| YouTube Channel

कुक्षिः (kukSiH)

 
Apte
English
कुक्षिः [kukṣiḥ], 1 The belly (in general)
जिह्मिताध्मातकुक्षिः (भुजगपतिः)
Mk.*
9.12.
The womb, the part of the belly containing the foetus
कुम्भीनस्याश्च कुक्षिजः
R.*
15.15
Śi.*
13.4.
The interior of anything
विभक्तात्मा विभु- स्तासामेकः कुक्षिष्वनेकधा
R.*
1.65 (where the word is used in sense 2 also.)
A cavity in general.
A cavern, cave
अद्रिकुक्षौ हैमवताच्च कुक्षेः
R.*
2.38, 67
a valley
अस्तीह हिमवत्कुक्षौ देशः पृथ्वीशिरोमणिः
Ks.*
65.214.
The sheath of a sword.
N.
of Bali.
A bay, gulf.
Comp.
-गत
a.
being in the belly
कुक्षिगतीकृता इव
N.*
2.83.-जः
a.
son
प्राप मधूपघ्नं कुम्भीनस्याश्च कुक्षिजः
R.*
15.15.-शूलः belly-ache, colic.
Apte 1890
English
कुक्षिः 1 The belly (in general)
जिह्मिताध्मातकुंक्षिः (भुजगपतिः) Mk. 9. 12.
2 The womb, the part of the belly containing the fœtus
कुंभीनस्याश्च कुक्षिजः R. 15. 15
Śi. 13. 40.
3 The interior of anything: R. 10. 65 (where the word is used in sense 2 also).
4 A cavity in general.
5 A cavern, cave
R. 2. 38, 67.
6 The sheath of a sword.
7 N. of Bali.
8 A bay, gulf.
Comp.
शूलः belly-ache, colic.
Apte Hindi
Hindi
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
पेट
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
"गर्भाशय, पेट का वह भाग जिसमें भ्रूण रहता हैं"
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
किसी चीज का भीतरी भाग
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
गर्त
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
"गुफा, कन्दरा"
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
तलवार का म्यान
कुक्षिः
पुं*
- कुष् -
खाड़ी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कुक्षिः
noun
इक्ष्वाकुवंशीयः राजा।
"कुक्षिः इक्ष्वाकोः पुत्रः आसीत्।"
Synonyms:
क्रोडः, पक्षः, पार्श्वः, पार्श्वम्, उपपार्श्वः, कुक्षिः, पार्श्वङ्गम्
noun
भुजकोटरस्य कटेः मध्यस्थः सः भागः यत्र पर्शुकाः भवन्ति।
"सीमा स्वभर्तुः क्रोडे सङ्कोचिता"।"
Synonyms:
द्रोणी, कुक्षिः, द्रोणिः, निपादः, अरगराटः
noun
दीर्घः गहनः गर्तः।
"वाहकस्य असावधानतया बसयानं द्रोणीं पतितम्।"
Synonyms:
कुक्षिः, कलहः, कोशः, छदनम्, पिच्छा, पिधानम्, पिधानकम्
noun
सः स्यूतः यस्मिन् अस्यादीनि शस्त्राणि स्थापयित्वा शरीरे धारयन्ति।
"असिः कुक्ष्यां स्थापय।"
Synonyms:
कुक्षिः
noun
हस्तस्य तथा कट्याः आधारेण शयनस्य क्रिया।
"सः रात्रौ कुक्षिं वारंवारम् पर्यवर्तयत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुक्षिः,
पुं,
(कुषनिष्कर्षे + “प्लुषिकुषिशुषिभ्यःक्सिः” ।उणां १५५ इति किसः ।) उदरम् इत्यमरः ।२ ७७
(यथा, महाभारते ७७ १३ ।“यात्रोषितं विशालाक्षि ! त्वया चन्द्रनिभानने ! ।तत्राहमुषितो भद्रेकुक्षौ काव्यस्य भाविनि !”
दानवविशेषः यथा महाभारते ६७ ५७ ।“कुक्षिस्तु राजन् विख्यातो दानवानां महाबलः”
)