| YouTube Channel

कुठि (kuThi)

 
शब्दसागरः
English
कुठि
m.
(-ठिः)
1. A mountain.
2. A tree.
E.
कुठ् to surround, and
Unadi
aff.
Yates
English
कुठि (ठिः) 2.
m.
A mountain, a tree.
Spoken Sanskrit
English
कुठि - kuThi -
adj.
- leafless
कुठि - kuThi -
adj.
- wry
कुठि - kuThi -
adj.
- bare or crooked
कुठि - kuThi -
m.
- mountain
कुठि - kuThi -
m.
- tree
कुठि - kuThi -
adj.
- wry
वक्र - vakra -
adj.
- wry
मुखभङ्ग - mukhabhaGga -
m.
- wry face
तिर्यग्नास - tiryagnAsa -
adj.
- wry-nosed
मुखभङ्गी - mukhabhaGgI -
f.
- act of making wry faces
भङ्गिविकार - bhaGgivikAra -
m.
- distortion of the features a wry face
Wilson
English
कुठि
m.
(-ठिः)
1 A mountain.
2 A tree.
E.
कुठ to surround, and इः Uṇādi
aff.
Apte
English
कुठिः [kuṭhiḥ], 1 A tree.
mountain.
Apte 1890
English
कुठिः 1 A tree.
2 mountain.
Monier Williams Cologne
English
कुठि
mfn.
‘leafless, bare’ or ‘crooked, wry’ (Comm.
said of a tree), ṢaḍvBr.
कुठि
m.
a tree,
L.
a mountain,
L.
Monier Williams 1872
English
कुठि कुठि, इस्, m. a tree
a mountain
[cf. कुटि।]
Apte Hindi
Hindi
कुठिः
पुं*
- कुठ् - इन् - कित्
वृक्ष
कुठिः
पुं*
- कुठ् - इन् - कित्
पहाड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुठि - प्रतिघाते (भ्वा० पर० अक० से०)
पदविभागः - > धातुः
कुठि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತ /ಬೆಟ್ಟ
कुठि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಕ್ಷ /ಮರ
निष्पत्तिः - > कुठि (प्रतिघाते) - "इन्" (उ० ४-११७)
L R Vaidya
English
kuWi {% m. %} 1. A tree
2. a mountain.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
कुण्ठ्
मूलधातुः:
कुठि
धात्वर्थः:
वेष्टने
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
कुण्ठयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
इदित्
धातुः:
कुण्ठ्
मूलधातुः:
कुठि
धात्वर्थः:
प्रतिघाते
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
धातुप्रदीपः
Sanskrit
कुठिँ कुठि
मानकरूपान्तरम् - कुडिँ
कुडि वैकल्ये
- कुण्ठति कुण्ठा कुण्ठः कुण्डति कुण्डा कुण्डम् ।। 322, 323 ।।
कुठिँ कुठि
- कुण्ठति कुण्ठः ।। 344 ।।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अपत्र, अदल, अपर्ण, अपलाश, कुठि, निष्पत्त्र, निष्पत्त्रक, विदल, विपलाश, प्रपर्ण
adjective
यस्य पर्णानि गलितानि।
"शिशिरे प्रायः वृक्षाः अपत्राः भवन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुठिः,
पुं,
(कुठ + “कुठिकंप्योर्नलोपश्च” उणां ।१४३ इति इन् किच्च ।) पर्व्वतः वृक्षः ।इत्युणादिकोषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुठि
पु०
कुठि--इन् किच्च पर्व्वते वृक्षे उणा० को०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
कुठिँ कुठि
- कुण्ठति कुण्ठः कुण्ठेर्नलोपश्च (सर0 कण्ठा0 2343) कुठारः 335
धातुवृत्तिः
Sanskrit
कुठिँ कुठि (अर्थः)
( कुण्ठतीत्यादि कुण्ठः ) 338
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुठि प्रतीघाते”@} 2 3 कुण्ठकः-ण्ठिका, कुण्ठकः-ण्ठिका, चुकुण्ठिषकः-षिका, चोकुण्ठकः-ण्ठिका
कुण्ठिता-त्री, कुण्ठयिता-त्री, चुकुण्ठिषिता-त्री, चोकुण्ठिता-त्री
कुण्ठन्-न्ती, कुण्ठयन्-न्ती, चुकुण्ठिषन्-न्ती
-- कुण्ठिष्यन्-न्ती-ती, कुण्ठयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुण्ठिषिष्यन्-न्ती-ती
4 व्यतिकुण्ठमानः, कुण्ठयमानः, चोकुण्ठ्यमानः
व्यतिकुण्ठिष्यमाणः, कुण्ठयिष्यमाणः, चोकुण्ठिष्यमाणः
कुन्-कुण्ठौ-कुण्ठः
-- -- कुण्ठितम्- 5 तः, कुण्ठितः-तम्, चुकुण्ठिषितः, चोकुण्ठितः-तवान्
कुण्ठः, 6 वैकुण्ठः, कुण्ठः, चुकुण्ठिषुः, चुकुण्ठयिषुः, चोकुण्ठः
कुण्ठितव्यम्, कुण्ठयितव्यम्, चुकुण्ठिषितव्यम्, चोकुण्ठितव्यम्
कुण्ठनीयम्, कुण्ठनीयम्, चुकुण्ठिषणीयम्, चोकुण्ठनीयम्
कुण्ठ्यम्, कुण्ठ्यम्, चुकुण्ठिष्यम्, चोकुण्ठ्यम्
ईषत्कुण्ठः दुष्कुण्ठः सुकुण्ठः
-- -- कुण्ठ्यमानः, कुण्ठ्यमानः, चुकुण्ठिष्यमाणः, चोकुण्ठ्यमानः
कुण्ठः, कुण्ठः, चुकुण्ठिषः, चोकुण्ठः
कुण्ठितुम्, कुण्ठयितुम्, चुकुण्ठिषितुम्, चोकुण्ठितुम्
कुण्ठा, कुण्ठना, चुकुण्ठिषा, चुकुण्ठयिषा, चोकुण्ठा
कुण्ठनम्, कुण्ठनम्, चुकुण्ठिषणम्, चोकुण्ठनम्
कुण्ठित्वा, कुण्ठयित्वा, चुकुण्ठिषित्वा, चोकुण्ठित्वा
प्रकुण्ठ्य, विकुण्ठ्य, प्रचुकुण्ठिष्य, प्रचोकुण्ठ्य
कुण्ठम् २, कुण्ठित्वा २, कुण्ठम् २, कुण्ठयित्वा २, चुकुण्ठिषम् २, चुकुण्ठिषित्वा २, चोकुण्ठम्
चोकुण्ठित्वा २। 7
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२०९)
02
=>
(१-भ्वादिः-३४२। सक। सेट्। पर।)
03
=>
[[१। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्। ष्टुत्वेन णकारः।]]
04
=>
[[२। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति कर्मव्यतीहारे आत्मनेपदम्।]]
05
=>
[[आ। ‘शठत्वमार्गें शुठितैरकुण्ठितैरलुण्ठिताशुण्ठितसौहृदान्वितैः।’ धा। का। १-४५।]]
06
=>
[[३। विगतः कुण्ठः यस्याः सा विकुण्ठा। तस्या अपत्यं वैकुण्ठः, शिवाद्यण्। कर्तरि अच्। यद्वा, विकुण्ठ एव वैकुण्ठः अप्रतिहतशक्तिक इत्यर्थः। विविधा कुण्ठा माया अस्यास्तीति वा वैकुण्ठः।]]
07
=>
[पृष्ठम्०२०४+ २४]
1 {@“कुठि वेष्टने”@} 2 अिदित्करणात् णिचो वैकल्पिकत्वम्।
प्रायेणायं ‘अव’ पूर्वकः।
3 अव- कुण्ठयन्।
‘गुडि वेष्टने’ 4 इति धातोः पाठान्तरमिदम्।
णिज- भावपक्षे पूर्वलिखित 5 कुठिधातुवत्-केवलात् ण्यन्तात् सन्नन्तात् यङन्ताच्च रूपाणि ज्ञेयानि।
णिजभावपक्षे ‘शोषात् कर्तरि--’ 6 इति परस्मैपदमेव।
ण्यन्तात्तु सनि इमानि रूपाणि-- चुकुण्ठयिषकः-षिका, चुकुण्ठयिषिता-त्री, चुकुण्ठयिषन्-न्ती, चुकुण्ठयिषिष्यन्-न्ती-ती, चुकुण्ठयिषमाणः, चुकुण्ठयिषिष्यमाणः, चुकुण्ठयिषितः-तवान्, चुकुण्ठयिषुः, चुकुण्ठयिषितव्यम्, चुकुण्ठयिषणीयम्, चुकुण्ठयिष्यम्, ईषच्चुकुण्ठयिषः -- दुष्चुकुण्ठयिषः-सुचुकुण्ठयिषः, चुकुण्ठयिष्यमाणः, चुकुण्ठयिषः
चुकुण्ठयिषितुम्, चुकुण्ठयिषा, चुकुण्ठयिषणम्, चुकुण्ठयिषित्वा
सञ्चुकुण्ठयिष्य, चुकुण्ठयिषम् २, चुकुण्ठयिषित्वा २। इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२१०)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५८४। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[आ। ‘किञ्च स्वगात्रमवकुण्ठयतो महाहेः दर्पं चुखुण्ड विषमेष मुखाद्विवण्टन्।।’ धा। का। ३। १९।]]
04
=>
(१०-१५८४)
05
=>
(२०९)
06
=>
(१-३-७८)
Burnouf
French
कुठि कुठि
m.
arbre.
Montagne
cf. कुठ।
कुठिक
m.
costus speciosus, bot.
कुठेर
m.
feu.
Ocymum ou basilic, bot.
कुठेरक
m.
Ocymum sanctum ou पर्णास
ocymum
gratissimum ou basilic blanc, bot.
कुठेरज
m.
basilic blanc, bot.