| YouTube Channel

कुण्डिन (kuNDina)

 
शब्दसागरः
English
कुण्डिन
n.
(-नं) A city
also Vidarbha, the capital of Vidarbha the
father-in-law of Nala Raja, apparently the modern Condavir.
m.
plur. (-नाः) The people of Kundina.
m.
(-नः) The name of a saint.
E.
कुडि to preserve, इनच् Unadi
aff.
Capeller Eng
English
कुण्डिन
m.
a man's name
n.
=
seq.
Yates
English
कुण्डिन (नं) 1.
n.
A city
Vidarbha. plu.
its people.
m.
Name of a sage.
Wilson
English
कुण्डिन
n.
(-नं) A city
also Vidarbhā, the capital of
Vidarbha the father-in-law of Nala Rājā, apparently the modern
Condavir.
m.
plur. (-नाः) The people of Kundina.
m.
(-नः)
The name of a saint.
E.
कुडि to preserve, इनच् Uṇādi
aff.
Apte
English
कुण्डिनम् [kuṇḍinam] पुरम् [puram], पुरम्
N.
of a city, the capital of the Vidarbhas.
Apte 1890
English
कुंडिनं N. of a city, the capital of the Vidarbhas.
Monier Williams Cologne
English
कुण्डिन
m.
N.
of a son of Dhṛta-rāṣṭra,
MBh.
i, 3747
of an author
of a Ṛṣi Comm. on
Uṇ.
ii, 49
कुण्डिन
m.
pl.
the descendants of Kuṇḍina,
Pāṇ.
ii, 4, 70
ĀśvŚr.
&c.
कुण्डिन
m.
the descendants of Kuṇḍinī,
Pat.
कुण्डिन
n.
(Uṇ. ii, 50),
N.
of the capital of Vidarbha (ruled over by Bhīma, the father-in-law of Nala, apparently the modern Kondavir in Berar),
Nal.
Hariv.
Ragh.
vii, 30.
Monier Williams 1872
English
कुण्डिन, अस्, m., N. of a son of Dhṛta-rāṣṭra
N. of an author
(अम्), n. a city, the capital of the
district Vidarbha, ruled over by Bhīma, the father-
in-law of Nala, apparently the modern Kondavir in
Berar
(according to some the city is also called
Vidarbha, or m. pl. Vidarbhās, but this is rather the
name of the territory.)
Macdonell
English
कुण्डिन kuṇḍ-ina,
n.
N. of the capital of 🞄Vidarbha.
Benfey
English
कुण्डिन कुण्डिन,
I.
m.
A proper
name, MBh. 1, 3747.
II.
n.
The name
of a city, Nal. 21, 2.
Apte Hindi
Hindi
कुण्डिनम्
नपुं*
- कुण्ड् - इनच्
"एक नगर का नाम, विदर्भ देश की राजधानी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुण्डिन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಋಷಿ
कुण्डिन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದರ್ಭದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ /ಕುಂಡಿನನಗರ
प्रयोगाः - > "विलासिनः कुण्डिनमण्डनायितम्"
उल्लेखाः - > नैष० १२-१
L R Vaidya
English
kuMqina {% m. %} Name of a city, the capital of the Vidarbhas.
Bopp
Latin
कुण्डिन n. nomen urbis Vidarbhorum. N. 21. 2.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तामलिप्तं दामलिप्तं तामलिप्ती तमालिनी
स्तम्बपूर्विष्णुगृहं स्याद्विदर्भा तु कुण्डिनम् ९७९
-wordlist-
तामलिप्त (क्ली), दामलिप्त (क्ली), तामलिप्ती (स्त्री), तमालिनी (क्ली), स्तम्बपुर् (स्त्री), विष्णुगृह (क्ली), विदर्भा (स्त्री), कुण्डिन (क्ली)
Mahabharata
English
Kuṇḍina^1, son of Dhṛtarāshṭra^4. § 154 (Pūruvaṃś.): I, 94, 3747 (fifth son of Dhṛtarāshṭra).
Kuṇḍina^2, the capital of the Vidarbhas. § 346 (Nalopākhyānap.): III, 60, 2290.--§ 353 (do.): III, 73, 2853 (puraṃ), 2872
77, 3029 (nagare).--§ 570 (Sainyaniryāṇap.): V, 158, 5363 (Rukmin being vanquished by Kṛshṇa would not return to his city K., but built Bhojakaṭa).
पुराणम्
English
कुण्डिन / KUṆḌINA. The capital of ancient vidarbha. damayantī was born and brought up in this city. (See under damayantī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुण्डिनं,
क्ली,
विदर्भनगरम् इति हेमचन्द्रः ।(यथा, हरिवशे ।“कुण्डिने पुण्डरीकाक्ष ! भोजपुत्त्रस्य शासनात्”
)
कुण्डिनः,
पुं,
(कुडि रक्षायां दाहे “बहुलमन्य-त्रापि” उणां ४९ इति इनच् ।) मुनि-विशेषः इत्युणादिकोषः (यथा, आश्वलायने ।“कुण्डिनानां वाशिष्ठमैत्रावरुणकौण्डिन्येति”
कुरुवंशीयनृपभेदः घृतराष्ट्रस्य पुत्त्रः ।यथा महाभारते ९४ ५६ ।“हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुण्डिन
पु०
कुरुवंस्ये नृपभेदे कुण्डिकशब्दे उदा० भो-जदेशस्थे पुरभेदे
न०
“कुण्डिने पुण्डरीकाक्ष! भोजपुत्रस्यशासनात्” हरिवं० १०४ अ० तच्च दक्षिणदेशस्थम् ।“राजर्षेर्यादवस्यासीद्विदर्भो नाम वै सुतः विन्ध्यस्यदक्षिणे पार्श्वे विदर्भां यो न्यवेशयत् क्रथकौशिकमु-ख्याश्च पुत्त्रास्तस्य महात्मनः बभूवुर्वीर्य्यसम्पन्नाःपृथग्वंशकरा नृपाः तस्यान्ववाये भीमस्य जज्ञिरेवृष्णयो नृष! क्रथस्य त्वंशुमान् वंशे कैशिकस्य तुभीष्मकः हिरण्यरोमेत्याहुर्यं दाक्षिणात्येश्वरं जनाः ।अगस्त्यगुप्तामाशां यः कुण्डिनस्थोऽन्वशान्नृपः” ।“विलासिनः कुण्डिनमण्डनायितम्” नैष० “तस्मादपावर्तत कुण्डिनेश्वरः” रघुः ऋषिभेदे
पु०
तस्य गोत्रा-पत्यम् गर्गा० यञ् कौण्डिन्य तद्गोत्रापत्ये पुंस्त्री“ब्राह्मणेभ्यो दधि दीयतां कौण्डिन्याय तक्रम् बहुषुतस्य लुक् कुण्डिनास्तद्गोत्रापत्येषु भूम्नि “कुण्डि-नानां वासिष्ठमैत्रावरुणकौण्डिन्येति” आश्व० श्रौ० १२, १५, २,
Burnouf
French
कुण्डिन कुण्डिन
m.
np. d'un saint personnage. -- N. np. de
la ville capitale des विदर्भस्, dans le moderne Bérar.
Stchoupak
French
कुण्डिन-
m.
fils de Dhṛtarāṣṭra
nt. capitale du Vidarbha.