणः, चोकुथ्यमानः, चोकुथिष्यमाणः
कुत्-कुथ्-कुथौ-कुथः
-- -- -- कुथितम्-तः, कोथितः-तम्, चुकुथिषितः-चुकोथिषितः, चोकुथितः-तवान्
9 कुथः, कोथः, चुकुथिषुः-चुकोथिषुः, चोकुथः
कोथितव्यम्, कोथयितव्यम्, चुकुथिषितव्यम्-चुकोथिषितव्यम्, चोकुथितव्यम्
कोथनीयम्, कोथनीयम्, चुकुथिषणीयम्-चुकोथिषणीयम्, चोकुथनीयम्
कोथ्यम्, कोथ्यम्, चुकुथिष्यम्-चुकोथिष्यम्, चोकुथ्यम्
ईषत्कोथः-दुष्कोथः-सुकोथः
-- -- -- कुथ्यमानः, कोथ्यमानः, चुकुथिष्यमाणः-चुकोथिष्यमाणः, चोकुथ्यमानः
कोथः, कोथः, चुकुथिषः-चुकोथिषः, चोकुथः
कोथितुम्, कोथयितुम्, चुकुथिषितुम्-चुकोथिषितुम्, चोकुथितुम्
कुत्तिः, कोथना, चुकुथिषा-चुकोथिषा, चोकुथा
कोथनम्, कोथनम्, चुकुथिषणम्-चुकोथिषणम्, चोकुथनम्
10 कुथित्वा-कोथित्वा, कोथयित्वा, चुकुथिषित्वा-चुकोथिषित्वा, चोकुथित्वा
प्रकुथ्य, प्रकोथ्य, प्रचुकुथिष्य-प्रचुकोथिष्य, प्रचोकुथ्य
कोथम् २, कुथित्वा २, कोथित्वा २, कोथम् २, कोथयित्वा २, चुकुथिषम् २-चुकोथिषम् २, चुकुथिषित्वा २-चुकोथिषित्वा २, चोकुथम् २, चोकुथित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२१८)
02
=>
 (४-दिवादिः-१११८। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो-३८)
04
=>
 [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सनि कित्त्वविकल्पः।]]
05
=>
 [[३। ‘दिवादिभ्यः श्यन्’ (३-१-६९) इति श्यन्। श्यनः शित्त्वात् ‘सार्वधातुकमपित्’ (१-२-४) इति ङित्त्वम्। तेनाङ्गस्य गुणो न।]]
06
=>
 [[आ। ‘तं प्लुष्यद्दृष्टिनृत्यद्रुषमपि च गतत्रासमुत्कुथ्यदङ्गं पोथ्यं प्रोचे स्वरेण स्वजनविगुधितं क्षिप्यता पुष्पमाध्वीम्।।’ धा। का। २-५६।]]
07
=>
 [[४। ‘शप्श्यनोर्नित्यम्’ (७-१-८१) इति नुम्।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०२०८+ २३]
09
=>
 [[१। ‘इगुपध--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः प्रत्ययः। गजपृष्ठस्थितरत्नकम्बलस्य नाम। कुशतृणम्। ‘कुथास्तरणतल्पेषु किं स्यात् सुखतरं ततः।’ रामा। २-३०-१४।]]
10
=>
 [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति कित्त्वविकल्पः।]]
1 {@“कुन्थ संश्लेषणे”@} 2 ‘सङ्क्लेशने’ इत्येके।
‘कुथ्नाति कुन्थेत् संक्लेशे, पूतीभावे तु कुथ्यति।।’ 3 इति देवः।
4 कुन्थकः-न्थिका, कुन्थकः-न्थिका, चुकुन्थिषकः-षिका, चोकुन्थकः-न्थिका
कुन्थिता-त्री, कुन्थयिता-त्री, चुकुन्थिषिता-त्री, चोकुन्थिता-त्री
5 कुथ्नन्-ती, कुन्थयन्-न्ती, चुकुन्थिषन्-न्ती
-- कुन्थिष्यन्-न्ती-ती, कुन्थयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुन्थिषिष्यन्-न्ती-ती
-- 6 व्यतिकुथ्नानः, व्यतिकुन्थिष्यमाणः, कुन्थयमानः, कुन्थयिष्यमाणः, चोकुथ्यमानः, चोकुन्थिष्यमाणः
कुत्-कुन्थौ-कुन्थः
-- -- -- 7 कुथितम्-तः, कुन्थितः, चुकुन्थिषितः, चोकुन्थितः-तवान्
कुन्थः, कुन्थः, चुकुन्थिषुः, चोकुन्थः
कुन्थितव्यम्, कुन्थयितव्यम्, चुकुन्थिषितव्यम्, चोकुन्थितव्यम्
कुन्थनीयम्, कुन्थनीयम्, चुकुन्थिषणीयम्, चोकुन्थनीयम्
कुन्थ्यम्, कुन्थ्यम्, चुकुन्थिष्यम्, चोकुन्थ्यम्
ईषत्कुन्थः-दुष्कुन्थः-सुकुन्थः
-- -- कुथ्यमानः, कुन्थ्यमानः, चुकुन्थिष्यमाणः, चोकुन्थ्यमानः
कुन्थः, कुन्थः, चुकुन्थिषः, चोकुन्थः
कुन्थितुम्, कुन्थयितुम्, चुकुन्थिषितुम्, चोकुन्थितुम्
कुन्था, कुन्थना, चुकुन्थिषा, चोकुन्था
कुन्थनम्, कुन्थनम्, चुकुन्थिषणम्, चोकुन्थनम्
8 कुथित्वा-कुन्थित्वा, कुन्थयित्वा, चुकुन्थिषित्वा, चोकुन्थित्वा
प्रकुथ्य- 9 विकुथ्य, प्रकुन्थ्य, प्रचुकुन्थिष्य, प्रचोकुन्थ्य
कुन्थम् २, कुथित्वा २, कुन्थित्वा २, कुन्थम् २, कुन्थयित्वा २, चुकुन्थिषम् २, चुकुन्थिषित्वा २, चोकुन्थम् २
चोकुन्थित्वा २। 10
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२२३)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१५१४। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ९८)
04
=>
 [पृष्ठम्०२१२+ २२]
05
=>
 [[१। ‘क्यादिभ्यः श्ना’ (३-१-८१) इति श्ना विकरणप्रत्ययः। श्नः शित्त्वात् अपित्त्वाच्च ङित्त्वात् नलोपः। ‘श्नाभ्यस्तयोः--’ (६-४-११२) इत्याकारलोपः।]]
06
=>
 [[२। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति आत्मनेपदम्।]]
07
=>
 [[३। ‘अनिदितां--’ (६-४-२४) इति नलोपः।]]
08
=>
 [[४। ‘नोपधात् थफान्ताद्वा’ (१-२-२३) इति क्त्वाप्रत्ययस्य कित्त्वविकल्पः।]]
09
=>
 [[आ। ‘तद्ग्रन्थनं परिहरन् गतिभिर्विकुथ्य पृष्ठेऽकरोन्मृदितपुच्छमकर्षदेनम्।’ धा। का। ३-१०।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०२१३+ २३]