| YouTube Channel

कीर्ति (kIrti)

 
शब्दसागरः
English
कीर्त्ति
f.
 (-र्त्तिः)
1. Fame, renown, glory.
2. Favour, approbation.
3.
Sound.
4. Light, lustre.
5. Mud, dirt.
6. Diffusing, expansion.
7.
One of the Matrikas or personified divine energies of KRISHNA.
E.
कृत् to celebrate, क्तिन्
aff.
Capeller Eng
English
कीर्ति॑
f.
 mention, speech, report, renown, glory.
Yates
English
कीर्त्ति (र्त्तिः) 2.
f.
 Fame, renown
favor
sound
light.
Spoken Sanskrit
English
कीर्ति - kIrti -
f.
 - expansion
कीर्ति - kIrti -
f.
 - reputation
कीर्ति - kIrti -
f.
 - particular measure or time
कीर्ति - kIrti -
f.
 - renown
कीर्ति - kIrti -
f.
 - extension
कीर्ति - kIrti -
f.
 - mention
कीर्ति - kIrti -
f.
 - glory
कीर्ति - kIrti -
f.
 - lustre
कीर्ति - kIrti -
f.
 - report
कीर्ति - kIrti -
f.
 - dirt
कीर्ति - kIrti -
f.
 - credit
कीर्ति - kIrti -
f.
 - making mention of
कीर्ति - kIrti -
f.
 - speech
कीर्ति - kIrti -
f.
 - good report
कीर्ति - kIrti -
f.
 - fame
कीर्ति - kIrti -
m.
 - temple
कीर्ति - kIrti -
m.
 - edifice
कीर्ति - kIrti -
m.
 - palace
Wilson
English
कीर्त्ति
f.
 (-र्त्तिः)
1 Fame, renown, glory.
2 Favour, approbation.
3 Sound.
4 Light, lustre.
5 Mud, dirt.
6 Diffusing, expansion.
7 One of the Mātṛkās or personified divine energies of KṚṢṆA.
E.
 कृत to celebrate, क्तिन्
aff.
Apte
English
कीर्तिः [kīrtiḥ],
f.
 [कॄत्-क्तिन्]
Fame, renown, glory
इह कीर्तिमवाप्नोति
Ms.*
 2.9
वंशस्य कर्तारमनन्तकीर्तिम्
R.*
 2.64
स्रोतोमूर्त्या भुवि परिणतां रन्तिदेवस्य कीर्तिम्
Me.*
 47. For an interesting distinction between कीर्तिः and यशस्
cf.
 खङ्गादिप्रभवा कीर्तिर्विद्यादिप्रभवं यशः
Favour, approbation.
Dirt, mud.
Extension, expansion.
Light, lustre, splendour.
Sound.
Mention, speech, report.
Comp.
 -भाज्
a.
 famous, celebrated, renowned. (m. ) an epithet of Droṇa, the military preceptor of the Kauravas and Pāṇḍavas. -शेषः survival or remaining behind only in fame, leaving nothing behind but fame i. e. death
cf.
 नामशेष, आलेख्यशेष
सरसीव कीर्तिशेषं गतवति भुवि विक्रमादित्ये Vās. -स्तम्भः a column of fame
B. R.
Apte 1890
English
कीर्तिः f. [कॄत्-क्तिन्] 1 Fame, renown, glory
इह कीर्तिमवाप्नेति Ms. 2. 9
वंशस्य कर्तारमनंतकीर्ति R. 2. 64
Me. 45.
2 Favour, approbation.
3 Dirt, mud.
4 Extension, expansion.
5 Light, lustre, splendour.
6 Sound.
7 Mention, speech, report.
Comp.
भाज् a. famous, celebrated, renowned. (
m.) an epithet of Droṇa, the military preceptor of the Kauravas and Pāṇḍavas.
शेषः survival or remaining behind only in fame, leaving nothing behind but fame: i. e. death
cf. नामशेष, आलेख्यशेष
सरसीव कीर्तिशेषं गतवति भुवि विक्रमादित्ये Vās.
Monier Williams Cologne
English
कीर्ति॑ इस्,
f.
 (Pāṇ. iii, 3, 97
fr.
 √ 2. कृ) mention, making mention of, speech, report,
RV.
 x, 54, 1
AV.
ŚBr.
&c.
good report, fame, renown, glory,
AV.
ŚBr.
TUp.
Mn.
&c.
Fame (personified as daughter of Dakṣa and wife of Dharma),
MBh.
Hariv.
VP.
(in music) a particular measure or time
extension, expansion,
L.
lustre,
L.
=
 प्रसाद (favour) or प्रासाद (a palace),
L.
(fr. √ 1. कॄ), dirt,
L.
an edifice, palace, temple,
Inscr.
N.
 of one of the Mātṛkās (or personified divine energies of Kṛṣṇa),
L.
कीर्ति॑ (इस्),
m.
N.
 of a son of Dharma-netra,
VP.
कीर्त्ति
f.
 incorrectly for कीर्ति॑.
Monier Williams 1872
English
कीर्त्ति or कीर्ति, इस्, f. mention, making mention of,
speech, report
good report, fame, renown, glory
Fame personified as daughter of Dakṣa and wife of
Dharma
extension, expansion, diffusion
light,
lustre
favour, approbation
sound
dirt, mud
one
of the Mātṛkās or personified divine energies of
Kṛṣṇa.
—कीर्त्ति-कर, अस्, ई, अम्, conferring fame.
—कीर्त्ति-धर, अस्, m., N. of a copyist.
—कीर्त्ति-
प्रताप-बल-सहित, अस्, आ, अम्, attended with
fame, majesty, and power.
—कीर्त्ति-भाज्, क्, क्, क्,
receiving fame, celebrated, famous
(क्), m. an
epithet of Droṇācārya, the military preceptor of the
Pāṇḍus and Kurus.
—कीर्त्ति-मत्, आन्, अती, अत्, praised,
famous, celebrated
(आन्), m., N. of one of the
Viśva-devās
a son of Uttāna-pāda and Sūnṛtā
also
a son of Vasu-deva and Devakī
also a son of
Aṅgiras.
—कीर्त्ति-मय, अस्, ई, अम्, consisting of
fame.
—कीर्त्ति-रथ, अस्, m., N. of a prince of the
Videhas, a son of Pratīndhaka
also called कृत्ति-
रथ as son of Prasiddhaka.
—कीर्त्ति-रात, अस्, m.,
N. of a prince of the Videhas, a son of Mahāndhraka.
—कीर्त्ति-वर्मन्, आ, m., N. of a prince.
—कीर्त्ति-
वास, अस्, m., N. of an author.
—कीर्त्ति-शेष, अस्, m.
death (the leaving behind of nothing but fame)
[cf.
आलेख्य-शेष, नाम-शेष, यशः-शेष।]
—कीर्त्ति-
सेन, अस्, m., N. of a nephew of Vāsuki, the serpent-
king.
Macdonell
English
कीर्ति kīr-tí,
f.
 mention
renown, fame: -kara, 🞄a. (ī) making famous
-mat,
a.
 renowned, 🞄famous
-yuta, pp. id.
-śeṣa,
m.
 survival 🞄in fame only, death
-sāra,
m.
 N.
-sena,
m.
 🞄N. of a nephew of Vāsuki
-soma,
m.
 N..
Benfey
English
कीर्ति कीर्ति, i. e. कॄ + ति,
f.
1. Re-
nown, Man. 2, 9. Personified, MBh.
1, 2578.
--
Comp.
दिवा-,
m.
 a man of a
low or impure caste, a Caṇḍāla, Man.
5, 85. दुष्कीर्ति, i. e.
दुस्-,
adj.
 in-
famous, Bhāg. P. 8, 19, 43.
Apte Hindi
Hindi
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"यश, प्रसिद्धि, कीर्ति "
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"अनुग्रह, अनुमोदन"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"मैल, कीचड़"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"विस्तृति, विस्तार"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
"प्रकाश, प्रभा"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कॄ - क्तिन्
ध्वनि
कीर्तिः
स्त्री*
 - कृत्+क्तिन्
"यश, ख्याति"
कीर्तिः
स्त्री*
 - कृत्+क्तिन्
"कृपा, प्रसाद"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಶಸ್ಸು /ಖ್ಯಾತಿ /ಹೆಸರುವಾಸಿ
निष्पत्तिः - > कॄत (संशब्दने) + णिच् - "क्तिन्" (३-३-९४) । निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > कीर्त्यते
प्रयोगाः - > "कीर्तिरेव भवतां प्रियदाराः दाननीरझरमौक्तिकहारा"
उल्लेखाः - > नैष० ५-१२८
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆ /ಪ್ರಾಸಾದ /ಸೌಧ
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಥನ /ಹೇಳುವುದು
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸಾದ /ಅನುಗ್ರಹ
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಸ್ತಾರ
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ದಮ /ಕೆಸರು
विस्तारः - > "कीर्तिर्यशसि विस्तारे प्रासादे कर्दमेऽपि च" - हेम० । "कीर्तिः प्रसादयशसोः" - मेदि० ।
कीर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿ /ಧರ್ಮಪುರುಷನ ಪತ್ನಿ
विस्तारः - > कीर्तिः लक्ष्मीः धृतिः मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया वृद्धिः लज्जा मतिः - एते धर्मपुरुषस्य पत्नयः ।
L R Vaidya
English
kIrti {% f. %} 1. Fame, renown, glory, good name, वंशस्यकर्तारमनंतकीर्तिम् R.v.64, Megh.i.45, M.ii.9
2. favour, approbation
3. dirt, mud
4. sand
5. extension, expansion
6. light, lustre.
Bopp
Latin
कीर्ति f. (r. कॄ s. ति, v. कॄत्) gloria. N. 20. 33.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
अभिख्या
स्त्री
अभिख्या, कीर्ति, कान्ति, नामन्
अभिख्येति समाख्याता कीर्तौ कान्तौ च नामनि ।
verse 2.1.1.3
page 0008
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Kīrti, m.,
(1) n. of a maharṣi: Māy 〔256.24〕
(2) n. of one of the oxen of Trapuṣa and Bhallika: LV 〔381.7, 17〕.
Indian Epigraphical Glossary
English
kīrti (EI 20, 24
CII 3, 4), literally, ‘the thing that
speaks of or glorifies one’
used in the special meaning of ‘any
work which renders the
constructor
 of it famous’
a merit-
orious work
a pious deed
same as kīrtana, kīrtanā
often inter-
preted as ‘a building or temple’
but actually, ‘any fame-
producing work’. See kīrti-sthāna.
(CII 1), fame of a dead person
cf. yaśo vā kīrtir = vā.
See yaśas.
Lanman
English
kīrtí, f. mention
esp. good report, fame.
[√2kṛ.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कीर्ति Tempel etc., IA XII, 228 f. महाकीर्तन Vaijayantī 160, 38. EI I, 159, n. 25
Prabandhacintāmaṇi 160, 11
vgl. Translation p. 96, n. 4. [Z.]
कीर्ति f. °eine Art Coitus, E 577 (A). 585 (P).
कीर्ति꣡ 1. b). Daß das Wort nicht, wie Kull. zu M. 4, 94 und 11, 40 annimmt, Ruhm nach dem Tode bedeute, ersieht man aus M. 2, 9
5, 166
8, 81. Wenn es 4, 94 und 11, 40 und Spr. 6683 neben यशस् erscheint, so ist damit wohl nichts anderes gemeint als im Deutschen mit "Ruhm und Ehre". Desselbe gilt von यसो वा किति वा in einer Aśoka-Inschrift (ZDMG 37, 573. 575).
कीर्ति f. °N. der Mutter Rādhā's, Gopāl. 115, 19 etc.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
brjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्लोकः कीर्तिर्यशोऽभिख्या समाज्ञा रुशती पुनः ।
अशुभा वाक्शुभा कल्या चर्चरी चर्भटी समे ॥ २७३ ॥
-wordlist-
श्लोक (पुं), कीर्ति (स्त्री), यशस् (क्ली), अभिख्या (स्त्री), समाज्ञा (स्त्री), रुशती (स्त्री), कल्या (स्त्री), चर्चरी (स्त्री), चर्भटी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कीर्ति
कीर्ति, श्लोक, यशस्, अभिख्या, समाख्या
कीर्तिः श्लोको यशोऽभिख्यासमाख्यास्तुल्यलक्षणाः ॥ १५३ ॥
verse 1.1.1.153
page 0019
नाममाला
Sanskrit
जनोदाहरण, कीर्ति, साधुवाद, यशस्, वर्ण, गुणावलि, ख्याति
जनोदाहरणं कीर्तिं साधुवादं यशो विदुः ।
वर्णं गुणावलिं ख्यातिमवधानं तु साहसम् ॥ १५३ ॥
verse 0.1.1.153
page 0074
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कीर्तिः
Root: कीर्ति
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
Meaning(s):
⇒ Fame
Shloka(s):
2|4|36|1 ► यशो जयोदाहरणं साधुवादो गुणावली। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|36|2 ► ख्यातिः कीर्तिः समज्ञा च सन्देशगिरि वाचिकम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|36|1 ⇢ यशः (यशस्) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ जनोदाहरणम् (जनोदाहरण) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ जयोदाहरणम् (जयोदाहरण) (नपुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ साधुवादः (साधुवाद) (पुं) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ गुणावली (गुणावली) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|1 ⇢ गुणापणी (गुणापणी) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ ख्यातिः (ख्याति) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ कीर्तिः (कीर्ति) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
➠ 2|4|36|2 ⇢ समज्ञा (समज्ञा) (स्त्री) ⇒ Fame ⇒ सन्देशगिरि वाछिकम्
Related word(s):
Mahabharata
English
Kīrti (“fame, ” personif.), a goddess. § 115 (Aṃśāvat.): I, 66, 2578 (daughter of Daksha and wife of Dharma).--§ 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 458 (in the palace of Brahmán).-§ 330 (Indradarśana): III, 37, 1488.
पुराणम्
English
कीर्ति १ / KĪRTI I. Daughter of śuka Brahmarṣi, son of vyāsa. śuka wedded pīvarī, the beautiful daughter of the pitṛs. Four sons named kṛṣṇa, gauraprabha, bhūri and devaśruta and a daughter kīrti were born to śuka and pīvarī. kīrti was wedded by Prince Aṇu, son of King Vibhrama, and a son called brahmadatta was born to them, who grew up to become a great scholar and an ascetic. On the advice of nārada, King brahmadatta ultimately abdicated the throne in favour of his son, performed penance at Badaryāśrama and attained salvation. (devī bhāgavata, 1st skandha).
कीर्ति २ / KĪRTI II. A daughter of Dakṣaprajāpati. svāyambhuva manu wedded his own sister śatarūpā, and to them were born two sons called priyavrata and uttānapāda and two daughters called prasūti and ākūti. Dakṣaprajāpati married prasūti, and they had twenty-four daughters who were: śraddhā, lakṣmī, dhṛti, tuṣṭi, medhā, puṣṭi, kriyā, buddhi, Lajjā, vapus, śānti, siddhi, kīrti, khyāti, satī, sambhūti, smṛti, prīti, kṣamā, sannati, Anasūya, Ūrjā, svāhā, and Svadhā. The first thirteen of the above twentyfive girls were married by Dharmadeva. The other eleven girls were married respectively by bhṛgu, śiva, marīci, aṅgiras, pulastya, pulaha, kratu, atri, vasiṣṭha, agni and pitṛs. (viṣṇu purāṇa, Part 1, Chapter 7).
कीर्ति ३ / KĪRTI III. The devī who is the basis and cause of all fame and reputation. (Vana Parva, Chapter 37, Verse 38).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कीर्तिः
Root: कीर्ति
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ dirt
⇒ fame
⇒ glory
⇒ credit
⇒ lustre
⇒ report
⇒ renown
⇒ speech
⇒ mention
⇒ expansion
⇒ extension
⇒ reputation
⇒ good report
⇒ making mention of
⇒ particular measure or time
Shloka(s):
1|6|11|2 ► यशः कीर्तिः समज्ञा च स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः॥ (शब्दादिवर्गः)
3|2|9|2 ► स्फातिर्वृद्धौ प्रथाख्यातौ स्पृष्टिः पृक्तौ स्नवः स्रवे॥ (सङ्कीर्णवर्गः)
3|3|2|2 ► पद्ये यशसि च श्लोकः शरे खड्गे च सायकः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|26|2 ► भगं श्रीकाममाहात्म्यवीर्ययत्नार्ककीर्तिषु॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|6|11|2 ⇢ यशः (यशस्) (नपुं) ⇒ fame, food, glory, worth, water, renown, wealth, beauty, honour, favour, worthy, honoured, splendid, pleasant, splendour, agreeable, venerated, excellent, beautiful, respected, estimable, partiality, graciousness, honour , honor, object of honour, beautiful appearance, person of respectability
➠ 1|6|11|2 ⇢ कीर्तिः (कीर्ति) (स्त्री) ⇒ dirt, fame, glory, credit, lustre, report, renown, speech, mention, expansion, extension, reputation, good report, making mention of, particular measure or time
➠ 1|6|11|2 ⇢ समज्ञा (समज्ञा) (स्त्री)
➠ 3|2|9|2 ⇢ प्रथा (प्रथा) (स्त्री) ⇒ usage, custom, growing, becoming, extending, flattening, scattering, spreading out
➠ 3|2|9|2 ⇢ ख्यातिः (ख्याति) (स्त्री) ⇒ view, idea, fame, name, title, opinion, knowledge, assertion, celebrity, perception, reputation, conception, declaration, denomination, point of view
➠ 3|3|2|2 ⇢ श्लोकः (श्लोक) (पुं) ⇒ hymn, fame, voice, glory, maxim, noise, sound, verse, praise, stanza, proverb, fame renown, call or voice, hymn of praise, particular kind of common epic metre
➠ 3|3|26|2 ⇢ भगम् (भग) (नपुं)
Related word(s):
जातिः ➡ शब्दः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कीर्त्तिः,
स्त्री,
 (कॄत् + क्तिन् । यद्वा, कॄत् संशब्दने“हृपिषिरुहीति” उणां ४ । ११८ । इरादि-कार्य्ये इन् ।) सुख्यातिः । तत्पर्य्यायः । यशः ।समज्ञा ३ । इत्यमरः १ । ६ । ११ ॥
समाज्ञा ४समाख्या ५ समज्या ६ । इति तट्टीकायां भरतः ॥
अभिख्या ७ श्लोकः ८ वर्णः ९ । इति जटाधरः ॥
कीर्त्तना १० । इति शब्दरत्नावली ॥
“दानादिप्रभवा कीर्त्तिः शौर्य्यादिप्रभवं यशः” ॥
इति माधवी ॥
अत एव यशःकीर्त्त्योर्भेदस्यातिदर्शनात् “यशःकीर्त्तिप्रविभ्रष्टो जीवन्नपि नजीवति” इति कस्यचित् प्रयोगः । जीवतः ख्या-तिर्यशो मृतस्य ख्यातिः कीर्त्तिरिति केचित्तन्नसाधु “कीर्त्तिस्ते नृपदूतिकेति” प्रयोगदर्शनात् ।इति भरतः ॥
* ॥
प्रसादः । इति मेदिनी ॥
शब्दः । दीप्तिः । मातृकाविशेषः । इति शब्द-रत्नावली ॥
विस्तारः । कर्द्दमः । इति विश्वः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कीर्त्ति स्त्री सौ० कीर्त्त--क्तिन् । १ प्रसादे मेदि०२ शब्दे ३ दीप्तौ४ मातृकाविशेषे च शब्दरत्ना० ५ विस्तरे ६ कर्द्दमे च विश्वः ।७ ख्यातिभेदे अमरः । ख्यातिभेदश्च धार्म्मिकत्वादि प्रश-स्तधर्म्मवत्त्वेननानादेशीय कथन ज्ञानविषय ता । कीर्त्तिश्चजीवतोमृतस्य वेत्यत्र विशेषोनास्ति । “यस्य कीर्त्तिः श्रुतालोके धन्यं तस्य सुजीवितम्” नीतिसारे “सम्भावितस्यचाकीर्त्तिर्मरणादतिरिच्यते” गीतायाञ्च जीवतोऽपि कीर्त्ति-सत्त्वस्योक्तेः । तत्र दानादिप्रभावा ख्यातिः कीर्त्तिः शौर्य्या-दिप्रभवा ख्यातिर्यश इति केचिद्यशःकीर्त्त्योर्भेदमाहुः“कीर्त्तिं स्वर्गफलामाहुरासंसारं नृणां किल” इत्यनेनकीर्त्तेः स्वर्गफलतोक्तेः । जीवतःख्यातिर्यशः मृतस्यख्यातिः कीर्त्तिरिति विभागस्तु न सम्यक् “इह कीर्त्ति-मवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तमं सुखम्” इति मनुना इहलोकेऽपि कीर्त्तिप्राप्ते रुक्तेः । एतेन“प्रज्ञां यशश्च कीर्त्तिञ्च ब्रह्मवर्चसमेव च” मनुवाक्यस्य“जीवन् यशः मृतश्च कीत्तिमिति” कुल्लू० व्याख्या चिन्त्याप्राग्दर्शितमनुवाक्यान्तरविरोधात् किन्तु स्वर्गादिफल-कदानादिधर्म्मेणैव कीर्त्तिः, शौर्य्यादिना यश इत्यु-भयार्भेदसम्भवेन मनुवाक्यस्य तदर्थपरत्वमेवोचि-तम् “स्वकान्तिकीर्त्तिव्रजमौक्तिकस्रजम्” नैष० ।
Capeller
German
कीर्ति॑
f.
 Erwähnung, Nennung
Kunde,
Ruhm.
Grassman
German
kīrtí, f., Preis, Ruhm [von 1. kir].
-ím {880, 1}.
Burnouf
French
कीर्ति कीर्ति
f.
 (कॄ et कॄत्) état d'une chose
qui se répand
effusion, expansion, diffusion.
Par
ext. lumière, splendeur
boue, crotte.
Au fig. gloire, renommée.
Une des मातृकास् ou énergies féminines de Kṛṣṇa.
Stchoupak
French
कीर्ति-
f.
 mention, allusion
renommée, bonne renommée, gloire
-मन्त्- a. renommé, célèbre
m.
 un des Viśvedeva
fils de Vasudeva
-मय- -ई- a. fait de gloire.
°कर- ag. qui confère la gloire.
°युत- a. fameux, célèbre.
°नाशिन्- a. qui détruit la renommée.
°रथ-
m.
 prince des Videha
°रात- id.
°सार-
m.
n.
 d'un homme
°सोम- id.
°सेन-
m.
 neveu de Vāsuki.