कुत्सा (kutsA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कुत्सा f.
  (-त्सा) Reproach,  contempt,  censure.
 E.
  कुत्स् to despise,  अङ् and
टाप् affs.

Capeller Eng

English

 कुत्सा f.
  = कुत्सन.

Yates

English

 कुत्सा (त्सा) 1.
f.
  Reproach.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 कुत्सा
f.
  (-त्सा) Reproach,  contempt,  censure.
E.
  कुत्स to despise,  अङ् and टाप् affs.

Monier Williams Cologne

English

 कुत्सा f.
  reproach,  contempt,  Pāṇ.
 
 MBh.
  

Monier Williams 1872

English

 कुत्सा,  f. reproach,  contempt,  censure.
—कुत्सा-
वादिन्,  ई,  इनी,  इ,  censorious,  abusive.

Benfey

English

 कुत्सा कुत्स् + आ,  f.
  Blaming,  MBh.
13,  6589
 Blame,  2,  2235.

Apte Hindi

Hindi

कुत्सा
स्त्री*
  - "कुत्स् - ल्युट्,  कुत्स् - अ - टाप्"
"दुर्वचन,  घृणा,  भर्त्सना,  गाली देना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कुत्सा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಂದೆ /ದೂಷಣೆ
निष्पत्तिः - > कु्त्स (अवक्षेपणे) - भावे "अः" (३-३-१०३)
कुत्सा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕ್ಷೇಪಣೆ /ಖಂಡನೆ

L R Vaidya

English

 kutsA {% f. %} Abuse,  contempt,  abusive language,  देवतानां च कुत्सनम् M.iv.163.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निन्दा,  निन्दावाक्यम्,  आक्षेपः,  अधिक्षेपः,  निर्भर्त्सना,  दुरुक्तिः,  अपवादः,  परिवादः,  गर्हा,  दुष्कृतिः,  निन्दनम्,  अवर्णः,  निर्व्वादः,  परीवादः,  उपक्रोशः,  जुगुभा,  कुत्सा,  गर्हणम्,  जुगुभनम्,  कुत्सनम्,  अपक्रोशः,  भर्त्सनम्,  अववादः,  धिक्क्रिया,  गर्हणा
noun
 
कस्यापि वास्तविकं कल्पितं वा दोषकथनम्।
 "अस्माभिः कस्यापि निन्दा न कर्तव्या।"

Synonyms:
  धिक्कारः,  कुत्सा,  निन्दा
noun
 
निर्भर्त्सनस्य क्रिया।
 "यः धनार्थे राष्ट्रेण सह विश्वासघातं करोति तस्य धिक्कारः अस्तु।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्यादवर्ण उपक्रोशे वादो निःपर्यपात्परः ।
गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ २७१ ॥
-wordlist-
 
अवर्ण (पुं),  उपक्रोश (पुं),  निर्वाद (पुं),  परिवाद (पुं),  अपवाद (पुं),  गर्हणा (स्त्री),  धिक्क्रिया (स्त्री),  निन्दा (स्त्री),  कुत्सा (स्त्री),  क्षेप (पुं),  जुगुप्सन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

काण्ड
काण्ड,  प्रस्ताव,  संघात,  कुत्सा,  आयुध,  जल
प्रस्तावे संघाते कुत्सायामायुधे जले काण्डम् ॥ ८६७ ॥
verse 5.1.1.867
page 0099

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

ऋ,  कुत्सा,  वचन
अव्यय ऋ तु कुत्सायां वचनेऽपि तथैव च ॥ ६ ॥
verse 1.1.1.6
page 0119

हे,  कुत्सा,  हेतु,  सम्बोधन
हे कुत्सायां तथा हे तु हेतौ सम्बोधने तु हौ ॥ ४८ ॥
verse 1.1.1.48
page 0122

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कुत्सा,  स्त्री,
   (कुत्स् निन्दने + भावे अप्--टाप् च ।)कुत्सनम् । तत्पर्य्यायः । अवर्णः २ आक्षेपः ३निर्व्वादः ४ परीवादः ५ अपवादः ६ उपक्रोशः ७जुगुप्सा ८ निन्दा ९ गर्हणम् १० । इत्यमरः । १ ।६ । १३ ॥
 गर्हा ११ निन्दनम् १२ कुत्सनम् १३परिवादः १४ जुगुप्सनम् १५ अपक्रोशः १६ भर्त्स-नम् १७ अपवादः १८ । इति शब्दरत्नावली ॥
उपरागः १९ अवध्वंसः २० घृणा २१ धिक् २२सामि २३ । इति जटाधरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कुत्सा स्त्री कुत्स--भावे अ । निन्दायाम् अमरः ।“गुरुकुत्सामतिश्च या” भा० अनु० ६५८९ श्लोकः ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“कुत्स अवक्षेपणे”@} 2 आकुस्मीयः। 
 कुत्सकः-त्सिका,  चुकुत्सयिषकः-षिका
   3 कुत्सयिता-त्री,  चुकुत्सयिषिता-त्री
   कुत्सयमानः,  चुकुत्सयिषमाणः
   कुत्सयिष्यमाणः,  चुकुत्सयिषिष्यमाणः
   4 कुत्-कुत्सौ-कुत्सः
   -- 5 कुत्सितम्-तः,  चुकुत्सयिषितः-तवान्
   कुत्सः,  6 कुत्सनः,  7 कौत्सः
   चुकुत्सयिषुः,  कुत्सयितव्यम्,  चुकुत्सयिषितव्यम्
   कुत्सनीयम्,  चुकुत्सयिषणीयम्
   8 कुत्स्यम्,  चुकुत्सयिष्यम्
   ईषत्कुत्सः-दुष्कुत्सः-सुकुत्सः
   -- 9 कुत्स्यमानः,  चुकुत्सयिष्यमाणः
   कुत्सः,  चुकुत्सयिषः
   कुत्सयितुम्,  चुकुत्सयिषितुम्
   कुत्सना,  10 कुत्सा,  चुकुत्सयिषा
   कुत्सनम्,  चुकुत्सयिषणम्
   कुत्सयित्वा,  चुकुत्सयिषित्वा
   प्रकुत्स्य,  प्रचुकुत्सयिष्य
   कुत्सम् २,  कुत्सयित्वा २,  चुचुत्सयिषम् २
   चुकुत्सयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (२१७)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१६९८। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  [[२। अनेकाच्त्वाद्धातोः,  ‘धातोरेकाच--’ (३-१-२२) इति यङ् न।]]
 04 =>
  [[३। ‘संयोगान्तस्य लोपः’ (८-२-२३) इति सकारलोपः।]]
 05 =>
  [[४। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णेर्लोपः।]]
 06 =>
  [[५। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]
 07 =>
  [[६। कुत्सः = तन्नामा ऋषिः। तस्यापत्यमित्यर्थे ऋष्यण्।]]
 08 =>
  [[आ। ‘कुत्स्या हि गालनपटा इव कष्टमेते दुष्कीर्तिभालनपराः खलु कूटवृत्त्या।’ धा। का। ३। ३६।]]
 09 =>
  [पृष्ठम्०२०७+ २५]
 10 =>
  [[१। ‘यूनश्च कुत्सायाम्’ (वा। ४-१-१६५) इत्यत्र निर्देशबलात् ण्यन्तादपि बाहुलकात् भावे स्त्रियामङ्। केचित्तु-- ‘अनित्यण्यन्ताश्चुरादयः’ इत्याश्रित्य कुत्सा-- ‘कुत्सितव्यमिदं ज्ञेयम्--’ इत्यादिप्रयोगाणां साधुत्वमाचक्षते। ‘चिन्तिपूजिकथिकुम्बिचर्चश्च’ (३-३-१०५) इत्यत्र चकारस्यानुक्तसमुच्चयार्थकत्वात् युजपवादोऽङ्--इति क्षीरस्वामी।]]

Capeller

German

 कुत्सा f.
  = कुत्सन.

Burnouf

French

 कुत्सा कुत्सा f.
  (कुत्स्) blâme,  reproche
 outrage, 
injure.

Stchoupak

French

 कुत्सा-
 f.
  mépris,  reproche 
 -अया avec mépris.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.