कुण्डलिन् (kuNDalin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कुण्डलिन् mfn.
   (-ली-लिनी-लि) Having an earring.
	 m.
  (-ली)
	 1. A name of
VARUNA regent of the water.
	 2. A snake.
	 3. A peacock.
	 4. The
spotted or painted deer.
	 f.
  (-नी)
	 1. A Sakti or form of DURGA,  wor-
shipped by the Tantrikas.
	 2. A plant,  (Meanispermum glabrum. )
3. Curds boiled with Ghee and spices.
 E.
  कुण्डल and earring,  and
इनि affix
 the rings on the snake,  the eyes in the peacock's tail,  &c.
being compared to this ornament.

Capeller Eng

English

 कुण्डलिन् a.
  wearing ear-rings
 forming a ring,  coiled
 m.
 
a snake.

Yates

English

 कुण्डलिन् (ली) 1.
m.
  A name of
Varu-
na
 a snake
 a peacock
 a spot-
ted deer.
a. Having ear-rings.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 adj.
  	-	  decorated with earrings
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 adj.
  	-	  decorated with ear-rings
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 adj.
  	-	  having an annular form or shape.
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 adj.
  	-	  circular
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 m.
  	-	  snake
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 m.
  	-	  spotted or painted deer
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 m.
  	-	  Orchid tree  [ Bauhinia variegata - Bot. ]
कुण्डलिन् 	-	 kuNDalin 	-	 m.
  	-	  peacock

Wilson

English

 कुण्डलिन्
mfn.
   (-ली-लिनी-लि) Having an earring.
m.
  (-ली)
1 A name of VARUṆA regent of the water.
2 A snake.
3 A peacock.
4 The spotted or painted deer.
f.
  (-नी)
1 A Śakti or form of DURGĀ,  worshipped by the Tāntrikas.
2 A plant,  (Menispermum glabrum. )
3 Curds boiled with Ghee and spices.
E.
  कुण्डल an earring,  and इनि affix
 the rings on the snake,  the eyes
in the peacock's tail,  &c.,  being compared to this ornament.

Apte

English

कुण्डलिन् [kuṇḍalin],  (-नी f.
 )

Decorated with ear-rings.

Circular,  spiral.

Winding,  coiling (as a serpent). m.
  

A snake. वामाङ्गीकृतवामाङ्गि कुण्डलीकृतकुण्डलि Udb.

A peacock.

An epithet of Varuṇa,  and of Śiva. 

The spotted or painted deer.

The golden mountain
 काञ्चनाद्रौ सर्पे पुंसि तु कुण्डली Nm.  -नी A form of Durgā or Śakti.

N.
  of a नाडी in Yoga. 

Apte 1890

English

 कुंडलिन् (नी f.) 1 Decorated with ear-rings. 
2 Circular,  spiral. 
3 Winding,  coiling (as a serpent). 
m. 1 A snake. 
2 A peacock. 
3 An epithet of Varuṇa,  and of Śiva. 
4 The spotted or painted deer. 
नी A form of Durgā or Śakti. 

Monier Williams Cologne

English

 कुण्डलिन् mfn.
   decorated with ear-rings,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 circular,  annulate,  Hariv.
  4664

 कुण्डलिन् m.
  a snake,  Rājat.
  i,  2

 the spotted or painted deer,  L.
 

 a peacock,  L.
 

 the tree Bauhinia variegata,  Bhpr.
  

 N.
  of Śiva

 of Varuṇa,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 कुण्डलिन्,  ई,  इनी,  इ,  having ear-rings or decorated
with ear-rings
 circular,  annular,  spiral,  winding,  coil-
ing
 (ई),  m. a snake
 the spotted or painted deer
 a
peacock
 an epithet of Varuṇa,  and of Śiva
 (इनी),  f.
the plant Cocculus Cordifolius [cf. गुडूची]
 a parti-
cular dish,  curds boiled with ghee and spices
 a Śakti
or form of Durgā worshipped by the Tantrikas.

Benfey

English

 कुण्डलिन् कुण्डलिन्,  i. e. कुण्डल +
इन्,  adj.
 ,  f.
  नी,  Having earrings,  MBh.
1,  7005.

Apte Hindi

Hindi

कुण्डलिन्
वि* - कुण्डल - इनि
कुण्डलों से विभूषित

कुण्डलिन्
वि* - कुण्डल - इनि
"गोलाकार,  सर्पिल"

कुण्डलिन्
वि* - कुण्डल - इनि
"घुमावदार,  कुण्डली मारे हुए"

कुण्डलिन्
पुं*
  - कुण्डल - इनि
साँप

कुण्डलिन्
पुं*
  - कुण्डल - इनि
मोर

कुण्डलिन्
पुं*
  - कुण्डल - इनि
वरुण की उपाधि

कुण्डलिन्
वि* - कुण्डल+इनि
गोलाकार

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कुण्डलिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > कुण्डलं वेष्टनमस्त्यस्य
कुण्डलिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣ
कुण्डलिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಯೂರ /ನವಿಲು
कुण्डलिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಂಡಲವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > कुण्डलं कर्णाभरणं अस्त्यय
विस्तारः - > "कुण्डली वरुणे केकिभोगिनोश्च सकुण्डले" - मेदि० ।
कुण्डलिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೊನ್ನೆ ಸುತ್ತಿರುವ /ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿರುವ

L R Vaidya

English

 kuMqalin {% (I) a. (f. नी) %} 1. Decorated with an ear-ring
 2. circular,  spiral.

 kuMqalin {% (II) m. %} 1. A snake,  कुंडलिकुलकुंडलेन पातालम् R.G.
 2. a peacock
 3. an epithet of Varuṇa.

Bopp

Latin

 कुण्डलिन् (a praec. s. इन्) Possess. praec.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वृत्त,  कुण्डलाकार,  चक्र,  कुण्डलिन्,  चक्रवत,  चक्कल,  चक्रक,  चक्रुवृत्त,  चाक्र,  चाक्रिक,  परिमण्डल,  परिमण्डलित,  परिवर्तुल,  वटिन्
adjective
 
वर्तुलस्य आकारः इव आकारः यस्य सः।
 "अस्य वृक्षस्य फलानि वृत्तानि सन्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyil ldan
कुण्डलिन्

khyil ba
१) आवर्त २) आवर्तता ३) आवृत्त ४) कुण्डलिन् ५) जलावर्त

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
 
जाहक (पुं),  गात्रसङ्कोचिन् (पुं),  मण्डलिन् (पुं),  नकुल (पुं),  पिङ्गल (पुं),  सर्पहन् (पुं),  बभ्रु (पुं),  सर्प (पुं),  अहि (पुंस्त्री),  पवनाशन (पुं),  भोगिन् (पुं),  भुजङ्ग (पुं),  भुजग (पुं),  उरग (पुं),  द्विजिह्व (पुं),  व्याल (पुं),  भुजङ्गम (पुं),  सरीसृप (पुं),  दीर्घजिह्व (पुं),  काकोदर (पुं),  विषधर (पुं),  फणभृत् (पुं),  पृदाकु (पुं),  दृक्कर्ण (पुं),  कुण्डलिन् (पुं),  बिलेशय (पुं),  दन्दशूक (पुं),  दर्वीकर (पुं),  कञ्चुकिन् (पुं),  चक्रिन् (पुं),  गूढपाद् (पुं),  पन्नग (पुं),  जिह्मग (पुं),  लेलिहान (पुं),  कुम्भीनस (पुं),  आशीविष (पुं),  दीर्घपृष्ठ (पुं),  राजसर्प (पुं),  भुजङ्गभोजिन् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

विषधर
विषधर,  दन्दशूक,  पवनाशन,  सर्प,  सरीसृप,  उरुग,  व्याल,  भुजग,  भुजङ्ग,  कुम्भीनस,  पन्नग,  नाग,  भोगिन्,  अहि,  फणभृत्,  पृदाकु,  काकोदर,  कञ्चुकि,  चक्रिन्,  गूढपाद्,  द्विरसन,  काद्रवेय,  दर्वीकर,  अदृक्श्रुति,  भुजङ्गम,  आशीविष,  दीर्घपृष्ठ,  कुण्डलिन्,  जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्, 
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073

Mahabharata

English

Kuṇḍalin^1,  a Suparṇa,  son of Garuḍa. § 564 (Mātalīyop.): V,  101,  3594.

Kuṇḍalin^2,  a son of Dhṛtarāshṭra. § 585 (Bhīshmavadhap.): VI,  96,  4346 (is slain by Bhīmasena).

Kuṇḍalin^3 = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कुण्डलिन् पुंस्त्री कुण्डलं पाशाकारं वेष्टनं वा स्त्यस्य इनि ।१ सर्पे स्त्रियां ङीप् २ वरुणे तस्य पाशास्त्रवत्त्वात् तथा-त्वम् । ३ मयूरे पुंस्त्री मेदि० ४ चित्रमृगे ५ वेष्टनयुक्तेत्रि०  स्त्रियां ङीष् । सा च (जिलेपी) इतिख्याते पक्वान्न-भेदे भावप्र० तत्पाकप्रकारो दर्शितो यथा“नूतनं घटमानीयं तस्यान्तः कुशलोजनः । प्रस्थार्द्ध्वपरिमाणेन दध्नाऽम्लेन प्रलेपयेत् । द्विप्रस्थां समितां तत्र दध्यम्लंप्रस्थसम्मितम् । वृतमर्द्धशरावञ्च घोलयित्वा घटे क्षिपे-त् । आतपे स्थापयेत्तावद्यावद्याति तदम्लताम् । तत-स्तत्प्रक्षिपेत्पात्रे सच्छिद्रे भाजने तु तत् । परिभ्राम्यपरिभ्राम्प तत् सन्तप्ते घृते क्षिपेत् । पुनः पुनस्तदावृत्त्याविदध्यान्मण्डलाकृतिम् । तां सुपक्वां घृतान्नीत्वा सितापाकेतनुद्रये । कर्पूरादितुगन्धेन स्नपयित्वोद्धरेत्ततः । एषाकुण्डलिनी नाम्ना पुष्टिकान्तिबलप्रदा । धातुवृद्धिकरीवृष्या रुच्या च क्षिप्रतर्पणी” ।तन्त्रसारप्रसिद्धे मूलाधारस्थिते षट्चक्रमध्यवर्त्तिस्थेदेवीभेदे यथा “ध्यायेत् कुण्डलिनीं सूक्ष्मां मूलाधारनिवासिनीम् । तामिष्टदेवतारूपां सार्द्धत्रिबलयान्विताम् ।कोटिसौदामनीभासां स्वयम्भूलिङ्गवेष्टिनीम् । तामु-त्थाप्य महादेवीं प्राणमन्त्रेण साधकः । उद्यद्दिनकरो-द्द्योतां यावच्छ्वासं दृढासनः । अशेषाशुभशान्त्यर्थं समा-हितमनाश्चिरम् । तत्प्रभापटलव्याप्तं शरीरमपि चि-न्तयेत्” इति

Capeller

German

 कुण्डलिन् Ohrringe tragend,  geringelt
 m.
 
Schlange.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.