| YouTube Channel

कुटुम्बिक (kuTumbika)

 
Apte
English
कुटुम्बिकः [kuṭumbikḥ] कुटुम्बिन् [kuṭumbin], कुटुम्बिन्
m.
A householder, married man, (a pater familias, ) one who has a family to support or take care of
प्रायेण गृहिणीनेत्राः कन्यार्थेषु कुटुम्बिनः
Ku.*
6.85
V.*
3.1
Ms.*
3.8
Y.*
2.45.
(fig. ) One who takes care of anything.
A peasant.
A member of a family
&Saute
ānti.4.9.
(m. ) A homeslave.
नी The wife of a householder, a house-wife (in charge of the house)
द्रव्योपकरणं सर्वं नान्ववैक्षत्कुटुम्बिनी
Mb.
* 12.228.6. भवतु कुटुम्बिनीमाहूय पृच्छामि
Mu.*
1
प्रभ- वन्त्यो$पि हि भर्तुषु कारणकोपाः कुटुम्बिन्यः
M.*
1.17
R.*
8.86
Amaru.*
56.
A large household or family.
A woman in general.
A sharer
यावदिदानीमीदृशशोक- विनोदनार्थमवस्थाकुटुम्बिनीं मैथिलीं पश्यामि
A female servant of a house.
Apte 1890
English
कुटुंबिकः, कुटुंबिन् m. 1 A householder, married man, a paterfamilias, one who has a family to support or take care of
प्रायेण गृहिणीनेत्राः कन्यार्थेषु कुटुंबिनः Ku. 6. 85
V. 3. 1
Ms. 3. 80
Y. 2. 45.
2 (fig.) One who takes care of anything.
3 A peasant.
4 A member of a family
Śānti. 4. 9.
नी 1 The wife of a householder, a house wife (in charge of the house)
भवतु कुटुंबिनीमाहूय पृच्छामि Mu. 1
प्रभवंत्योऽपि हि भर्तृषु कारणकोपाः कुटुंबिन्यः M. 1. 17
R. 8. 86
Amaru. 48.
2 A large household or family.
3 A woman in general.
Monier Williams Cologne
English
कुटुम्बिक
mfn.
taking care of a household,
MBh.
xiii, 4401
कुटुम्बिक
m.
a home-slave,
L.
Monier Williams 1872
English
कुटुम्बिक, अस्, आ, अम्, taking care of a family or
household
(अस्), m. the slave of a house.
Benfey
English
कुटुम्बिक कुटुम्बिक, i. e. कुटुम्ब +
इक,
adj.
Taking care of one's family,
MBh. 13, 4401.
Apte Hindi
Hindi
कुटुम्बिकः
पुं*
- कुटुम्ब - ठन्
"गृहस्थ, कुल पिता"
कुटुम्बिकः
पुं*
- कुटुम्ब - ठन्
परिवार का एक सदस्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुटुम्बिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗೃಹಸ್ಥ /ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > कुटुम्बोऽस्त्यस्य
L R Vaidya
English
kuwuMbika {% m. %} A householder, a pater familias, one who has a family to take care of, सर्वः कल्ये वयसि यतते कब्धुमर्थान् कुटुंबी Vikr.iii., Yaj.ii.45, K.S.vi.85.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सूद
पु
सूद, सूपकार, कुटुम्बिक
सूदः स्यात्सूपकारश्च सूदो ज्ञेयः कुटुम्बिकः ६९
verse 2.1.1.69
page 0012
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुटुम्बिक
त्रि०
कुटुम्बोऽस्त्यस्य ठन् कुटुम्बयुक्ते गृहस्थाश्रमे“मुनिश्च स्यात् सदा विप्रो वेदांश्चैव सदा जपेत् ।कुटुम्बिकोधर्म्मकामः सदाऽस्वप्नश्च मानवः” भा० आनु०९३ अ० इनि कुटुम्बिन् अपि तत्रार्थे “आशासते कुट-म्बिभ्यस्तेभ्यः कार्य्यं विजनता” “प्रायेण गृहिणीनेत्राकन्यार्थेषु कुटुम्बिनः” कुमा० कर्षके
त्रि०
शब्दच०