| YouTube Channel

कुण्डाशी (kuNDAzI)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कुण्डाशी
noun
भूतोद्भव: ज्वरविशेषः ।
"हरिवंशे कुण्डाशी उल्लिखितः"
Synonyms:
 कुण्डाशी
noun
भूतोद्भव: ज्वरविशेषः ।
"हरिवंशे कुण्डाशी उल्लिखितः"
Synonyms:
 कुण्डाशी
noun
धृतराष्ट्रस्य पुत्रः ।
"कुण्डाशी महाभारते उल्लिखितः अस्ति"
Synonyms:
 कुण्डाशी
noun
धृतराष्ट्रस्य पुत्रः ।
"कुण्डाशी महाभारते उल्लिखितः अस्ति"
Synonyms:
 कुण्डाशी
noun
भूतोद्भव: ज्वरविशेषः ।
"हरिवंशे कुण्डाशी उल्लिखितः"
पुराणम्
English
कुण्डाशी / KUṆḌĀŚĪ. See under kuṇḍalī III.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुण्डाशी, [न्] त्रि, (कुण्डं योनिकुण्डं तदुप-लक्षीकृत्य अश्नाति जीवनयात्रां यापयतीति ।कुण्ड + अश् + णिनिः ।) भगभक्षकः । कोट्नाइति भाषा । इति महाभारते दानधर्म्मः । (कुण्ड-स्य जारजातस्य अन्नं अश्नातीति ।) कुण्डान्नभोजी ।तस्य नरको यथा, --“रङ्गोपजीवी कैवर्त्तः कुण्डाशी गरदस्तथा ।सूची माहिषकश्चैव पर्व्वकारी च यो द्विजः ॥
आगारदाही मित्रघ्नः शाकुनिर्ग्रामयाजकः ।रुधिरान्धे पतन्त्येते सोमं विक्रीणते च ये” ॥
इति विष्णुपुराणे । २ । ६ । २०, २१ ॥
“रङ्गो-पजीवी नटमल्लादिवृत्तिः । कैवर्त्तः धीवरवृत्तिःपत्यौ जीवति जाराज्जातः कुण्डः तदन्नभोजीकुण्डाशी । सूची पिशुनः । माहिषो महिषोप-जीवी । यद्वा ।‘महिषीत्युच्यते भार्य्याभगेनोपार्ज्जितं धनम् ।उपजीवति यस्तस्याः स वै माहिषकः स्मृतः’ ॥
इति स्मृतिप्रोक्तः । पव्वकारी धनादिलोभेना-पर्व्वसु अमावस्यादिक्रियाप्रवर्त्तकः । पर्व्वगामीतिपाठे पर्व्वसु स्त्रीगामी । शाकुनिः पक्षिजीवी ।शुभनिमित्तशकुनोपजीवी वा । ग्रामयाजकः ग्रा-मार्थे यज्वा” । इति तट्टीकायां श्रीधरस्वामी ॥
(धृतराष्ट्रपुत्त्रः । यथा महामारते । १ । ११७ । १३ ।“कुण्डाशी विरजाश्चैव दुःशला च शताधिका” ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अश भोजने”@} 2 ‘व्याप्तावश्नुत इत्याहुः, अश्नातीति तु भोजने।’ 3 इति देवः।
आशकः-आशकः-शिका, अशिशिषकः-षिका, 4 अशाशकः-शिका, अशिता-त्री, आशयिता-त्री, अशिशिषिता-त्री, अशाशिता-त्री
5 6 अश्नन्-ती, आ 7शयन्-न्ती, अशिशिषन्-न्ती
-- अशिष्यन्-न्ती-ती, आशयिष्यन्-न्ती-ती, अशिशिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अशाश्यमानः, अशाशिष्यमाणः 8 अट्-अशौ-अशः
-- -- 9 अशितम्- 10 तः, आशितम्-तः, अशिशिषितम्, अशाशितः-तवान्
अशः, आशः, 11 अन्नाशः, कुण्डाशी, 12 नराशी, 13 14 फलाशी, अशि 15 शिषुः
अना 16 श्वान्
अशितव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अश 17 नीयम्, आशनीयम्, अशिशिषणीयम्, अशाशनीयम्
आश्यम्, आश्यम्, अशिशिष्यम्, अशाश्यम्
ईषदशः-दुरशः-स्वशः
-- -- अश्यमानः, आश्यमानः, अशिशिष्यमाणः, अशाश्यमानः
आशः, आशः
अशिशिषः, अशाशः
अशितुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
18 19 अष्टिः, आशना, अशिशिषा, आशिशयिषा, अशाशा, 20 अशनाया
21 अशनम्, आशनम्, अशिशिषणम्
अशाशनम्
अशित्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
समश्य, प्राश्य, समशिशिष्य, समशाश्य
आशम् २, अशित्वा २, आशम् २, आशयित्वा २, अशिशिषम् २, अशिशिषित्वा २, अशाशम् २
अशाशित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४८)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१५२३। सक। से-पर-)
03
=>
 (१६६)
04
=>
 [[६। ‘सूचिपूत्रिभूव्यट्यर्त्यशूर्णोतिभ्यो यङ् वाच्यः’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्।]]
05
=>
 [पृष्ठम्००४६+ ४१]
06
=>
 [[१। ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१।) इति श्ना- विकरणप्रत्ययः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-१११) इति आलोपः।]]
07
=>
 [[२। ‘निगरणचलना--’ (१-३-८७) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
08
=>
 [[३। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इति षत्वम्। तस्य जश्त्वेन डः।]]
09
=>
 [[३। आ ‘क्तोऽधिकरणे च ध्रौव्यगतिप्रत्य- वसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणे क्तः।]]
10
=>
 [[आ। ‘सदोद्गारसुगन्धीनां फलानामलमा- शिताः’ भ। का। (७-३८) आङ्-- पूर्वात् ‘आदिकर्मणिक्तः’--(३-४-७१) इति कर्तरि क्तः।]]
11
=>
 [[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]
12
=>
 [[५। ‘सुप्यजातौ णिनिः--’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
13
=>
 [[B। ‘परस्त्रीभोगहरणं धर्म एव नरा- शिनाम्। मुखमस्तीत्यभाषिष्ठाः का मे साशङ्कता त्वयि’ भ। का। (९-१२२)]]
14
=>
 [[C। ‘फलाशिनो निर्झरकुञ्जभाजः दिव्याङ्गनाऽनङ्गरसानभिज्ञाः।’ भ। का। (१२-४९)]]
15
=>
 [[ड्। ‘लोकानशिशिषोस्तुल्यः कृतान्तस्य विपर्यये। वने चिकरिषोर्वृक्षान् बलं जिगरिषुः कपेः।।’ भ। का। (३-५४)]]
16
=>
 [[६। ‘उपेयिवान्--’ (३-२-१०९) इति नञ्- पूर्वकादस्मात् क्वसन्तो निपातितः।]]
17
=>
 [[E। ‘अशनीयमिवाशंसुर्महानायाद- शोभनः, भ। का। (७-७९)]]
18
=>
 [पृष्ठम्००४७+ ४२]
19
=>
 [[१। षत्वम् ष्टुत्वम्। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्।]]
20
=>
 [[२। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२) इत्य- प्रत्ययः।]]
21
=>
 [[३। अशनमात्मन इच्छतीत्यर्थे क्यचि, ‘अशनायोदन्यधनाया बुभुक्षापि- पासागर्धेषु’ (७-४-३४) इति निपा- तनादीत्वाभावः। स्त्रियां क्यजन्तादकारप्रत्ययः।]]