| YouTube Channel

कीर्तिः (kIrtiH)

 
Apte
English
कीर्तिः [kīrtiḥ],
f.
 [कॄत्-क्तिन्]
Fame, renown, glory
इह कीर्तिमवाप्नोति
Ms.*
 2.9
वंशस्य कर्तारमनन्तकीर्तिम्
R.*
 2.64
स्रोतोमूर्त्या भुवि परिणतां रन्तिदेवस्य कीर्तिम्
Me.*
 47. For an interesting distinction between कीर्तिः and यशस्
cf.
 खङ्गादिप्रभवा कीर्तिर्विद्यादिप्रभवं यशः
Favour, approbation.
Dirt, mud.
Extension, expansion.
Light, lustre, splendour.
Sound.
Mention, speech, report.
Comp.
 -भाज्
a.
 famous, celebrated, renowned. (m. ) an epithet of Droṇa, the military preceptor of the Kauravas and Pāṇḍavas. -शेषः survival or remaining behind only in fame, leaving nothing behind but fame i. e. death
cf.
 नामशेष, आलेख्यशेष
सरसीव कीर्तिशेषं गतवति भुवि विक्रमादित्ये Vās. -स्तम्भः a column of fame
B. R.
Apte 1890
English
कीर्तिः f. [कॄत्-क्तिन्] 1 Fame, renown, glory
इह कीर्तिमवाप्नेति Ms. 2. 9
वंशस्य कर्तारमनंतकीर्ति R. 2. 64
Me. 45.
2 Favour, approbation.
3 Dirt, mud.
4 Extension, expansion.
5 Light, lustre, splendour.
6 Sound.
7 Mention, speech, report.
Comp.
भाज् a. famous, celebrated, renowned. (
m.) an epithet of Droṇa, the military preceptor of the Kauravas and Pāṇḍavas.
शेषः survival or remaining behind only in fame, leaving nothing behind but fame: i. e. death
cf. नामशेष, आलेख्यशेष
सरसीव कीर्तिशेषं गतवति भुवि विक्रमादित्ये Vās.
Hindi
Hindi
प्रसिद्धि
Apte Hindi
Hindi
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"यश, प्रसिद्धि, कीर्ति "
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"अनुग्रह, अनुमोदन"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"मैल, कीचड़"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"विस्तृति, विस्तार"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"प्रकाश, प्रभा"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
ध्वनि
कीर्तिः
स्त्री*
 - कृत्+क्तिन्
"यश, ख्याति"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कृत्+क्तिन्
"कृपा, प्रसाद"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 यशः, कीर्तिः, ख्यातिः, प्रतिष्ठा, मर्यादा, सुकीर्तिः, सत्कीर्तिः, सुख्यातिः, परिख्यातिः, विश्रुतिः, प्रतिष्ठा, विश्रावः, प्रसिद्धिः, प्रकीर्तिः, कीर्तनम्, प्रथा, प्रथितिः, सम्प्रथी, समज्ञा, समाज्ञा, प्रतिपत्तिः, विख्यातिः, प्रविख्यातिः, प्रतिख्यातिः, समाख्या, जनश्रुतिः, जनप्रवादः, जनोदाहरणम्, कीर्तना, अभिख्यानम्, समज्या, आज्ञा
noun
दानादि-सद्गुण-प्रभवाद् विद्या-कलादिषु प्रावीण्याद् वा आदरस्य भावनया सहिता जनेषु श्रुतिः।
"सचिन तेण्डुलकर महोदयेन क्रिकेट क्रीडायां यशः धनं च अर्जितम्।/ मन्दः कविः यशःप्रार्थी गमिष्यामि उपहास्यताम्। प्रांशुलभ्ये फले लोभाद् उद्बाहुर् इव वामनः॥"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कीर्तिः
Root: कीर्ति
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
Meaning(s):
⇒ Fame
Shloka(s):
2|4|36|1 ► यशो जयोदाहरणं साधुवादो गुणावली। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|36|2 ► ख्यातिः कीर्तिः समज्ञा च सन्देशगिरि वाचिकम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|36|1 ⇢ यशः (यशस्) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ जनोदाहरणम् (जनोदाहरण) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ जयोदाहरणम् (जयोदाहरण) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ साधुवादः (साधुवाद) (पुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ गुणावली (गुणावली) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ गुणापणी (गुणापणी) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ ख्यातिः (ख्याति) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ कीर्तिः (कीर्ति) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ समज्ञा (समज्ञा) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कीर्तिः
Root: कीर्ति
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ dirt
⇒ fame
⇒ glory
⇒ credit
⇒ lustre
⇒ report
⇒ renown
⇒ speech
⇒ mention
⇒ expansion
⇒ extension
⇒ reputation
⇒ good report
⇒ making mention of
⇒ particular measure or time
Shloka(s):
1|6|11|2 ► यशः कीर्तिः समज्ञा च स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः॥ (शब्दादिवर्गः)
3|2|9|2 ► स्फातिर्वृद्धौ प्रथाख्यातौ स्पृष्टिः पृक्तौ स्नवः स्रवे॥ (सङ्कीर्णवर्गः)
3|3|2|2 ► पद्ये यशसि च श्लोकः शरे खड्गे च सायकः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|26|2 ► भगं श्रीकाममाहात्म्यवीर्ययत्नार्ककीर्तिषु॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|6|11|2 ⇢ यशः (यशस्) (नपुं) ⇒ fame, food, glory, worth, water, renown, wealth, beauty, honour, favour, worthy, honoured, splendid, pleasant, splendour, agreeable, venerated, excellent, beautiful, respected, estimable, partiality, graciousness, honour , honor, object of honour, beautiful appearance, person of respectability
➠ 1|6|11|2 ⇢ कीर्तिः (कीर्ति) (स्त्री) ⇒ dirt, fame, glory, credit, lustre, report, renown, speech, mention, expansion, extension, reputation, good report, making mention of, particular measure or time
➠ 1|6|11|2 ⇢ समज्ञा (समज्ञा) (स्त्री)
➠ 3|2|9|2 ⇢ प्रथा (प्रथा) (स्त्री) ⇒ usage, custom, growing, becoming, extending, flattening, scattering, spreading out
➠ 3|2|9|2 ⇢ ख्यातिः (ख्याति) (स्त्री) ⇒ view, idea, fame, name, title, opinion, knowledge, assertion, celebrity, perception, reputation, conception, declaration, denomination, point of view
➠ 3|3|2|2 ⇢ श्लोकः (श्लोक) (पुं) ⇒ hymn, fame, voice, glory, maxim, noise, sound, verse, praise, stanza, proverb, fame renown, call or voice, hymn of praise, particular kind of common epic metre
➠ 3|3|26|2 ⇢ भगम् (भग) (नपुं)
Related word(s):
जातिः ➡ शब्दः