कुण्डल (kuNDala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कुण्डल n.
  (-लं)
	 1. An earring.
	 2. A bracelet.
	 3. A fetter,  a tie,  a collar.
f.
  (-ली)
	 1. Mountain ebony: see काञ्चन.
	 2. Guruchi,  a plant,  (Menis-
permum glabrum. ) see गुडूची.
	 3. Cowach.
 E.
  कुडि to preserve, 
कलच् aff.
  

Capeller Eng

English

 कुण्डल n.
  ring,  esp.
    ear-ring. 

Yates

English

 कुण्डल (लं-ला) 1.
n.
  An ear-ring, 
bracelet,  fetter.
f.
  Mountain ebony.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	 ear-ring
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  particular
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  velvet bean  [ Mucuna Pruritus - Bot. ]
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  dish
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  rope
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  mountain ebony
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	  Heart-Leaved Moonseed  [ Cocculus cordifolius - Bot. ]
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  ring
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  coil of a rope
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  particular disease of the bladder
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  kind of measure  [ music ]
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  ear ring
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  fetter
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  tie
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  earring
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  ear-ornament
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 n.
  	-	  bracelet

Wilson

English

 कुण्डल
n.
  (-लं)
1 An earring.
2 A bracelet.
3 A fetter,  a tie,  a collar.
f.
  (-ली)
1 Mountain ebony: see काञ्चन.
2 Gurūci,  a plant,  (Menispermum glabrum:) see गुडूची.
3 Cowach.
E.
  कुडि to preserve,  कलच् aff.
  

Apte

English

कुण्डलः [kuṇḍalḥ] लम् [lam],  लम् [कुण्ड-मत्वर्थे ल]

An ear-ring
 श्रोत्रं श्रुतेनैव न कुण्डलेन Bh.*
  2.71
 Ch. P.*
   11
 Ṛs.*
  2.2, 3.19
 R.*
  11.15.

A bracelet
 Śi.*
  6.27.

The coil of a rope.

A fetter,  tie,  collar.

Apte 1890

English

 कुंडलः,  
लं [कुंड-मत्वर्थे ल] 1 An ear-ring
 श्रोत्रं श्रुतेनैव न कुंडलेन Bh. 2. 71
 Ch. P. 11
 Rs. 2. 20,  3. 19
 R. 11. 15. 
2 A bracelet. 
3 The coil of a rope. 
4 A fetter,  tie,  collar. 

Monier Williams Cologne

English

 कुण्डल n.
  (ifc.  f(आ). 
 g. सिध्मादि and अर्धर्चादि) a ring,  ear-ring,  ĀśvGṛ.
 
 Lāṭy.
 
 Mn.
   &c.
  

 a bracelet,  Śiś.
  vi,  27

 a fetter,  tie,  L.
 

 the coil of a rope,  L.
 

 a particular disease of the bladder,  Car.
 

 कुण्डल or कुण्डलक (also) a rope,  Jātakam.
  

 कुण्डल m.
  (in music) a kind of measure

 N.
  of a Nāga,  MBh.
   i,  2154

 कुण्डल m.
  pl.
  N.
  of a people (v.l. कुण्ठक),  MBh.
   vi

Monier Williams 1872

English

 कुण्डल कुण्डल,  अम्,  n. a ring,  an ear-ring
a bracelet
 a fetter,  a tie,  a collar
 the coil of a rope
(अस्),  m.,  N. of a Nāga
 (आ),  f.,  N. of a woman
N. of a river
 (ई),  f.,  N. of several plants,  mountain
ebony,  Bauhinia Variegata [cf. काञ्चन-द्रु]
 an-
other plant,  Cocculus Cordifolius [cf. गुडूची]
 another
plant,  Mucuna Pruritus [cf. कपि-कच्छु]
 N. of two
other plants,  commonly called Sarpiṇī-vṛkṣa and
Kundalī-cālana.
—कुण्डल-धारण,  अम्,  n. the
wearing of ear-rings.
—कुण्डल-धारिन्,  ई,  इणी,  इ, 
wearing ear-rings.
—कुण्डलाकार (°ल-आक्°),  अस्, 
आ,  अम्,  shaped like an ear-ring or bracelet,  circular, 
annular.
—कुण्डलोद्द्योतितानन (°ल-उद्द्योतित-
आन्°),  अस्,  आ,  अम्,  having his face radiant with glitter-
ing pendants.

Macdonell

English

 कुण्डल kuṇḍa-la,  n.
  ring,  esp. earring
 -lin,  🞄a.  wearing earrings
 coiled
 m.
  snake
 -ī-kṛ,  🞄make into a ring,  coil.

Benfey

English

 कुण्डल कुण्डल।
 I. m.
  and n.
 
 1. A
ring,  Bhāg. P. 5,  23,  3.
 2. An ear-ring, 
Bhartṛ. 2,  63.
 II. m.
  The name of a
Nāga,  MBh. 1,  2154.
 III. f.
  ला,  A
proper name,  Mārk. P. 21,  34. -- When
the latter part of a comp. adj.
 ,  the f.
 
is
ला,  e. g. शैल-,  adj.
 ,  f.
  ला,  Surrounded
by mountains,  MBh. 3,  10943.
स-,  adj.
 
With earrings.

Hindi

रस्सी के कुंडल,  अंगूठी

Apte Hindi

Hindi

कुण्डलः
पुं*
  - कुण्ड - मत्वर्थे ल
"कान की बाली,  कान का आभूषण"

कुण्डलः
पुं*
  - कुण्ड - मत्वर्थे ल
कड़ा

कुण्डलः
पुं*
  - कुण्ड - मत्वर्थे ल
रस्सी का गोला

कुण्डलम्
नपुं*
   - कुण्ड - मत्वर्थे ल
"कान की बाली,  कान का आभूषण"

कुण्डलम्
नपुं*
   - कुण्ड - मत्वर्थे ल
कड़ा

कुण्डलम्
नपुं*
   - कुण्ड - मत्वर्थे ल
रस्सी का गोला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कुण्डल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಣಾಭರಣ /ಕಿವಯ ಒಡವೆ /ಹತ್ತಕಡಕು
निष्पत्तिः - > कुडि (रक्षायाम्) - "कलः" (उ० १-१०६)
व्युत्पत्तिः - > कुण्ड्यते
प्रयोगाः - > "महार्हवैडूर्यकिरीटकुण्डलत्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकञ्च्यङ्गदकङ्कणादिभिर्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत"
उल्लेखाः - > भाग० १०-३-१०
कुण्डल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಲಯ /ಬಳೆ /ಕಡಗ
प्रयोगाः - > "अनुययौ विविदोपलकुण्डलद्युतिवितानकसंवलितांशुकम्"
उल्लेखाः - > माघ० ६-२७
कुण्डल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಗ್ಗ /ರಜ್ಜು
कुण्डल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರುಳಿ
विस्तारः - > "कुण्डलं वलये पाशे ताटङ्के" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 kuMqala {% m.n. %} 1. An ear-ring,  श्रोत्रं श्रुतेनैव न कुंडलेन Bhartr.ii.71,  Ch.P.11
 2. a bracelet
 3. the coil of a rope.

Bopp

Latin

 कुण्डल n.
1) annulus. N. 14. 3. (v. gr. 653.)
2) annulus de
auricula suspensus.
3) vinculum,  armilla,  collare,  monile.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कुण्डल
क्ली
कुण्डल,  मण्डल,  कर्णभूषण
कुण्डलं मण्डलं ज्ञेयं कुण्डलं कर्णभूषणम् ।
verse 2.1.1.81
page 0013

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 kuṇḍala, 
(1) (nt.) coil (of rope): Jm 〔23.11〕 anyatra rajju-kuṇḍalād dātrāc caikasmāt
 see next (1)
(2) in LV 〔276.22〕 nīla-mṛdu-kuṇḍala-jāta-pradakṣiṇa-nandyāvarta- [Page186-a] kācilindika-sukhasaṃsparśaiś ca tṛṇair,  the word kuṇḍala (vv.ll. kuntala,  kuṇṭaka) is obscure
 it is omitted from the cpd. in Foucauxʼs Tib.
 a late Skt. Lex. records the meaning thick for kuṇṭaka
 this mg. would fit here but there is no other support for a word kuṇṭaka. On the other hand,  perhaps kuṇḍala-jāta-means simply curling (of blades of grass,  tṛṇa)
 cf. kuṇḍalaka (2) -jāta,  of hair
 Foucauxʼs 〔Note p. 167,  bottom〕,  actually cites this form of the cpd. as the reading of one ms.,  but adds that Tib. indicates a reading kuśa-jāta (of this his Tib. text and its transl. contain no trace)
 curling seems to me a curious epithet to be applied to grass
(3) (cf. Skt. Lex. id. = pāśa),  a ring as a kind of fetter: Gv 〔353.12〕,  see s.v. kaṭaka
(4) m.,  n. of a form of a mendicant,  created magically by Māra to obstruct Buddha: Mv 〔i.270.13〕.

Lanman

English

 kuṇḍala,  n. ring,  esp. ear-ring. [cf.
kuṇḍa and 1227.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कुण्डल und °क Strick,  Jātakam. 5.

 कुण्डल n. °eine Art Coitus,  E 593 (D)
 °eine Art Schlag,  E 513 (A,  P).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कुण्डल:, कुण्ठकः
noun
 
एका जाति: ।
 "महाभारते युद्धे कुण्डलाः समाहूताः"

Synonyms:
  कुण्डल:
noun
 
एका जाति: ।
 "महाभारते युद्धे कुण्डलाः समाहूताः"

Synonyms:
  कुण्डल:
noun
 
एका नदी ।
 "कुण्डलस्य तीरे सूतपुत्रः व्यरमत्"

Synonyms:
  कुण्डल:, कुण्ठकः
noun
 
एका जाति: ।
 "महाभारते युद्धे कुण्डलाः समाहूताः"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyil
१) आवर्त २) कुण्डल

rna cha
कुण्डल

rna cha gdub kor
कुण्डल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ताडङ्कस्तु ताडपत्त्रं कुण्डलं कर्णवेष्टकः ।
-wordlist-
 
ताडङ्क (पुं),  ताडपत्र (स्त्री),  कुण्डल (स्त्री),  कर्णवेष्टक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

ताडङ्क
ताडङ्क,  ताडपत्त्र,  कुण्डल,  कर्णवेष्टन
ताडङ्कस्ताडपत्त्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ।
verse 2.1.1.556
page 0063

Mahabharata

English

Kuṇḍala,  a serpent. § 66 (Sarpasattra): I,  57,  2154 (of Kauravya's race).

Kuṇḍala,  pl. (ºāḥ),  a people. § 574 (Jambūkh.): VI,  9,  370 (in the south,  only B.,  C. has Kuṇṭhakāḥ).

पुराणम्

English

कुण्डल १ / KUṆḌALA I. A serpent born in the kaurava dynasty. It was burnt to death at the serpent yajña of janamejaya. (Ādi Parva,  Chapter 57,  Verse 16).

कुण्डल २ / KUṆḌALA II. An urban region in ancient india. (bhīṣma parva,  Chapter 9,  Verse 63).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कुण्डलं,  क्ली,
   (कुण्ड्यते रक्ष्यते इति कुडि रक्षायां+ वृषादित्वात् कलच् । यद्वा कुण्डं तदाकारंलाति गृह्णातीति । ला + कः ।) स्वनामख्यात-कर्णभूषणम् । (यथा विष्णुध्याने ।“ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्त्तीनारायणः सरसिजासनसन्निविष्टःकेयूरवान् कनककुण्डलवान् किरीटी” ॥
)तत्पर्य्यायः । कर्णवेष्टनम् २ । इत्यमरः । २ । ६ । १०३ ।पाशः । वलयः । इति मेदिनी ॥
 (पुं,   कौरव्यकुलज-सर्पविशेषः । यथा महाभारते १ । ५७ । १३ ।“एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।बाहुकः शृङ्गवेरश्च धूर्त्तकः प्रातरातकौ ।कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम्” ॥
पुंलिङ्गे ऽस्य रक्तकाञ्चनवाचकता उक्ता । यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“रक्तपुष्पः कोविदारो युग्मपत्रस्तु कुण्डलः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कुण्डल पुंन०  अर्द्धर्चा० । कुण्डते कुण्डयते कुडि--दाहे कुडि-रक्षायां वा कर्त्तरि कर्म्मणि वा वृषा० कलच्,  कुण्डंकुण्डाकारं लाति ला--क कुण्डस्तदाकारोऽस्त्यस्यसिध्मादित्वाल्लच् वा । १ कर्ण्णभूषणभेदे “कनककुण्डलवान्किरिटी” विष्णुध्या० २ बलये ३ वेष्टने मेदि० “मण्ड-लानि पताकाश्च मरीचीः कुण्डलानि च” सुश्रु० “अथै-तान्युपकल्पयीत समावर्त्त्यमाने मणिकुण्डले वस्त्रयुग-मित्यादि” आश्व० गृ० कुण्डले आबध्नीत” तत्रैव” तेच सौवर्ण्णे एव यथाह मनुः “यज्ञोपवीतं वेदञ्च उभेरौक्मे च कुण्डले” “ताडकाचलकपालकुण्डला” रघुः

Capeller

German

 कुण्डल n.
  Ring,  bes. Ohrring
°लीकृत zusammengeringelt.

Burnouf

French

 कुण्डल कुण्डल n.
  boucle d'oreille
 bracelet
		 collier
pour attacher un animal
 fers,  entraves.
	-- कुण्डली f.
  bauhinia
variegata ou ébène de montagne
 menispermum glabrum,  bot.
कुण्डलिन् a. qui porte des boucles d'oreilles,  un bracelet, 
etc. -- S. m.
  serpent
 paon
 antilope rayée.
		 Surnom de Varuṇa.
कुण्डलीकृत a. (कृ) qui a pris la forme d'un anneau.

Stchoupak

French

 कुण्डल-
 m.
  nt. anneau,  boucle d'oreilles,  bracelet 
 m.
  n.
  d'un Nāga
 
 pl.
  n.
  d'un
 peuple 
 -ई- f.
  n.
  d'une rivière 
 -इन्- a.
portant des boucles d'oreilles.
कुण्डली-कृत- a. v. formant un anneau,  qui se meut en cercle 
°भूत- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.