| YouTube Channel

कुकुन्दर (kukundara)

 
शब्दसागरः
English
कुकुन्दर
n.
 (-रं) or n du. (-रे) the cavities of the loins.
E.
 कुन्दर a hollow.
a cave, from कु the earth, and दृ to rend or tear, कु bad, vile, pre-
fixed
it is also written ककुन्दर.
Yates
English
कु-कुन्दर (रं) 1.
n.
 du. (रे) The ca-
vities of the loins. Also ककुन्दरं.
Wilson
English
कुकुन्दर
n.
 (-रं) or
n.
 du. (-रे) The cavities of the loins.
E.
 कुन्दर a hollow, a cave, from कु the earth, and दृ to rend or
tear, कु bad, vile, prefixed
it is also written ककुन्दर.
Apte 1890
English
कुकुंद(दु)रः The cavity of the loins just above the hips ( जघनकूप)
see ककुंदर.
Monier Williams Cologne
English
कुकुन्दर
n.
du.
 [औ
m.
du.
L.
 ]
=
 ककुन्दर, q.v.,
Suśr.
VarBṛS.
 (ifc. f(आ). )
कुकुन्दर
m.
=
 कु-कु-द्रु, q.v.,
Bhpr.
Monier Williams 1872
English
कुकुन्दर कुकुन्दर or कुकुन्दुर, अम्, n.,
or ए, du. n. the cavities of the loins just above the
hips [cf. ककुन्दर]
(अस्), m., N. of a plant, =
कुक्कुर-द्रु, q. v.
Benfey
English
कुकुन्दर कुकुन्दर, see ककुन्-
दर।
Apte Hindi
Hindi
कुकुन्दरः
पुं*
 - "स्कंद्यते कामिना अत्र, नि* साधुः"
"जघनकूप, कूल्हे के दो गर्त जो नितम्ब के ऊपरी भाग में होते है"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुकुन्दर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರ ಪಿರ್ರೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಗುಳಿಗಳು
निष्पत्तिः - > दृ (विदारणे) + णिच् - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कुं भूमिं दारयति । कुत्सितं कन्दरम् ।
L R Vaidya
English
kukuMda(du)ra {% n. %} The cavity of the loins just above the hips. (See ककुंदर.)
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chu'i rdo ba
कुकुन्दर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिकं वंशाधस्तत्पार्श्वकूपकौ तु कुकुन्दरे ॥ ६०८ ॥
-wordlist-
त्रिक (क्ली), कुकुन्दर (क्ली), पार्श्वकूपक (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुकुन्दरं,
क्ली,
 (स्कुन्द्यते कामिनाऽत्र । स्कुदि आप्ल-वने मद्गुरादयश्चेति निपातनात् साधुः ।) नितम्ब-स्थकूपकद्वयम् । पृष्ठवंशादधोगर्त्तद्वयम् । इत्यमरः ।२ । ६ । ७९ ॥
कुकुन्दरे इति द्विवचनान्तोऽपिप्रयोगः ॥
(यथा सुश्रुते शारीरस्थाने । ६ अ ॥
“पार्श्वजधनवहिर्भागे पृष्ठवंशमुभयतो नातिनिम्नेकुकुन्दरे नाम मर्म्मणी तत्र स्पर्शाज्ञानमधःकायेचेष्टोपघातश्च” ॥
)
कुकुन्दरः,
पुं,
 (कुं भूमिं दरयति दारयति वा अन्त-र्भूतण्यन्तात् दॄ अण् निपातनात् वृद्ध्यभावेनसाधुः । कु ईषत् कुत्सितं वा कुन्दरमत्र ।)कुक्कुरद्रुः । कुकुरौदा इति हिन्दी भाषा । तत्-पर्य्यायगुणाः । यथा भावप्रकाशे ॥
“कुकुन्दरस्ताम्रचूडः सूक्ष्मपत्रो मृदुच्छदः ।कुकुन्दरः कटुस्तिक्तो ज्वररक्तकफापहः ॥
तन्मूलमार्द्रं निःक्षिप्तं वदने मुखशोषहृत्” ॥
(पुंलिङ्गोऽयं शब्दोऽपि नितम्बस्थकूपकद्वये वर्त्ततेयथा ॥
“पृष्ठवंशं ह्युभयतो यौ सन्धी कटिपार्श्वयोः ।जघनस्य वहिर्भागे मर्म्मणी तौ कुकुन्दरौ” ॥
इति वाभटे शारीरस्थाने । ४ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुकुन्दर
पु०
 कुं भूमिं दारयति अन्तर्भूतण्यर्थे दृ--अण् नि०कुत्सितं कुन्दरमत्र, स्कुद्यते कामिनाऽत्र स्कुद् नि० वा ।स्त्रीणां १ नितम्बस्थे आवर्त्ताकारे पृष्ठवंशादधोबर्त्तिगर्त्त-द्वये । अमरः । (कुकुरसोङ्गा) २ वृक्षे भावप्र० ।