| YouTube Channel

कुक्कुटमण्डप (kukkuTamaNDapa)

 
शब्दसागरः
English
कुक्कुटमण्डप
m.
 (-पः) A place where final emancipation may be attained
also मुक्तिमण्डप.
Yates
English
कुक्कुट-मण्डप (पः) 1.
m.
 A place where
it is thought final emancipation
is to be obtained.
Wilson
English
कुक्कुटमण्डप
m.
 (-पः) A place where final emancipation may be
attained
also मुक्तिमण्डप.
Monier Williams Cologne
English
कुक्कुट—मण्डप
m.
N.
 of a sanctuary in Benares (standing on the right side of a statue of Śiva, a place where final emancipation may be attained),
SkandaP.
 (cf. मुक्ति-मण्डप.)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुक्कुटमण्डप
कन्नडार्थः - > ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुक्कुटमण्डपः,
पुं,
 मुक्तिमण्डपः । यथा, काशीखण्डे ।“ततो लोकास्तदारभ्य कथयिष्यन्ति सर्व्वतः ।मुक्तिमण्डपनामैतदेष कुक्कुटमण्डपः” ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुक्कुटमण्डप काशीस्थे मुक्तिमण्डपे स्थाने । तस्य तन्नामकारणकथा च काशो० ९८ अ० दर्शिता यथा-“कैबल्यमण्डपस्यास्य भविष्यद्वावरे हरे! । लोके ख्याति-र्भवित्रीयमेष कुककुटमण्डपः” इति शिवोनोक्ते तद्विषयेहरिप्रश्ने यथा तस्य कुक्कुटमण्डपनामप्राप्तिस्तथेतिहा-सो वर्ण्णितः । तत्र चण्डालतः प्रतिग्राहकविप्रस्य सुतद्व-यपत्नीभ्यां सहितस्य कीकटे कुक्कुटयोनित्वप्राप्तिमुपवर्ण्ण्यतस्य मरणकाले काशीस्मरणजात् पुण्यात् कुक्कुटयोनिग-तावपि काशीप्राप्त्या मुक्तिरित्युक्तम् यथा “न काश्यांमरणं प्राप्तं तस्माद्दुष्टप्रतिग्रहात् । प्रान्ते कुटुम्बस्मरणा-त्तथा काशीस्मृतेरपि । चौरैर्हतोऽपि स तदा कोकटे कु-क्कुटोऽभवत् । सा कुर्क्कुटीसुतौ तौ तु ताम्रचूडत्वमा-पतुः । प्रान्ते काशीस्मरणतोजाता जातिस्मृतिः पुरा ।इत्थं बहुतिथे काले गते कार्पाटिकोत्तमाः । तस्मिन्नेवा-ध्वनि प्राप्ताश्चत्वारो यत्र कुक्कुटाः । वाराणस्याः कथांप्रोच्चैः कुर्वन्तोऽन्योन्यमेव हि । काशीकथां समाकर्ण्ण्यतदा ते चरणायुधाः । जातिस्मृतिप्रभावेन तत्सङ्गेन तुनिर्गताः । तैश्च कार्पटिकश्रेष्ठैः पथि दृष्टाः कृपालुभिः ।तण्डुलादिपरिक्षैपेः प्रापिताः क्षेत्रमुत्तमम् । ते तु क्षेत्रंसमासाद्य चत्वारश्चरणायुधाः । चरिष्यन्तोऽत्र परितो-मुक्तिमण्डपमुत्तमम् । जिताहारान् सनियमान् काम-क्रोधपराङ्मुखान् । शृण्वतः सत्कथालापान् लोभमो-हविवर्ज्जितान् । स्वर्धुनीस्नानसंक्लिन्नसुनिर्मलशिरोरु-हान् । मन्नामोच्चारणपरान् मत्कथार्पितसुश्रुतीन् । मद्द-त्तचित्तसद्वृत्तीन् दृष्ट्वा क्षेत्रनिवासिनः । मानयामासुरथतान् कुक्कुटान् साघुवर्त्मनः । प्राक्तनाद्वासनायोगात्संप्रधार्य्य परस्परम् । क्रमेणाहारमाकुञ्च्य प्राणांस्त्य-क्ष्यन्ति चात्र ते । पश्यतां सर्व्वलोकानां विष्णो!ते मदनुग्रहात् । विमानमधिरुह्याशु कैलासं प्राप्य मत्प-दम्! निर्बिश्य सुचिरं कालं दिव्यान् भोगाननुत्तमान् ।ततोऽत्र ज्ञानिनोभूत्वा मुक्तिं प्राप्स्यन्ति शाश्वतीम् ।ततो लोकास्तदारभ्य कथयिष्यन्ति सर्व्वतः । मुक्तिम-ण्डपनामैतदेष कुक्कुटमण्डपः” ।