| YouTube Channel

कुट्ट (kuTTa)

 
शब्दसागरः
English
कुट्ट r. 10th cl. (कुट्टयति)
1. To cut, to divide.
2. To grind or pound.
3.
To censure. 1st cl. (कुट्टति) 10th cl. (कुट्टयति) To heat, some make
this root कुट.
Capeller Eng
English
कुट्ट
a.
sqashing, stamping, crushing, hammering.
Yates
English
कुट्ट (क) कुट्टयति 10.
a. To cut
to
grind
to censure. कुट्टति. 1.
a.
कुट्टयति. 10.
a. To heat.
Wilson
English
कुट्ट r. 10th cl. (कुट्टयति)
1 To cut, to divide.
2 To grind or pound.
3 To censure. 1st cl. (कुट्टति) 10th cl. (कुट्टयति) To heat, some
make this root कुट.
Apte
English
कुट्ट [kuṭṭa],
a.
(At the end of
comp.
) Dividing, cutting
grinding
-ट्टः (in
Math.
) A multiplier.
कुट्ट [kuṭṭa] ट्टि [ṭṭi] नी [nī], (ट्टि) नी A bawd, procuress, a go-between. ...पार्श्वे तथैव प्रतिवसति महाकुट्टनी खङ्गयष्टिः Sūkti.5.84.
A kind of spear.
Apte 1890
English
कुट्ट a. (At the end of comp.) Dividing, cutting
grinding.
ट्टः (in Math.) A multiplier.
Monier Williams Cologne
English
कुट्ट
mfn.
ifc. breaking or bruising, grinding,
&c.
cf.
अश्म-क्°, शिला-क्°
कुट्ट
m.
a multiplier such that a given dividend being multiplied by it and a given quantity added to (or subtracted from) the product, the sum (or difference) may be measured by a given divisor.
Monier Williams 1872
English
कुट्ट, अस्, ई, अम्, (at the end of compounds) cut-
ting, dividing, making small
grinding, pounding
(अस्), m. a multiplier such that a given dividend being
multiplied by it and a given quantity added to (or
subtracted from) the product, the sum (or difference)
may be measured by a given divisor.
—कुट्टप-
रान्त or कुट्टापरान्त (°ट-अप्°), आस्, m. pl., N.
of a people.
—कुट्ट-प्रचरण and कुट्ट-प्रा-
वरण, आस्, m. pl., N. of two nations.
Macdonell
English
कुट्ट kuṭṭa, °क -ka,
a.
crushing or grinding 🞄with (—°).
Benfey
English
कुट्ट कुट्ट् + अ,
adj.
,
f.
टी,
1. Latter part
of compound words, e. g. अश्मकुट्ट, i. e.
अश्मन्-,
adj.
Breaking with a stone,
Man. 6, 17.
2. A multiplier.
--
Comp.
काष्ठ-,
m.
the woodpecker, Picus
Bengalensis, Pañc. 157, 4.
ताम्र-,
m.
a coppersmith, Rām. 2, 90, 25 Gorr.
(thus to be read instead of -कुट).
Apte Hindi
Hindi
कुट्ट
"चुरा* उभ* , " - -
"काटना, बाँटना"
कुट्ट
"चुरा* उभ* , " - -
"पीसना, चूर्ण करना"
कुट्ट
"चुरा* उभ* , " - -
"दोष देना, निन्दा करना"
कुट्ट
"चुरा* उभ* , " - -
गुणा करना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुट्ट - च्छेदनभर्त्सनयोः (चुरा० उभ० सक० से०) कुट्टयति-ते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತರಿಸು
कुट्ट - च्छेदनभर्त्सनयोः (चुरा० उभ० सक० से०) कुट्टयति-ते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅರೆ /ಪುಡಿ ಮಾಡು
कुट्ट - च्छेदनभर्त्सनयोः (चुरा० उभ० सक० से०) कुट्टयति-ते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ನಿಂದಿಸು /ಆಕ್ಷೇಪಿಸು
कुट्ट - प्रतापने (चुरा० आत्म० सक० से०) कुट्टयते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕುಟ್ಟು /ಜಜ್ಜು /ಅದುಮಿ ಇಡು
कुट्ट - प्रतापने (चुरा० आत्म० सक० से०) कुट्टयते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚಿಸು /ಅಧಿಕಪಡಿಸು
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
कुट्ट्
मूलधातुः:
कुट्ट
धात्वर्थः:
छेदन-भर्त्सनयोः, पूरण इत्येके
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
कुट्टयति-ते
धातुः:
कुट्ट्
मूलधातुः:
कुट्ट
धात्वर्थः:
प्रतापने
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
कुट्टयते
अनुबन्धादिविशेषः:
आकुस्मीयः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चूर्ण, पिष, मृद्, क्षद्, खण्ड्, गुण्ड्, कुट्ट
verb
जलेन सह चूर्णीकरोति।
"पूजार्थे चन्दनम् चूर्णयति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुट्ट, कुत्सायाम् छिदि इति कविकल्पद्रुमः
(चुरां-परं-सकं-सेट् ।) कुट्टयति इति दुर्गा-दासः
कुट्ट, प्रतापने इति कविकल्पद्रुमः
(चुरां--आत्मं--सकं--सेट् ।) पञ्चमस्वरी टद्वयान्तः ङकुट्टयते एषोऽन्यैर्न मन्यते इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुट्ट छेदने, निन्दने अद० चरा०
उभ०
सक०
सेट् कुट्ट ।ति ते अचुकुट्टत् प्रनिकुट्टयति काष्ठकुट्टः शिलाकुट्टः
कुट्ट प्रतापने अद० चुरा० आत्म०
सक०
सेट् कुट्टयते अचुकुट्टत
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुट्ट छेदनभर्त्सनयोः”@} 2 ‘पूरणे’ इत्येके।
कुट्टकः-ट्टिका, चुकुट्टयिषकः-षिका
3 कुट्टयिता-त्री, चुकुट्टयिषिता-त्री
कुट्टयन्-न्ती, चुकुट्टयिषन्-न्ती
कुट्टयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुट्टयिषिष्यन्-न्ती-ती
कुट्टयमानः, चुकुट्टयिषमाणः
कुट्टयिष्यमाणः, चुकुट्टयिषिष्यमाणः
कुट्-कुट्टौ-कुट्टः
-- कुट्टितम्-तः, चुकुट्टयिषितः-तवान्
कुट्टः, 4 कुट्टाकः 5 -कुट्टाकी, 6 चुकुट्टयिषुः
कुट्टयितव्यम्, चुकुट्टयिषितव्यम्
कुट्टनीयम्, चुकुट्टयिषणीयम्
कुट्ट्यम्, चुकुट्टयिष्यम्
ईषत्कुट्टः-दुष्कुट्टः-सुकुट्टः
-- कुट्ट्यमानः, चुकुट्टयिष्यमाणः
कुट्टः, चुकुट्टयिषः
कुट्टयितुम्, चुकुट्टयिषितुम्
कुट्टना, चुकुट्टयिषा
7 कुट्टनम्, चुकुट्टयिषणम्
कुट्टयित्वा, चुकुट्टयिषित्वा
सङ्कुट्ट्य, सञ्चुकुट्टयिष्य
कुट्टम् २, कुट्टयित्वा २, चुकुट्टयिषम्
चुकुट्टयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२०७)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५५८। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[पृष्ठम्०२०२+ २७]
04
=>
[[१। ‘जल्पभिक्षलुण्ठकुट्टवृङः षाकन्’ (३-२-१५५) इति ताच्छीलिकः षाकन् प्रत्ययः।]]
05
=>
[[आ। ‘पट्टाभिषेकमभिलष्यति फालदेशे कुट्टाकभावकुतुकं कुरुते स्म भीमः।।’ भारतचम्पूः १-८३।]]
06
=>
[[२। स्त्रियां षित्त्वात् ‘षिद्गौरादिभ्यश्च’ (४-१-४१) इति ङीष् भवति।]]
07
=>
[[B। ‘सा पूतना शिशुभक्षणकुट्टनोत्का जघ्ने प्रपुट्टितकृपेण विचुट्टिताघा।’ धा। का। ३-१६।]]
1 {@“कुट्ट प्रतापने”@} 2 आकुस्मीयः।
शत्रादेशं विना धातोरस्य अन्यानि सर्वाण्यपि रूपाणि पूर्वोक्त 3 कुट्टयतिवद्बोध्यानि।
4
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२०८)
02
=>
(१०-चुरादिः-१७०३। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(२०७)
04
=>
[पृष्ठम्०२०३+ २५]
Capeller
German
कुट्ट u.
°क zermalmend mit (—°).
Stchoupak
French
कुट्ट-
-ई- ag. ifc. qui coupe, qui broie.