| YouTube Channel

कुञ्च् (kuJc)

 
Yates
English
कुञ्च् कुञ्चति 1.
a. To go, to move
crookedly
to lessen, to contract.
Apte
English
कुञ्च् [kuñc], See कुच् II.
Apte 1890
English
कुंच् See कुच् II.
Monier Williams Cologne
English
कुञ्च्
cl.
 1.
P.
 कुञ्चति, to make crooked,
Dhātup.
 : to bend or curve, move crookedly,
Suśr.
 :
Caus.
 कुञ्चयति, to curl, crisp, frounce Comm. on
Uṇ.
 iv, 117
कुञ्च् [cf.
Hib.
 cuachaim, ‘I fold, plait’
cuach, ‘a curl’
cuachach, ‘curled’.]
Monier Williams 1872
English
कुञ्च् कुञ्च्, cl. 1. P. कुञ्चति, चुकुञ्च,
कुञ्चितुम्, to make crooked
to be
crooked
to bend or curve, to move crookedly
to
go
to go to or towards
to be or become small
to lessen, to make small
to shrink, to contract, to
draw together: Caus. कुञ्चयति, -यितुम्: Desid.
चुकुञ्चिषति: Intens. चोकुच्यते
[cf. Hib. cuach-
aim, ‘I fold, plait
’ cuach, ‘a curl
’ cuachach,
‘curled, frizzled.’]
Benfey
English
I. कुञ्च् कुञ्च्, i. 1, and कुच्
कुच्, i. 6, Par.
1. To straiten, to
make narrow, Ṛt. 4, 16.
2. To bend,
Rām. 5, 55, 27
Pañc. 50, 10.
3. To
crisp, MBh. 1, 2170.
II. † कुच् कुच्, i.
1, Par.
1. To sound high.
2. To go.
3.
To polish.
4. To be crooked.
5. To
draw furrows.
6. To resist. -- With
the prepos. आ आ, आकुञ्चित,
1. Com-
pressed, Rām. 3, 31, 21.
2. Contracted,
Bhartṛ. 1, 3.
3. Crisped, MBh. 13, 882.
-- With वि वि, विकुञ्चित,
1. Frown-
ing, MBh. 1, 4112.
2. Crisped, Ṛt. 3,
19. Caus. कुञ्चय, To turn back-
wards (?), Rām. 5, 5, 18. -- With सम्
सम्, कुच्।
1. To contract one's self,
Pañc. 3, 40.
2. To close, Daśak. in
Chr. 184, 3. संकुचित,
1. Contracted,
Bhartṛ. 3, 74.
2. Shut, Rām. 4, 30, 20.
Comp.
 अ-संकुचित,
adj.
 not wrinkled,
Suśr. 1, 66, 6. -- Caus. कोचय,
1. To
contract, MBh. 1, 2843.
2. To diminish,
Bhartṛ. 2, 37. -- Cf. Lat. quic in con-
quinisco, conquexi, cūlus for cuc + lus
κύκλος
Goth. hauh
N.H.G. hucke
in huckeback, etc.
Bopp
Latin
कुञ्च् 1. P. inflexum esse. कुञ्चित cincinnatus. IN. 5. 6. ubi
कुञ्चित pro कुञ्जित legendum. (Hib. cuachaim «I
fold, plait», cuach «a curl», cuachach «curled, frizzled»
v. कुच्.)
c. वि corrugari. MAH. 1. 4112.: विकुञ्चितललाटभृत्.
Kridanta Forms
Sanskrit
कुञ्च् (कु꣡ञ्चँ꣡ कौटिल्याल्पीभावयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कुञ्चनम्
अनीयर् = कुञ्चनीयः - कुञ्चनीया
ण्वुल् = कुञ्चकः - कुञ्चिका
तुमुँन् = कुञ्चितुम्
तव्य = कुञ्चितव्यः - कुञ्चितव्या
तृच् = कुञ्चिता - कुञ्चित्री
क्त्वा = कुञ्चित्वा
ल्यप् = प्रकुच्य
क्तवतुँ = कुचितवान् - कुचितवती
क्त = कुचितः - कुचिता
शतृँ = कुञ्चन् - कुञ्चन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 कुञ्च्
मूलधातुः:
 कुञ्च
धात्वर्थः:
 कौटीय-अल्पीभावयोः
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 कुञ्चति
Burnouf
French
*कुञ्च् कुञ्च्। कुञ्चामि 1
p. चुकुञ्च
o.
pr. कुच्याम्। Courber
plisser
se courber
devenir sinueux, se
plisser
aller par sinuosités.
Rapetisser
devenir petit,
s'amoindrir. Cf. क्रुञ्च् et कुच्।
कुञ्चयामि c. de कुञ्च्।